II SA/Po 629/14

PostanowienieWSA w Poznaniu2014-08-22

Skład orzekający: Katarzyna Witkowicz-Grochowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy skarżący, który wykazuje znaczące zobowiązania finansowe i ograniczone dochody, powinien zostać całkowicie zwolniony z kosztów sądowych, czy też możliwe jest przyznanie prawa pomocy jedynie w zakresie ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że skarżący, mimo posiadania znaczących zobowiązań finansowych i ograniczonego dochodu, ma możliwość wygospodarowania środków na pokrycie kosztów sądowych w postaci wpisu od skargi. Jednakże jego aktualna sytuacja finansowa nie pozwala na pokrycie wolnorynkowego wynagrodzenia profesjonalnego pełnomocnika, dlatego prawo pomocy zostało przyznane jedynie w zakresie ustanowienia radcy prawnego.
Stan faktyczny
Skarżący T. K. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy, domagając się zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia radcy prawnego. W uzasadnieniu wskazał na chorobę, rentę, wysokie zobowiązania kredytowe i pożyczkowe, a także koszty utrzymania domu i samochodu. Po wezwaniu do uzupełnienia wniosku przedstawił szczegółowe dane dotyczące swoich dochodów, wydatków i majątku. Sąd ocenił, że skarżący ma możliwość pokrycia wpisu od skargi, ale nie wynagrodzenia profesjonalnego pełnomocnika.
Rozstrzygnięcie
1. Ustanowiono dla T. K. radcę prawnego, którego wyznaczy Okręgowa Izba Radców Prawnych. 2. Oddalono wniosek w pozostałym zakresie (zwolnienie od kosztów sądowych).

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu - Katarzyna Witkowicz-Grochowska po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 22 sierpnia 2014r. wniosku o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi T. K. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] kwietnia 2014r. Nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego postanawia 1. ustanowić dla T. K. radcę prawnego, którego wyznaczy Okręgowa Izba Radców Prawnych. 2. oddalić wniosek w pozostałym zakresie. /-/ K. Witkowicz-Grochowska Skarżący T. K. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego. W uzasadnieniu wniosku o prawo pomocy złożonym na urzędowym formularzu PPF argumentował, że choruje, z tego powodu uzyskuje rentę w wysokości [...] zł netto miesięcznie. Choruje na różne schorzenia. Do listopada 2007r. prowadził działalność gospodarczą polegającą na budowie domów, wybudował ich 58, później działalność ta zakończył. Oświadczył że obecnie ma zakaz podejmowania pracy, stan zdrowia się pogarsza. Prowadzi wspólne gospodarstwo domowe tylko z żoną, która uzyskuje wynagrodzenie za pracę w wysokości [...] zł brutto miesięcznie. Skarżący oświadczył, że posiada dom o powierzchni [...] m², działkę zabudowaną o powierzchni [...] m², samochód osobowy Fiat Panda o wartości [...] zł. Nadto skarżący oświadczył, że łączne zobowiązania z tytułu spłaty rat kredytowych w różnych bankach i instytucjach parabankowych wynoszą [...] zł miesięcznie, utrzymanie domu, podatek od nieruchomości i koszty eksploatacyjne to [...] zł. miesięcznie, utrzymanie samochodu, który jest niezbędny celem dojazdu do lekarzy to [...] zł miesięcznie. Pozostaje na żywność kwota [...] zł. Wnioskodawca wezwany do uzupełnienia wniosku o prawo pomocy w trybie art. 255 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012r., poz. 270 ze zm. - dalej "p.p.s.a.") dodatkowo wskazał, że na skutek choroby stracił dodatkowe źródło dochodu i pozostaje mu tylko renta w wysokości [...] zł netto. Na ratowanie zdrowia zaciągnął pożyczki w różnych bankach i instytucjach pozabankowych. Spłaca pożyczkę w firmie Bocian na kwotę [...] zł, Provident na kwotę [...] zł (rata [...] zł), na kwotę [...] zł (rata [...] zł), kredyt w Banku Santander Consumer Bank z ratą [...] zł, kredyt w wysokości [...] zł z ratą [...]zł, kredyt hipoteczny w PKO BP z ratą [...] euro miesięcznie, kredyt na zakup samochodu i działki w wysokości [...] z ratą [...]zł Łączne zobowiązania wynoszą [...]zł z łączną ratą miesięczną [...]zł. Zatem na zakup leków i przeżycie pozostaje niewiele, gdy nie wystarcza środków składa wniosek o nowy kredyt. Żona z umowy o pracę otrzymuje około [...]zł Oświadczył, że wszystkie zobowiązania spłacane są terminowo, nie mają zajęć komorniczych. Nieruchomość w B. przy ul. K. przekazał córce w 2008r. Nie posiada żadnych lokat, papierów wartościowych czy akcji spółek. Nie posiada także samochodu Toyota Land Crusier, który został sprzedany w 2006r. Jedyna nieruchomość jaką posiada to ½ części domu w R. o powierzchni [...] m². Żona posiada w B. 2 działki o powierzchni [...] m². Oboje z żoną nie prowadzą żadnej działalności gospodarczej, ani nie wykonują pracy dorywczej. Na utrzymanie domu i media, podatek od nieruchomości wydają miesięcznie [...] zł, na utrzymanie samochodu [...] zł miesięcznie. Skarżący przedłożył kserokopie: - decyzji ZUS o wysokości renty – [...]zł netto miesięcznie - umów pożyczek i kredytów gotówkowych - PIT-u 37 za 2013r. żony skarżącego, z którego wynika dochód w wysokości [...]zł - PIT-u 40A skarżącego, z którego wynika jego dochód w 2013r. w wysokości. [...]zł - rachunków za media i leki - decyzję z 23 maja 2007r. o wykreśleniu z ewidencji działalności gospodarczej - wyciągu z rachunku bankowego Credit Agricole, na który wpływa wynagrodzenie żony skarżącego w wysokości około [...]zł miesięcznie saldem na dzień 21 czerwca 2014r. w wysokości [...]zł - wyciągu z rachunku bankowego w Banku Pocztowym SA za okres od 3 lutego 2014r. do 24 czerwca 2014r. na który wpływa świadczenie rentowe skarżącego, na którym widnieje saldo w wysokości [...]zł, do wykorzystania pozostaje limit debetowy do kwoty [...]zł. Nadto na ten rachunek dokonywane są osobiste wpłaty przez skarżącego w kwocie [...]zł w dniu 24 czerwca 2014r., [...]zł - 2 czerwca 2014r., [...]zł – 8 maja 2014r., [...]zł - 7 kwietnia 2014r., [...] zł - 5 marca 2014r. Zasadą postępowania przed sądami administracyjnymi jest obowiązek ponoszenia przez stronę kosztów postępowania, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej (art. 199 p.p.s.a.). Wniosek o prawo pomocy można wnieść w każdym czasie i obejmuje on koszty postępowania aktualne na dzień wniesienia wniosku oraz na przyszłość (art. 243 §1 p.p.s.a.). Przyznanie prawa pomocy następuje, gdy strona wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (art. 246 §1 pkt 1 p.p.s.a.). Ciężar wykazania zasadności wniosku spoczywa, zatem na wnioskodawcy ubiegającym się o prawo pomocy. Owe wykazanie polega w rzeczywistości na przedstawieniu w sposób przekonujący, że nie dysponuje środkami, które mógłby przeznaczyć na uiszczenie kosztów postępowania chociażby w części. Z przedłożonego oświadczenia o stanie majątkowym, finansowym i dochodach wynika, że sytuacja wnioskodawcy pozwala na częściowe przyznanie prawa pomocy w niniejszej sprawie. Istotna w tym zakresie jest aktualna sytuacja majątkowa i finansowa wszystkich członków rodziny prowadzących wspólne gospodarstwo domowe. Możliwości płatnicze skarżącego oceniane są przez pryzmat dochodów osiąganych przez wszystkich domowników prowadzących wspólne gospodarstwo domowe, a takie wraz z żoną prowadzi skarżący. Wspólnie utrzymują się z jego renty i wynagrodzenia za pracę żony wnioskodawcy w łącznej wysokości około [...]zł netto miesięcznie. Z oświadczenia wynika, że wspólnie ponoszą koszty kredytów i pożyczek w łącznej wysokości około [...]zł miesięcznie oraz koszty utrzymania domu w wysokości [...] zł, oraz samochodu [...] zł, resztę przeznacza na wyżywienie i leki. Łączne stałe koszty kredytów, pożyczek i utrzymania domu oraz samochodu do [...]zł. Nadto ponoszą jeszcze koszty wyżywienia i leków. Brakujące środki na wydatki rodziny skarżący pokrywa z limitu w rachunku bankowym do wysokości [...] zł oraz z doraźnego wsparcia finansowego z komercyjnych instytucji pożyczkowych. Skarżący oświadczył, że wszystkie zobowiązania reguluje terminowo i nie ma żadnych zajęć komorniczych. Zauważyć należy, że z wyciągu z rachunku bankowego skarżącego wynika, że w okresie ostatnich 4 miesięcy osobiście dokonał systematycznych wpłat na ten rachunek w wysokości [...]zł z innego źródła. Posiadany majątek stanowi nieruchomość w R., która zaspokaja potrzeby mieszkaniowe rodziny, a nadto dwie działki budowlane w B., posiadają także samochód osobowy Fiat Panda. Zgodnie z oświadczeniem wnioskodawcy majątek ten nie przynosi żadnych dodatkowych dochodów, a wiąże się z kosztami jego utrzymania. Wobec powyższego przyjąć należy, że skarżący ma możliwości by uzyskać dodatkowe dochody, żona dysponuje także majątkiem nieruchomym, który może zbyć celem pozyskania dodatkowych środków i wsparcia domowego budżetu. W tym stanie rzeczy skarżący może wygospodarować środki na należne koszty sądowe w niniejszej sprawie, aktualnie jest to kwota 500 zł tytułem wpisu od skargi. Odmówiono zatem zwolnienia od obowiązku poniesienia kosztów sądowych w niniejszej sprawie. Przedstawiona przez skarżącego sytuacja finansowa wskazuje, że aktualnie środki jakimi dysponuje nie pozwalają na pokrycie wolnorynkowego wynagrodzenia profesjonalnego pełnomocnika. Przyznano zatem prawo pomocy w tej części i ustanowiono radcę prawnego (art. 246 §1 pkt 2 w zw. z art. 243 §3 p.p.s.a). Podkreślić należy, że zgodnie z treścią art. 249 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy może być cofnięte w całości lub w części, jeżeli okaże się, że okoliczności, na podstawie których je przyznano, nie istniały lub przestały istnieć. W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 258 §1 i §2 pkt 7 w zw. z art. 246 §1 pkt 1 i 2 ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w postanowieniu. /-/ K. Witkowicz-Grochowska

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło