II SA/Po 633/04
WyrokWSA w Poznaniu2006-02-24
Skład orzekający: Andrzej Zieliński, Stanisław Małek, Aleksandra Łaskarzewska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy w postępowaniu administracyjnym dotyczącym legalizacji samowoli budowlanej można rozstrzygać kwestie cywilnoprawne dotyczące stosunków własnościowych w budynku?Ratio decidendi
Postępowanie administracyjne w sprawie legalizacji samowoli budowlanej ogranicza się do badania legalności działań administracji publicznej w zakresie prawa budowlanego. Kwestie cywilnoprawne, takie jak stosunki własnościowe w budynku, należą do kognicji sądów powszechnych i nie mogą być rozstrzygane w postępowaniu administracyjnym, a tym samym nie mają znaczenia dla wydania decyzji legalizacyjnej.Stan faktyczny
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego nałożył na inwestora obowiązek dostarczenia inwentaryzacji powykonawczej i ekspertyzy potwierdzającej zgodność przebudowy budynku z przepisami, ponieważ roboty były wykonywane bez pozwolenia na budowę. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał tę decyzję w mocy. Skarżący R.K. podniósł zarzuty dotyczące stosunków własnościowych w budynku i braku legitymacji procesowej spółki zarządzającej budynkiem.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Andrzej Zieliński(spr.) Sędziowie Sędzia NSA Stanisław Małek Sędzia WSA Aleksandra Łaskarzewska Protokolant sekr. sąd. Kamila Kozłowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 lutego 2006 r. sprawy ze skargi R.K. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] czerwca 2004 r. Nr [...] w przedmiocie inwentaryzacji powykonawczej; oddala skargę /-/ A. Łaskarzewska /-/ A. Zieliński /-/ St. Małek
II SA/Po 633/04
UZASADNIENIE
Decyzją z dnia [...] III 2004 r., nr [...], na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 w związku z art. 51 ust. 5 ustawy z dnia 7 VII 1997 r. – Prawo budowlane (tekst jedn. Dz.U. z 2003 r., nr 207, poz. 2016 ze zm.) oraz na podstawie art. 104 kpa. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla Miasta P. nałożył na inwestora W. K. obowiązek dostarczenia budowlanej i geodezyjnej inwentaryzacji powykonawczej oraz ekspertyzy rzeczoznawcy budowlanego, potwierdzających, że przebudowę budynku mieszkalnego wielorodzinnego w P., przy placu [...], wykonano zgodnie z przepisami techniczno – budowlanymi i zasadami wiedzy technicznej oraz że przebudowana część budynku nadaje się do użytkowania. Organ wskazał, że postanowieniem z dnia [...] I 2004 r. wstrzymano inwestorowi roboty budowlane polegające na przebudowie powyższego budynku, z uwagi na fakt, że roboty te były wykonywane bez koniecznego pozwolenia na budowę. Uzasadniając nałożenie wskazanych obowiązków Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego stwierdził, że spełnienie ich doprowadzi budynek do stanu zgodnego z prawem.
Odwołanie od powyższej decyzji złożył R. K. wskazując, że nie ma możliwości legalizacji wykonanej przebudowy, gdyż budynek, którego część przebudowano nie jest budynkiem komunalnym lecz należy do Skarbu Państwa. Odwołujący się podkreślił, że strony, do których skierowano orzeczenia zapadłe w toczącym się postępowaniu nie są właścicielami mieszkań "w sensie rzeczowym" i nie mają żadnego prawa wspólnego zarządu, w związku z czym nie mogą oni brać udziału w postępowaniu o legalizację samowoli budowlanej. Zdaniem R. K. fakt, iż wspomniany budynek nie jest własnością komunalną jest potwierdzony również tym, że nie został on podzielony katastralnie na "odrębne rzeczowo lokale".
Decyzją z dnia [...] VI 2004 r., nr [...], na podstawie art. 104 § 1 i 2 oraz art. 138 § 1 pkt 1 kpa. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy. Organ II instancji stwierdził, że zarzuty Odwołującego się dotyczą kwestii cywilnoprawnych, a decyzja o założeniu na inwestora określonych obowiązków mogła zostać wydana po wydaniu ostatecznego (a nie prawomocnego) orzeczenia w kwestii wstrzymania robót budowlanych. Warunek ten został w niniejszej sprawie spełniony, jako że ostateczne postanowienie w sprawie wstrzymania robót wydano [...] III 2004 r. i tego samego dnia dostarczono je Powiatowemu Inspektorowi Nadzoru Budowlanego.
