II SA/Po 629/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Jerzy Stankowski Sędziowie sędzia NSA Ewa Makosz-Frymus del.sędzia WSA Joanna Wierchowicz ( spr ) Protokolant referent - stażysta Marcin Kubiak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 maja 2005 r. sprawy ze skargi J. Ł. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. Nr [...] w przedmiocie pomocy społecznej - zasiłek okresowy uchyla zaskarżoną decyzje oraz poprzedzającą ją decyzję Kierownika G. Centrum Pomocy Rodzinie i Polityki Społecznej [...]nr [...] z dnia [...] r. /-/ J.Wierchowicz /-/ J.Stankowski /-/ E.Makosz-Frymus JFS Decyzją G. Centrum Pomocy Rodzinie i Polityki Społecznej w [...] nr [...] z dnia [...]r. przyznano Skarżącemu J. Ł. zasiłek okresowy po [...] zł. w miesiącu [...] i [...] 2002r. W uzasadnieniu wskazano, że J. Ł. nie posiada żadnego dochodu przy jednoczesnym wystąpieniu co najmniej jednej z okoliczności wymienionej w art. 3 pkt 2 -11 i art. 31 pkt 1-5 tj. bezrobocia i kwalifikuje się do bezzwrotnych świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej w formie zasiłku okresowego. Jednakże środki z pomocy społecznej przeznaczane są głównie na realizację świadczeń obligatoryjnych. Na pełną realizację świadczeń fakultatywnych w pełnej wysokości pozostałe środki nie wystarczają. J. Ł. decyzji odwołał się od tej decyzji. W aktach dostarczonych Sądowi brak jest odwołania Skarżącego. Samorządowe Kolegium Odwoławcze [...]. decyzją z dnia [...]r. utrzymało decyzję I instancji w mocy stwierdzając w uzasadnieniu, że zakres i wysokość przyznanej pomocy społecznej stanowi granicę uznania administracyjnego , a organ odwoławczy bada czy uznanie nie było dowolne i takiej dowolności w zaskarżonej decyzji nie stwierdził. Ponadto stwierdził, że celem pomocy społecznej jest łagodzenie trudnej sytuacji bytowej wnioskodawcy i a nie zaspakajanie wszelkich, choćby najbardziej uzasadnionych z punktu widzenia odwołującego się potrzeb. Powyższą decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego zaskarżył J. Ł.. Podniósł , iż zaskarżona decyzja narusza podpisaną przez Polskę konwencję o ochronie praw człowieka z 22 listopada 1984r. oraz , że nie może zapewnić opieki swojemu dziecku, bo jest w przytułku. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie twierdząc, że skarga nie wnosi nowych elementów do sprawy. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Z akt organu pierwszej instancji wynika, że Skarżący jest człowiekiem bezrobotnym, bezdomnym, rozwiedzionym, zaliczonym do lekkiego stopnia niepełnosprawności. W związku z orzeczeniem o niepełnosprawności nie pobiera renty i nie posiada innych dochodów. Tak więc w sytuacji Skarżącego występują trzy okoliczności wymienione w art. 3 ustawy o pomocy społecznej, tj. ubóstwo, niepełnosprawność i brak możliwości zatrudnienia . Według art. 4 ust. 1 ustawy z dnia 29 listopada 1990 r. o pomocy społecznej (tekst jedn. Dz. U. z 1998r., Nr 64,poz. 414 z późn. zm.), strona ma prawo do świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej, a prawu temu odpowiada obowiązek świadczenia ze strony organu pomocy społecznej. Naczelny Sąd Administracyjny wielokrotnie w swoim orzecznictwie dawał wyraz stanowisku , że argument ograniczonych możliwości finansowych pomocy społecznej nie może uzasadniać odmowy przyznania zasiłku w przypadkach , gdy przyznanie świadczenia zależy od uznania administracyjnego. Dawał też wyraz stanowisku że z ogólnej zasady art. 2 ust. 4 ustawy o pomocy społecznej, według której potrzeby korzystających z pomocy społecznej powinny być uwzględniane, jeżeli odpowiadają tej pomocy. Nie można na tej podstawie odmawiać świadczenia lub miarkować go w taki sposób, że przyznana pomoc jest iluzoryczna. W sytuacji Skarżącego trudno zgodzić się z tezą orzeczenia II instancji, iż przyznana kwota zasiłku okresowego po [...] zł miesięcznie za okres dwóch miesięcy złagodziła trudną sytuację Skarżącego, tym bardziej, że nie ma odwołania Skarżącego i nie znane są Sądowi argumenty odwołania i uzasadnione potrzeby Skarżącego. Nie wiadomo też czy wskazano mu inne możliwości pomocy społecznej lub zaproponowano tę pomoc. Organy administracji mają obowiązek pouczenia wnioskodawcy o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania administracyjnego (art. 9 kpa). Formalne rozstrzygnięcie w sprawie , z pominięciem celów pomocy społecznej, ma ten skutek, że Skarżący pozostaje bez jakichkolwiek środków na zaspokojenie najpilniejszych nawet potrzeb. W drastycznej sytuacji materialnej Skarżącego jego bezdomności i niepełnosprawności organ winien rozważyć konieczność przyznania wyższej kwoty pomocy. Uzasadnienie zaskarżonego orzeczenia nie wskazuje też w jaki sposób organ pomocy społecznej rozdziela środki otrzymane z budżetu wojewody tj. jaką przyjął hierarchizację potrzeb uprawnionych. Nie wiadomo więc w jakiej sytuacji przyznaje świadczenie, a w jakiej odmawia. Samo wskazanie kwot jakimi organ pomocy społecznej dysponuje wraz ze stwierdzeniem, że są one niewystarczające i że pierwszeństwo ma realizacja świadczeń obligatoryjnych, nie może stanowić samodzielnej podstawy uznania administracyjnego. Z tego też względu oraz w związku z uchybieniami, które uniemożliwiają zapoznanie się z całością materiału w sprawie , a tym samym kontrolę sądową wydanych decyzji pod względem legalności , należało na podstawie art. 145§1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270) w związku z art. 97§ 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r.Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1271) orzec jak na wstępie. /-/ J.Wierchowicz /-/ J.Stankowski /-/ E.Makosz-Frymus jfs