II SA/Po 634/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia NSA Tadeusz M. Geremek Sędziowie WSA Barbara Koś ( spr.) WSA Walentyna Długaszewska Protokolant st. sekr. sąd. Ewa Wąsik po rozpoznaniu w dniu 09 listopada 2005r. sprawy ze skargi S. H. na decyzję Wojewody z dnia [...]r. Nr [...] w przedmiocie wymeldowania I uchyla zaskarżoną decyzję w stosunku do S.H., II stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w stosunku do S. H. /-/W. Długaszewska /-/T.M. Geremek /-/B. Koś EW Sygn. 3/II SA/Po 634/03 UZASADNIENIE Decyzją z dnia [...] roku, nr [...], Burmistrz Miasta Cz. orzekł na podstawie art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 roku – kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. Nr 9, poz. 26 – tekst jednolity z 1980 roku z późniejszymi zmianami) oraz na podstawie art. 15 ust 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 roku o ewidencji ludności i dowodach osobistych (tekst jednolity Dz.U. Nr 87, poz. 960 z 2001 roku) o wymeldowaniu B. i S. H. z pobytu stałego przy ul. [...] w Cz. W uzasadnieniu organ pierwszej instancji podniósł, że S. H. przebywając w Zakładzie Karnym we W. złożył pismo z prośbą o wymeldowanie, a B. H. od czerwca 2002 roku zamieszkuje w lokalu swojej matki przy [...] w Cz. B. H. odmówiła wymeldowania się z wymienionego lokalu argumentując, że nie ma możliwości zameldowania się pod innym adresem. Natomiast S. H. nie wypełnił i nie podpisał przesłanego mu do Zakładu Karnego druku – zgłoszenie wymeldowania z miejsca pobytu stałego. W tych okolicznościach organ administracji wszczął z urzędu postępowanie w sprawie wymeldowania i uznał, że wypełnione zostały przesłanki wymeldowania określone w art. 15 ust 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 roku, uzasadniające podjęcie decyzji o wymeldowaniu S. i B. H. z pobytu stałego, gdyż faktycznie opuścili oni lokal i nie dopełnili obowiązku wymeldowania z pobytu stałego. B. H. złożyła odwołanie od niniejszej decyzji wskazując, że opuściła lokal przy ulicy [...] z powodu nadużywania przez męża alkoholu oraz fizycznej i psychicznej przemocy, co doprowadziło ją do załamania nerwowego i dlatego przeniosła się do rodziców. Nie wie natomiast nic o rezygnacji z mieszkania złożonej przez męża. Jednocześnie B. H. złożyła wniosek o przyznanie lokalu zastępczego. Pismem z dnia 27 lutego 2003 roku została poinformowana o możliwości najmu lokalu socjalnego usytuowanego w budynku przy ulicy [...] w Cz. Decyzją z dnia [...] roku, nr [...], Wojewoda na podstawie art. 138 §1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 roku Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity Dz. U., Nr 98, poz. 1071 z 2000 roku, zmiana Dz. U. , Nr 49, poz. 509 z 2001 roku) i art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 roku o ewidencji ludności i dowodach osobistych (tekst jednolity Dz.U. nr 87, poz. 960 z 2001 roku) utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję Burmistrza. W uzasadnieniu podzielił stanowisko organu pierwszej instancji i uznał, że B. H. i S. H. dobrowolnie opuścili mieszkanie przy ulicy [...] w Cz. B. H. sama wyprowadziła się do matki, a S. H. przysłał z Zakładu Karnego pismo o rezygnacji z lokalu. Skoro B. i S. H. nie mieszkają w w/w mieszkaniu, to nie mogą być w nim zameldowani. Ponadto w decyzji wskazano, że B.H. został przydzielony lokal socjalny przy ulicy [...] w Cz. W skardze wniesionej do NSA S. H. wskazał, że w 2001 roku w zajmowanym przez niego mieszkaniu przy ulicy [...] zawalił się strop i na okres przeprowadzenia remontu został wraz z żoną przeniesiony do mieszkania na ulicy [...]. W tym czasie został osadzony w Zakładzie Karnym we W., a jego żona przestała opłacać czynsz i przeniosła się do mieszkania swoich rodziców. Aby nie powiększać zaległości z tytułu czynszu zdał mieszkanie przy ulicy [...]. Po zdaniu mieszkania wskazano mu , że ma wrócić do lokalu przy ulicy [...]. Skarżący i jego żona cały czas byli zameldowani w tym lokalu. Obecnie wymeldowanie z ulicy [...] oznacza, że skarżący nie będzie miał gdzie wrócić po opuszczeniu Zakładu Karnego. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje. Skarga okazała się zasadna. Niniejsza sprawa rozpoczęta wniesieniem skargi do NSA podlega rozpatrzeniu przez WSA na podstawie przepisów ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U., nr 153, poz. 1269) i ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U Nr 153, poz. 1270 ze zmianami) w związku z art. 97 §1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 153, poz. 1271). Materialną podstawę zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji Burmistrza Cz. stanowił art. 15 ust 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 roku o ewidencji ludności i dowodach osobistych (tekst jednolity Dz. U. z 2001 roku, nr 87, poz. 960 ze zmianami), zgodnie z którym organ gminy wydaje na wniosek strony lub z urzędu decyzję w sprawie wymeldowania osoby, która utraciła uprawnienie wymienione w art. 9 ust. 2 i bez wymeldowania się opuściła dotychczasowe miejsce pobytu stałego, albo osoby która bez wymeldowania się opuściła dotychczasowe miejsce pobytu stałego i nie przebywa w nim co najmniej przez okres 6 miesięcy, a nowego miejsca jej pobytu nie można ustalić. Wskazany przepis należy jednak rozpatrywać przy uwzględnieniu wyroku TK z dnia 27 maja 2002 roku (sygn. akt 20/01) orzekającego o niezgodności art. 9 ust 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych, który to przepis utracił moc z dniem 19 czerwca 2002 roku (Dz. U. Nr 78, poz. 716). Oznacza to, że do wydania decyzji o wymeldowaniu osoby z pobytu stałego w trybie pierwszej części art. 15 ust 2 ustawy niezbędne jest spełnienie wyłącznie jednej z dwóch przesłanek określonych w tym artykule, a mianowicie przesłanki faktycznego opuszczenia miejsca stałego pobytu bez wymeldowania się. O takim opuszczeniu można mówić w przypadku trwałego zerwania więzi z dotychczasowym miejscem zamieszkania, co nie zachodzi w przypadkach niedobrowolnego wyprowadzenia się z lokalu (patrz wyrok NSA z dnia 15 lutego 2002 roku, sygn. akt II SA/Po 1942/00; wyrok NSA z dnia 12 kwietnia 2001 roku, sygn. akt V SA 3078/00, LEX nr 78 937; wyrok NSA z 22 sierpnia 2000 roku, sygn. akt V SA 108/00, LEX nr 49954). Rezygnacja z prawa do przebywania w lokalu może nastąpić w sposób wyraźny poprzez złożenie stosownego oświadczenia, ale również poprzez odpowiednie zachowanie, które w sposób nie budzący wątpliwości wyrażać będzie taką wolę danej osoby. Opuszczeniem jest zatem nie tylko fizyczne nie przebywanie, ale także zamiar opuszczenia danego lokalu z jednoczesnym zerwaniem związków z dotychczasowym lokalem i założeniem w nowym miejscu ośrodka osobistych i majątkowych interesów. Przy czym wskazany zamiar można określić, na podstawie obiektywnych, możliwych do stwierdzenia okoliczności (wyrok NSA z dnia 19 lutego 2002 roku, sygn. V SA 1917/01 - niepublikowany). Odnosząc powyższe spostrzeżenia do niniejszej sprawy należy stwierdzić, że nie została należycie wyjaśniona kwestia zaniechania posiadania lokalu będącego dotychczasowym miejscem pobytu skarżącego i jego dobrowolne wyprowadzenie się do innego mieszkania. Z treści skargi, jak i pism znajdujących się w aktach administracyjnych wynika, że skarżący wraz z rodziną zajmował lokal socjalny przy ulicy [...] w Cz. Następnie za wiedzą właściciela budynku przeniósł się wraz z rodziną do lokalu przy ulicy [...] z uwagi na zły stan techniczny dotychczasowego lokalu i oczekiwał na obiecany mu na rok 2002 przydział innego lokalu. Z mieszkania przy ulicy [...] skarżący trafił do Zakładu Karnego, a jego żona przeprowadziła się do swojej matki i nie płaciła czynszu. Już powyższe okoliczności wskazują, że skarżący nie opuścił dobrowolnie lokalu przy ulicy [...], a jedynie w uwagi na jego zły stan techniczny. Pismem Zarządu Miasta w Cz. z dnia 4 lipca 2002 roku, nr [...] (w aktach administracyjnych) został zawiadomiony, że skoro przebywa w Zakładzie Karnym i nie płaci czynszu za lokal przy ulicy [...], to ma się przeprowadzić z powrotem do lokalu przy ulicy [...], w którym zresztą był cały czas zameldowany. Następnie pismem z dnia 17 lipca 2002 roku zawiadomiono skarżącego o przeniesieniu jego rzeczy do w/w lokalu ( w aktach administracyjnych ). Oznacza to, że również właściciel w/w lokalu uznawał tymczasowość przebywania rodziny H. w lokalu przy ulicy [...], traktując lokal przy ulicy [...] za miejsce ich pobytu stałego. Powyższe okoliczności umknęły uwadze organów administracji orzekających w sprawie wymeldowania rodziny H., wobec czego winny one w ich kontekście ponownie ocenić czy i kiedy doszło do dobrowolnego opuszczenia spornego lokalu przez rodzinę H. oraz kwestię rezygnacji S. H. z mieszkania przy ulicy [...]. W aktach administracyjnych znajdują się dwa pisma S. H. w sprawie rezygnacji z mieszkania (z dnia 1 i 30 września 2002 roku) i zdaje się z nich wynikać, że rezygnacja podyktowana była złym stanem technicznym lokalu, który nie został wyremontowany i do takiego lokalu skarżący nie chciał wrócić, jak też nie chciał płacić czynszu za taki lokal (por. pismo z dnia 1 września 2002 roku). Wątpliwości organów orzekających winien wzbudzić też fakt nie złożenia przez skarżącego formularza zgłoszenia wymeldowania z pobytu stałego, doręczonego mu w Zakładzie Karnym. Ponieważ sprawa nie została wystarczająco wyjaśniona wbrew treści art. 7 i 77 §1 kpa, a ponadto przed wydaniem decyzji przez organ pierwszej instancji skarżącemu nie umożliwiono wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów (art. 10 kpa), sąd orzekł jak w sentencji na podstawie art. 145 §1 pkt 1a oraz art. 152 ustawy z dnia ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zmianami).