W skardze na powyższą decyzję R. K. podniósł te same zarzuty co w odwołaniu oraz wskazał, że spółka M.P.G.M. nie posiada legitymacji procesowej do uczestnictwa w postępowaniu, gdyż pełni ona funkcję zarządcy jedynie na podstawie umowy cywilnoprawnej i w związku z tym nie mogła zawierać umowy z inwestorem.
W odpowiedzi na skargę Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego podtrzymał w całości swą dotychczasową argumentację.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga jest bezzasadna. Zgodnie z art. 50 ust. 1 ustawy z dnia 7 VII 1997 r. – Prawo budowlane (tekst jedn. Dz.U. z 2003 r., nr 207, poz. 2016 ze zm.) w przypadkach innych niż określone w art. 48 ust. 1 lub w art. 49b ust. 1 właściwy organ wstrzymuje postanowieniem prowadzenie robót budowlanych wykonywanych bez wymaganego pozwolenia na budowę. Na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 cytowanej ustawy przed upływem 2 miesięcy od dnia wydania takiego postanowienia, właściwy organ w drodze decyzji może nałożyć obowiązek wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonywanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem, określając termin ich wykonania, pod rygorem określonym w art. 51 ust. 5 ustawy.
W postępowaniu będącym przedmiotem skargi organ stwierdził, że inwestor W. K. nie posiadał pozwolenia na budowę, potrzebnego do prowadzenia przebudowy budynku mieszkalnego wielorodzinnego, położonego w P. przy placu [...]. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla Miasta P. wstrzymał w związku z tym w dniu [...] I 2004 r. prowadzenie robót budowlanych, a orzeczenie to zostało utrzymane w mocy przez Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w dniu [...] III 2004 r. Postanowienie organu II instancji miało charakter ostateczny. W tym samym dniu, z zachowaniem terminu określonego w art. 51 ust. 1 pkt 2 ustawy, Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla Miasta P. wydał decyzję, którą nałożył na inwestora obowiązek wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonywanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem. Sąd stwierdza zatem, że dotrzymano procedury, przewidzianej przez prawo w wypadku stwierdzenia prowadzenia tego rodzaju robót budowlanych bez pozwolenia na budowę.
Zasadniczy wątek argumentacji Skarżącego sprowadza się do wywodu, że budynek, którego część przebudowano nie jest budynkiem komunalnym lecz należy do Skarbu Państwa, a co za tym idzie – jego mieszkańcy nie są właścicielami zajmowanych przez siebie mieszkań.
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), kognicji wojewódzkich sądów administracyjnych podlega działalność administracji publicznej, nad którą to działalnością sądy sprawują kontrolę wyłącznie w zakresie legalności. Badając legalność zaskarżonej decyzji należało zatem wziąć pod uwagę przepisy ustawy Prawo budowlane, w szczególności przesłanki wydania tego rodzaju decyzji określone w art. 51 wspomnianej ustawy. Organy administracyjne winny były zbadać w niniejszej sprawie, czy prowadzone roboty budowlane były realizowane faktycznie bez pozwolenia na budowę, czy stan inwestycji pozwalał na doprowadzenie jej do stanu zgodności z prawem bez konieczności wydawania nakazu rozbiórki, czy wstrzymano uprzednio roboty budowlane oraz kto jest inwestorem danego przedsięwzięcia. Sąd stwierdza, że zarówno organ I jak i II instancji dopełniły tych wymogów.
Zarzuty dotyczące pozycji prawnej inwestora i stosunków własnościowych istniejących w obrębie budynku, w którym prowadzono roboty budowlane, są zagadnieniami z zakresu prawa cywilnego, które mogą być przedmiotem kognicji sądów powszechnych. Problemy te jednak nie mogły być rozstrzygane w postępowaniu administracyjnym, co więcej – z punktu widzenia przesłanek koniecznych do wydania zaskarżonej decyzji były one bez znaczenia.
Wobec powyższego, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), orzeczono jak w sentencji.
/-/ A. Łaskarzewska /-/ A. Zieliński /-/ St. Małek
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło