II SA/Po 630/19
WyrokWSA w Poznaniu2020-02-05
Skład orzekający: Aleksandra Kiersnowska - Tylewicz, Wiesława Batorowicz, Jan Szuma
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy pogorszenie stanu zdrowia osoby oczekującej na umieszczenie w domu pomocy społecznej, które nie wynika ze zdarzenia losowego, uzasadnia umieszczenie tej osoby w domu pomocy społecznej poza kolejnością?Ratio decidendi
Sąd uznał, że pogorszenie stanu zdrowia, nawet jeśli jest poważne i postępujące, nie stanowi nagłego wypadku wynikającego ze zdarzenia losowego, które jest warunkiem umieszczenia w domu pomocy społecznej poza kolejnością. Skoro nie zaszła sytuacja nagła, żądanie skarżącego uznano za bezzasadne. Sąd podzielił ocenę organów, że zgromadzony materiał dowodowy nie uzasadnia umieszczenia skarżącego w DPS poza kolejnością.Stan faktyczny
Skarżący M. B. domagał się zmiany decyzji kierującej go do domu pomocy społecznej (DPS) poprzez umieszczenie w nim poza kolejnością, ze względu na pogorszenie stanu zdrowia. Organ I instancji odmówił, uznając, że skarżący nie spełnia przesłanek do pilnego przyjęcia. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało tę decyzję w mocy, stwierdzając brak zdarzenia losowego uzasadniającego umieszczenie poza kolejnością. Skarżący wniósł skargę do WSA, podnosząc naruszenie przepisów postępowania i nieuwzględnienie dowodów potwierdzających jego ciężki stan zdrowia i potrzebę pilnej opieki.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Aleksandra Kiersnowska - Tylewicz (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Wiesława Batorowicz Asesor WSA Jan Szuma Protokolant st. sekr. sąd. Karolina Walkowiak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 lutego 2020 r. sprawy ze skargi M. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] maja 2019 r. nr [...] w przedmiocie odmowy zmiany decyzji dotyczącej skierowania do domu pomocy społecznej oddala skargę
Prezydent Miasta [...], decyzją z dnia [...] października 2018 r., nr [...], postanowił odmówić zmiany decyzji kierującej Pana M. B. (dalej: skarżącego) do Domu Pomocy Społecznej [...] przy [...] w [...] w części dotyczącej trybu umieszczenia tj. poza kolejnością.
W uzasadnieniu wydanej decyzji, organ wskazał, że w dniu [...] lipca 2018 r., decyzją nr [...] skierował skarżącego do Domu Pomocy Społecznej w [...] [...] przy [...]. Miejski Ośrodek Pomocy Rodzinie w [...] pismem z dnia [...] sierpnia 2018 r. poinformował skarżącego, że przewidywany termin przyjęcia do DPS przypada na miesiąc wrzesień 2021 r. W dniu [...] sierpnia 2018 r. wpłynął wniosek skarżącego o przyspieszenie przyjęcia do domu pomocy społecznej z uwagi na pogorszenie stanu zdrowia.
Organ wyjaśnił, że w dniu [...] września 2018 r. pracownik socjalny przeprowadził ze skarżącym wywiad w miejscu pobytu, tj. Ośrodku dla Bezdomnych Nr [...], [...] w [...]. W trakcie wywiadu ustalono, że skarżący jest osobą bezdomną, prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe. Dochodem skarżącego jest świadczenie rentowe w wysokości [...] zł. W trakcie wywiadu środowiskowego ustalono, iż skarżący choruje na martwicę i owrzodzenie kończyn dolnych, deformację klatki piersiowej. Ponadto stwierdzono u skarżącego zaćmę lewego oka oraz zanik jaskrowy obu oczu. Mimo wymienionych schorzeń skarżący samodzielnie spożywa posiłki, nie ma problemów z samodzielnym przemieszczaniem się po powierzchniach płaskich, jest samodzielny w czynnościach dotyczących min. utrzymania higieny osobistej, korzystania z toalety. Skarżący korzysta z pomocy osoby drugiej w formie usług opiekuńczych w zakresie 1 godz. 3 razy w tygodniu. Natomiast proponowano skarżącemu przyznania większej liczby godzin usług opiekuńczych, ale skarżący nie wyraził zgody.
W ocenie organu, skarżący w obecnym stanie zdrowia, przy wspomaganiu usługami opiekuńczymi ma możliwość pozostania w aktualnym środowisku zamieszkania. W związku z powyższym skarżący nie spełnia przesłanek potwierdzających konieczność skierowania do domu pomocy społecznej w trybie pilnym. Tut. Dział zapewnił skarżącemu stosowne miejsce schronienia wraz z usługami opiekuńczymi, zgodnie z art. 48 ustawy o pomocy społecznej, poprzez skierowanie do schroniska dla osób bezdomnych. Biorąc pod uwagę fakt, iż stan zdrowia skarżącego oraz możliwość korzystania z pomocy osób drugich w formie usług opiekuńczych umożliwia samodzielne funkcjonowanie w codziennym życiu i oczekiwania przyjęcia do domu pomocy społecznej, organ nie ma podstaw do umieszczenia skarżącego w domu pomocy społecznej poza kolejnością.
Pismem z dnia [...] listopada 2018 r., skarżący wniósł odwołanie od decyzji organu I instancji. Skarżący wskazał, że do wniosku o przyspieszenie umieszczenia w DPS załączył zaświadczenia lekarskie potwierdzające pogorszenie się jego stanu zdrowia, gdyż od dnia przeprowadzenia wywiadu uległ on znacznemu pogorszeniu. Pomimo wykonanej w szybkim terminie operacji utracił prawie całkowicie wzrok. Nastąpiła jaskra dokonana.
Skarżący wskazał, że nie jest prawdą, że "nie ma problemów z samodzielnym przemieszczaniem się po powierzchniach płaskich". Samo ustanie na chorych kończynach powoduje u niego ból. Trudno jest mu się poruszać w przestrzeni, opuszczać pokój i wyjść na zewnątrz budynku. Samodzielnie nie daje już rady, by zmieniać sobie opatrunki, mają być one wykonywane codziennie. Od poniedziałku do piątku przyjeżdża pielęgniarka środowiskowa i udziela mu pomocy. W soboty i niedziele zajmuje się tym opiekun. Jego odzież powinna być również często prana. Opiekun musi przynosić mu zakupy, przygotowywać posiłki, zmywać naczynia ponieważ stojąc na nogach skarżący odczuwa ból. Nie ma możliwości iść do sklepu, wybrać tańszą żywność, by pieniądze wystarczyły mu na cały miesiąc. Współmieszkańcy z Ośrodka dla Bezdomnych nr [...], wiedząc, że skarżący posiada rentę często chcą pożyczać pieniądze. Nie ma potem za co wykupić lekarstw, czy żywności. Bywa, że boi się poruszać po Ośrodku, by komuś nie wejść w drogę. Na Ośrodku jest duża rotacja ludzi, zwłaszcza w sezonie zimowym. Bywają osoby agresywne, z zaburzeniami psychicznymi, po zakładach karnych. Kiedy skarżący słyszy kłótnię czuje się zagrożony. Otrzymał z ZUS orzeczoną całkowitą niezdolność do pracy do [...] lutego 2021 r. Jest w trakcie zmiany orzeczenia z ZUS na całkowitą niesprawność do samodzielnej egzystencji. Ze względu na ślepotę jest osobą całkowicie zależną od innych.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze, decyzją z dnia [...] maja 2019 r., nr [...], utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję.
W uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia Kolegium wskazało, że w przedmiotowej sprawie, konieczność skierowania skarżącego do domu pomocy społecznej została potwierdzona badaniami lekarskimi, co spowodowało skierowanie w/wymienionego do Domu Pomocy Społecznej [...] w [...] przy [...], natomiast obecny stan zdrowia oraz fakt przebywania w ośrodku dla osób bezdomnych nie powoduje konieczności przyspieszenia umieszczenia skarżącego w DPS, bowiem mieszkaniec ma zapewnione miejsce zamieszkania oraz wsparcie w formie usług opiekuńczych. W przedmiotowej sprawie Dom Pomocy Społecznej w [...] przy [...] jest domem odpowiedniego typu dla osób przewlekle somatycznie chorych, co jest zgodne z zaleceniem lekarskim. Możliwość skierowania w szybszym terminie skarżącego wymagałaby poszukiwania odpowiedniego typu domu poza miejscem zamieszkania skarżącego.
Organ wskazał, że na podstawie § 9 rozporządzenia z dnia 23 sierpnia 2012 r. w sprawie domów pomocy społecznej (tj. z 2018 roku Dz. U. poz. 734) w nagłych wypadkach, wynikających ze zdarzeń losowych, skierowanie i umieszczenie osoby w domu może nastąpić poza kolejnością oraz bez przedłożenia dokumentów, o których mowa w § 8 ust. 1 i 2. Dokumenty te powinny zostać skompletowane przez ośrodek pomocy społecznej, o którym mowa w § 8 ust. 1 pkt 1, w terminie trzech miesięcy od dnia przyjęcia tej osoby do domu. Nagły wypadek losowy to zdarzenie nieprzewidywalne, niezależne od woli człowieka i nie do uniknięcia mimo zachowania należytej staranności (słownik języka polskiego PWN). W ocenie Kolegium, nie wykazano aby w przedmiotowej sprawie wystąpiło zdarzenie losowe uzasadniające umieszczenie strony w DPS poza kolejnością. Skarżący ma zapewniona opiekę w Ośrodku dla bezdomnych, poza tym przebywa z innymi osobami, które w miarę możliwości mogą pomóc lub zaalarmować odpowiednie służby. Skarżący powinien zatem wystąpić do MOPR w [...] o ewentualną zmianę decyzji kierującej do domu pomocy społecznej celem poszukania innej placówki odpowiedniego typu, w której istnieje możliwość jego umieszczenia niezwłocznie po wydaniu decyzji o skierowaniu, ale będzie się to wiązać z przeniesieniem poza rejon dotychczasowego zamieszkania.
Skarżący, pismem z dnia [...] lipca 2019 r., wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu skargę na decyzję organu odwoławczego, zarzucając jej naruszenie przepisów postępowania, które miało wpływ na wynik sprawy w postaci art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a., poprzez nieuwzględnienie dowodów w postaci orzeczenia ZUS I Oddział [...] – lekarza orzecznika oraz kart informacyjnych leczenia szpitalnego, przez co nie zebrano w sposób wyczerpujący materiału dowodowego i nie ustalono wszystkich okoliczności faktycznych, na których powinno być oparte rozstrzygnięcie.
Skarżący wskazał, że z przedstawionej dokumentacji jednoznacznie wynika, że jest osobą, która powinna być skierowana do Domu Pomocy Społecznej w trybie pilnym poza kolejnością. W orzeczeniu Zakładu Ubezpieczeń Społecznych [...] w [...] - lekarza orzecznika ZUS z dnia [...] stycznia 2019 r stwierdzono u niego niezdolność do samodzielnej egzystencji do [...] lutego 2021 r.,- data powstania niezdolności do samodzielnej egzystencji [...] listopada 2018 r., oraz orzeczono całkowitą niezdolność do pracy do [...] lutego 2021 r. Orzeczenie to istotnie różni się od poprzedniego orzeczenia z dnia [...] lutego 2017 r w którym organ orzekający stwierdził, że "jest Pan niezdolny do pracy. Jest Pan niezdolny do pracy do [...] lutego 2021 r.". Potwierdzeniem bardzo ciężkiego stanu zdrowia jest też orzeczenie [...] Zespołu ds. Orzekania o Niepełnosprawności w [...] z dnia [...] lutego 2019 r. zaliczające skarżącego do znacznego stopnia niepełnosprawności, do dnia [...] lutego 2023 r, ustalony stopień niepełnosprawności istnieje od [...] listopada 2018 r. W uzasadnieniu orzeczenia stwierdzono, m.in. że "Przedłożona dokumentacja medyczna oraz oceny wydane na podstawie przeprowadzonych rozmów członków zespołu orzekającego potwierdzają naruszenie sprawności organizmu, które powoduje okresową niezdolność do podjęcia pracy zarobkowej. Ustalono, że obecny stan zdrowia uzasadnia konieczność długotrwałej opieki i pomocy innych osób w zaspokajaniu podstawowych potrzeb życiowych, w tym samoobsługi, poruszaniu się i komunikowaniu z otoczeniem oraz ogranicza relacje z otoczeniem i środowiskiem".
Skarżący wskazał, że aktualnie zamieszkuje w Ośrodku dla Bezdomnych nr [...] w [...]. Jest to jednostka miasta [...] przeznaczona dla bezdomnych mężczyzn zdolnych do samoobsługi. Liczba miejsc w Ośrodku wynosi 95. Przyjmowane są do niej osoby bezdomne głównie z terenu miasta [...], często chore, brudne i wymagające zabiegów higieniczno-dezynfekcyjnych. W Ośrodku przeprowadzane są też dezynsekcje ze względu na pojawiające się liczne pluskwy. W godzinach popołudniowo nocnych najczęściej znajduje się na dyżurze 1 opiekun (nieraz 2 opiekunów w godzinach popołudniowych). Nie są oni wstanie zapewnić skarżącemu odpowiedniej opieki, nie zapewni tego również zwiększenie godzin opiekuńczych (których zwiększenia odmówił) - bowiem ze względu na stan zdrowia skarżący wymaga całodobowej opieki.
Skarżący poinformował, że choruje na: jaskrę prawie dokonaną obu oczu, zaćmę jądrową obu oczu, stan po cyklokrioaplikacji oka prawego. Choruje również na martwicę i owrzodzenie kończyn dolnych i deformację klatki piersiowej. Posiadane rany na kończynach dolnych nie goją się, w wyniku dramatycznego spadku odporności w związku z przebywaniem w warunkach wysoce zwiększonego ryzyka infekcjami różnego rodzaju - m.in. ze względu na rotację mieszkańców w Ośrodku, bowiem skarżący jest narażony na kontakt z różnymi bakteriami opornymi w leczeniu antybiotykami. Mimo różnych zabiegów i starań i konsultacji jego stan zdrowia się nie poprawia wręcz przeciwnie, dramatycznie się pogarsza - stąd konieczność wykonania wycięcia owrzodzeń i pokrycie ran przeszczepami skóry. By zmniejszyć ból skarżący musi systematycznie pobierać leki przeciwbólowe by móc wykonać jakąś prostą czynność przy bardzo ograniczonej widoczności. Często nie widzi kto wchodzi do pokoju i nie wie kto wychodzi, trudno mu też określić położenie mebli i innych przedmiotów znajdujących się w pokoju by wykonywać proste czynności. Dotychczasowa opieka - opiekunów w ramach godzin opiekuńczych i przeprowadzone zabiegi okazały się niewystarczające i nieskuteczne, a przy stanie zdrowia skarżącego dalsze przebywanie w placówce - w której nie może mieć zapewnionej opieki stosownej do jego stanu zdrowia, który to stan systematycznie się pogarsza stanowić może zagrożenie dla jego życia. Dom Pomocy Społecznej zapewnia o wiele wyższe standardy jeśli chodzi o sterylność i ogólne warunki higieniczne a także całodobową opiekę osób wykwalifikowanych, pod kątem schorzeń skarżącego, dzięki czemu miałby szansę uniknięcia zagrażającej mu amputacji nóg. O ile leczenie można prowadzić w szpitalu, o tyle powrót do Ośrodka, który siłą rzeczy nie może mu zapewnić warunków sanitarnych wspomagających proces leczniczy - stanowi bezpośrednie zagrożenie dla życia skarżącego z uwagi na zauważalny gwałtownie postępujący spadek jego odporności, czego organ nie dostrzegł uznając, że jako osoba bezdomna powinienem przebywać w ośrodku pasującym do niego z nazwy. Doświadczenie życiowe oraz zasady logiki wskazują na to, by z faktu sukcesywnie pogarszającego się stanu zdrowia skarżącego skutkującego koniecznością dokonywania przeszczepów skóry na niegojących się ranach wywieść wniosek, iż jego przypadek jest przypadkiem nagłym uzasadniającym skierowanie do Domu Pomocy Społecznej w trybie pilnym, kwestie odporności organizmu nie są sprawą woli a kwestią niezależną od skarżącego i jej dramatyczny spadek związany jest bezpośrednio z faktem przebywania w warunkach potęgujących tempo spadku odporności. Skarżący nie ma żadnego wpływu na okoliczność, że w warunkach przebywania w Ośrodku odporność immunologiczna jego organizmu na bezdyskusyjnie wzmożoną obecność bakterii patogennych- słabnie - wywołując stan zagrażający jego życiu, czego organy nie dostrzegły - błędnie oceniając materiał dowodowy. Utrata odporności w tak skrajnie szybkim tempie jest istotnie kwestią losową na którą nie ma wpływu a która powinna mieć wpływ na ocenę sytuacji w kierunku jak najszybszego skierowania go do Domu Pomocy Społecznej celem zapewnienia warunków mogących wspomóc jego organizm w leczeniu oraz zapewnić mu całodobową opiekę jakiej potrzebuje.
Pismem z dnia [...] lipca 2019 r., złożonym w odpowiedzi na skargę, Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie.
Skarżący, w piśmie procesowym z dnia [...] sierpnia 2019 r., uzupełnił złożoną skargę wskazując, że całkowita utrata wzroku jest w jego przypadku zmianą nagłą, niezależną od niego. Zaburzona została jego najważniejsza potrzeba - bezpieczeństwa.
Skarżący zwrócił uwagę, że odpowiedź na skargę zawiera sformułowanie: "Możliwość skierowania w szybszym terminie Pana M. B. wymagałaby poszukania odpowiedniego typu domu poza miejscem zamieszkania skarżącego". W ocenie skarżącego, słowa te brzmią jako dodatkowe zastraszenie osoby niewidomej, związanej od urodzenia z [...]. W brzmieniu zawierają zniechęcenie co do udzielenia pomocy. W odpowiedzi na skargę otrzymał również informację, że "Skarżący ma zapewnioną opiekę w Ośrodku dla Bezdomnych (...) Odnosząc się do tego, skarżący wskazał, że dyżurze opiekuńczym w Ośrodku dla Bezdomnych nr [...], gdzie obecnie przebywa na 1 opiekuna przypada 95 osób. W odpowiedzi na skargę wskazano również, że skarżący przebywa z innymi osobami, które w miarę możliwości mogą pomóc lub zaalarmować odpowiednie służby. Skarżący wskazał jednak, że problem jest, że nie widzi do kogo może się zwrócić, czy zwraca się o pomoc. Nie orientuje się, czy na osobie, którą napotkam może polegać. Właśnie osoby obce wokół niego budzą jego niepewność i lęk.
Skarżący wskazał, że Miejski Ośrodek Pomocy Rodzinie w [...] przyznał mu pomoc w formie usług opiekuńczych. Niezależnie, czy przyznane będą 3 godziny w tygodniu, czy 7, czy 56 skarżący nie wie, które godziny w ciągu doby ma wyznaczyć. Bywają sytuacje, że ktoś wchodzi do pokoju i nie wie co się dzieje. W Ośrodku jest więcej sytuacji, kiedy przychodzą ludzie nowi, zaburzeni psychicznie, agresywni, pod wpływem alkoholu, dopalaczy, skarżący jest świadkiem awantury, ktoś chce pożyczyć pieniądze i nie ma przy nim nikogo.
Zdaniem skarżącego, zastanawiające jest to, że odpowiedź na skargę poparta jest wieloma cytatami artykułów z ustawy o pomocy społecznej, zawiera skopiowane argumenty Miejskiego Ośrodka Pomocy Rodzinie oddalające pozytywne rozpatrzenie jego wniosku. Tylko jeden pracownik socjalny z MOPR-u, który opisywał jego sytuację w wywiadzie środowiskowym rozmawiał ze nim. Nikt z MOPR-u oraz SKO, kto wydawał niekorzystne dla niego decyzje faktycznie nie zainteresował się jego osobą a jedynie powielaniem aktów prawnych i nierzeczywistych opisów.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga podlega oddaleniu.
W rozpoznawanej sprawie skarżący domaga się zmiany decyzji Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] lipca 2018 r. nr [...], którą skierowano skarżącego do Domu Pomocy Społecznej w [...] [...] przy [...], poprzez orzeczenie o umieszczeniu skarżącego w ww. Domu Pomocy Społecznej poza kolejnością.
Wskazać więc należy, że zgodnie z art. 155 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2018 r. poz. 2096 z późn. zm., dalej: k.p.a.), decyzja ostateczna, na mocy której strona nabyła prawo, może być w każdym czasie za zgodą strony uchylona lub zmieniona przez organ administracji publicznej, który ją wydał, jeżeli przepisy szczególne nie sprzeciwiają się uchyleniu lub zmianie takiej decyzji i przemawia za tym interes społeczny lub słuszny interes strony; przepis art. 154 § 2 stosuje się odpowiednio. W przepisie tym normuje się sytuacje weryfikacji ostatecznej decyzji administracyjnej, która nie jest wydana z naruszeniem przepisów prawa materialnego i procesowego. Przepis ten określa także przesłanki wydania takiej decyzji i zgodnie z nim organ administracji publicznej może zmienić lub uchylić ostateczną decyzję jeżeli strona wyrazi na to zgodę i dodatkowo przepisy szczególne takiemu rozstrzygnięciu nie sprzeciwiają się, a przemawia za tym interes społeczny lub słuszny interes strony. Takie brzmienie przywołanego przepisu nakłada na organ podejmujący rozstrzygnięcie obowiązek oceny zgłoszonego żądania w kontekście obowiązujących przepisów oraz mając w polu widzenia interes społeczny lub słuszny interes strony.
Pierwszy z wymogów - zgoda strony, bez wątpienia występuje w rozpoznawanej sprawie, ponieważ sam skarżący wystąpił z przedmiotowym żądaniem. Kolejny wymóg, warunkujący możliwość zmiany ostatecznej decyzji administracyjnej to brak sprzeciwu ze strony przepisów szczególnych. W ocenie Sądu, brak jest unormowań, które w bezpośredni sposób uniemożliwiałyby zmianę ostatecznej decyzji administracyjnej przyznającej świadczenie z pomocy społecznej. Zatem uznać należy, że przepisy szczególne nie sprzeciwiają się podjęciu takiego rozstrzygnięcia. W świetle przedstawionych ustaleń rozważyć należy, czy za weryfikacją ostatecznej decyzji przemawiają interes społeczny lub słuszny interes strony. Przywołany interes społeczny uzewnętrzni się w treści przepisów ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (t.j. Dz. U. z 2018 r. poz. 1508 z późn. zm.) oraz rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 23 sierpnia 2012 r. w sprawie domów pomocy społecznej, t.j. Dz. U. z 2018 r. poz. 734 z późn. zm. (zob.: wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w [...] z dnia [...] stycznia 2018 r., sygn. akt: IV SA/Gl [...], LEX nr 2435978).
Zgodnie z art. 54 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej, osobie wymagającej całodobowej opieki z powodu wieku, choroby lub niepełnosprawności, niemogącej samodzielnie funkcjonować w codziennym życiu, której nie można zapewnić niezbędnej pomocy w formie usług opiekuńczych, przysługuje prawo do umieszczenia w domu pomocy społecznej. Zgodnie z art. 54 ust. 2, osobę, o której mowa w ust. 1, kieruje się do domu pomocy społecznej odpowiedniego typu, zlokalizowanego jak najbliżej miejsca zamieszkania osoby kierowanej, z zastrzeżeniem ust. 2a, chyba że okoliczności sprawy wskazują inaczej, po uzyskaniu zgody tej osoby lub jej przedstawiciela ustawowego na umieszczenie w domu pomocy społecznej.
Przepis § 9 ww. rozporządzenia, wskazuje natomiast, że w nagłych wypadkach, wynikających ze zdarzeń losowych, skierowanie i umieszczenie osoby w domu może nastąpić poza kolejnością oraz bez przedłożenia dokumentów, o których mowa w § 8 ust. 1 i 2. Dokumenty te powinny zostać skompletowane przez ośrodek pomocy społecznej, o którym mowa w § 8 ust. 1 pkt 1, w terminie trzech miesięcy od dnia przyjęcia tej osoby do domu.
Z analizy powyższych regulacji wynika więc, że okoliczności jakie muszą zostać spełnione by osoba została umieszczona w domu pomocy społecznej to fakt wymagania przez nią całodobowej opieki, niemożność jej samodzielnego funkcjonowania w codziennym życiu i brak możliwości zapewnienia danej osobie niezbędnej pomocy w formie usług opiekuńczych. Przesłanką natomiast umieszczenia w domu pomocy społecznej poza kolejnością jest wystąpienie nagłego wypadku wynikającego ze zdarzeń losowych. Nagły wypadek losowy to zdarzenie nieprzewidywalne, niezależne od woli człowieka i nie do uniknięcia mimo zachowania należytej staranności.
W ocenie Sądu, przytaczane przez skarżącego argumenty dotyczą jedynie okoliczności, jakie warunkują umieszczenie w domu pomocy społecznej w zwykłym trybie. Ze zgromadzonego w aktach sprawy materiału dowodowego nie wynika by nastąpił nagły wypadek uzasadniający umieszczenie skarżącego w domu pomocy społecznej poza kolejnością.
Skarżący w swoim stanowisku podkreśla pogorszenie się jego stanu zdrowia. Wskazuje na postępującą jaskrę zaćmę i wynikającą stąd utratę wzroku, owrzodzenia nóg, które spowodowały konieczność leczenia operacyjnego, deformację klatki piersiowej i stwierdzoną całkowitą niezdolność do pracy. Skarżący wskazuje też, że opieka pod jaką się znajduje w chwili obecnej jest niewystarczająca, z uwagi na jego sytuację i stan zdrowia (choć jednocześnie odmawia korzystania z opieki w większym wymiarze). W ocenie Sądu, okoliczności te, mimo że bardzo istotne i poważne nie stanowią nagłego wypadku w rozumieniu przepisów warunkujących umieszczenie skarżącego w domu pomocy społecznej poza kolejnością. Należy mieć bowiem na względzie, że wszystkie osoby oczekujące na miejsce w domu pomocy społecznej są osobami wymagającymi całodobowej opieki, niezdolnymi do samodzielnego funkcjonowania w codziennym życiu i nie sposób im zapewnić niezbędnej pomocy w formie usług opiekuńczych. Są to bowiem warunki konieczne dla uzyskania decyzji o umieszczeniu w domu pomocy społecznej. Z powyższych względów, skoro więc w przypadku skarżącego nie doszło do sytuacji nagłej, wynikającej ze zdarzenia losowego, która powodowałaby konieczność umieszczenia go w domu pomocy społecznej wcześniej niż osób oczekujących w kolejce, żądanie skarżącego uznać należy za bezzasadne. Okoliczność, że stan zdrowia skarżącego, który cierpi na poważne przewlekłe i postępujące choroby się pogarsza nie jest bowiem w ocenie Sąd ani sytuacją nagłą ani nie wynika ze zdarzeń losowych.
Wskazać również należy, że w ocenie Sądu, wbrew zarzutom skarżącego, w sprawie nie doszło do naruszenia przepisów postępowania w postaci art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a., poprzez nieuwzględnienie dowodów w postaci orzeczenia ZUS [...] – lekarza orzecznika oraz kart informacyjnych leczenia szpitalnego. Znajdujące się w aktach sprawy dokumenty dotyczące sytuacji zdrowotnej skarżącego nie zostały pominięte, lecz w ocenie organu, którą Sąd podziela, nie sposób z nich wywieść wniosku o wystąpieniu sytuacji nagłej, która umożliwiałaby organowi uwzględnić wniosek skarżącego. Nie sposób również uznać, że organ w sposób wadliwy prowadził postępowanie w sprawie, gdyż tylko jeden pracownik socjalny rozmawiał ze skarżącym. W ocenie Sądu, skoro skarżący nie zgłaszał w sprawie wniosków o przesłuchanie, zaś przedstawione przez niego okoliczności jakie miały uzasadniać wniosek nie miały ze swej istoty charakteru zdarzenia nagłego, wynikającego ze zdarzeń losowych, przesłuchiwanie skarżącego, czy przeprowadzanie dodatkowych wywiadów, nie było konieczne.
Z uwagi na charakter okoliczności podnoszonych przez skarżącego, a w szczególności, biorąc pod uwagę podkreślane przez niego obawy o swoje życie, Sąd uważa za celowe pouczenie skarżącego, że zgodnie z art. 54 ust. 2a ustawy o pomocy społecznej, w przypadku gdy przewidywany termin oczekiwania na umieszczenie w domu pomocy społecznej danego typu zlokalizowanym najbliżej miejsca zamieszkania osoby kierowanej wynosi ponad 3 miesiące, osobę, o której mowa w ust. 1, kieruje się na jej wniosek do domu pomocy społecznej tego samego typu zlokalizowanego jak najbliżej miejsca zamieszkania osoby kierowanej, w którym przewidywany termin oczekiwania na umieszczenie jest krótszy niż 3 miesiące. W ocenie Sądu, zawarta w zaskarżonej decyzji informacja o możliwości skierowania skarżącego do innej placówki niż najbliższa nie jest zastraszaniem skarżącego i zniechęcaniem do udzielenia pomocy. Przekazanie skarżącemu powyższej informacji, uznać należy za właściwe. Zarówno bowiem w ocenie organu, jak i Sądu, regulacje dotyczące domów pomocy społecznej nie pozwalają na umieszczenie skarżącego w konkretnej placówce poza kolejnością a ewentualne umieszczenie w innej placówce mogłoby pozwolić na zapewnienie skarżącemu szerszego zakresu opieki niż otrzymuje obecnie i zabezpieczenie potrzeb, na które wskazuje skarżący.
Z powyższych względów, wniesiona skarga podlega oddaleniu, zgodnie z art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 z późn. zm.).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło