II SA/Po 634/24

Dnia 14 stycznia 2025 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący: Asesor Sądowy WSA Robert Talaga po rozpoznaniu w dniu 14 stycznia 2025 roku. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi Ł. H. na decyzję Wojewody z dnia 12 lipca 2024 roku znak: [...] w przedmiocie odszkodowania za grunt przejęty pod drogę postanawia odrzucić skargę Pismem z dnia 26 sierpnia 2024 roku pełnomocnik Ł. H. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu skargę na decyzję Wojewody z dnia 12 lipca 2024 roku, znak: [...] utrzymująca w mocy decyzję Starosty [...] z dnia 23 stycznia 2024 roku, znak: [...] ustalającą na rzecz Ł. H. odszkodowanie za przejęcie na rzecz Gminy [...] prawa własności nieruchomości oznaczonej w ewidencji gruntów jako działka nr [...] o pow. 0,9527 ha, arkusz mapy [...], obręb P., gmina P. . Zarządzeniem z dnia 12 września 2024 roku Przewodnicząca Wydziału II tutejszego Sądu wezwała pełnomocnika skarżącego do uzupełnienia – w terminie 7 dni od daty doręczenia wezwania – braku formalnego skargi poprzez złożenie pełnomocnictwa lub jego uwierzytelnionego odpisu do działania w imieniu skarżącego przed wojewódzkim sądem administracyjnym lub przed sądami administracyjnymi zgodnie z art. 37 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, z zastrzeżeniem, że nieusunięcie braków formalnych skargi spowoduje odrzucenie skargi na podstawie art. 58 §1 pkt 3 P.p.s.a. Przesyłka zawierająca wezwanie, po powtórnym awizowaniu została zwrócona do Sądu i pozostawiona w aktach ze skutkiem doręczenia na dzień 3 października 2024 roku. Zarządzeniem z dnia 20 września 2024 roku Przewodnicząca wydziału II tutejszego Sądu wezwała pełnomocnika skarżącego do podania – w terminie 7 dni od daty doręczenia wezwania – wartości przedmiotu zaskarżenia, pod rygorem odrzucenia skargi. Przesyłka zawierająca powyższe wezwanie, po powtórnym awizowaniu została zwrócona do Sądu i pozostawiona w aktach ze skutkiem doręczenia na dzień 14 października 2024 roku. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje: Na etapie wstępnego badania skargi stwierdzono braki formalne uniemożliwiające nadanie jej dalszego biegu. Zgodnie z treścią art. 57 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r., poz. 935 ze zm., zwanej dalej p.p.s.a.), skarga powinna czynić zadość wymaganiom pisma w postępowaniu sądowym, a ponadto zawierać: 1) wskazanie zaskarżonej decyzji, postanowienia, innego aktu lub czynności; 2) oznaczenie organu, którego działania, bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania skarga dotyczy; 3) określenie naruszenia prawa lub interesu prawnego. Stosownie do treści art. 46 § 1 pkt 4 P.p.s.a., każde pismo strony powinno zawierać podpis strony albo jej przedstawiciela ustawowego lub pełnomocnika. Na mocy art. 46 § 3 P.p.s.a. brak pełnomocnictwa jest jednocześnie brakiem formalnym pisma strony, w tym przypadku skargi. Zgodnie z art. 49 § 1 P.p.s.a. jeżeli pismo strony nie może otrzymać prawidłowego biegu wskutek niezachowania warunków formalnych, przewodniczący wzywa stronę o jego uzupełnienie lub poprawienie w terminie siedmiu dni pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpoznania, chyba że ustawa stanowi inaczej. Stosownie do treści art. 215 § 1 p.p.s.a., w każdym piśmie wszczynającym postępowanie sądowe w danej instancji należy podać wartość przedmiotu zaskarżenia, jeżeli od tej wartości zależy wysokość opłaty. Obowiązek taki spoczywa m.in. na stronie wnoszącej skargę do sądu administracyjnego (por. art. 230 i art. 231 p.p.s.a.). Jak wskazuje się w piśmiennictwie, niedochowanie wymogu podania w skardze wartości przedmiotu zaskarżenia stanowi brak formalny, do którego uzupełnienia wzywa stronę przewodniczący (art. 49 § 1 p.p.s.a.). Nieuzupełnienie w wyznaczonym terminie takiego braku obliguje sąd do odrzucenia wniesionej skargi (por. M. Niezgódka-Medek, Komentarz do art. 215 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, [w:] Dauter B., Gruszczyński B., Kabat A., Niezgódka-Medek M., Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Lex, 2011). Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy wskazać należy, że w treści skargi (będącej pierwszym pismem w niniejszej sprawie) skarżący nie podał wartości przedmiotu zaskarżenia mimo, że przedmiotem sporu jest należność pieniężna. Ponadto do skargi nie dołączono umocowania do jej wniesienia przez pełnomocnika. Konieczne zatem stało się wezwanie do usunięcia powyższych braków formalnych skargi. Zgodnie z zarządzeniami Przewodniczącej Wydziału II tutejszego Sądu, pełnomocnik strony skarżącej został wezwany do uzupełnienia braków formalnych skargi, poprzez przedłożenie pełnomocnictwa oraz wskazanie wartości przedmiotu zaskarżenia, celem ustalenia należnego wpisu. Stosownie do art. 73 p.p.s.a. w razie niemożności doręczenia pisma w sposób przewidziany w artykułach poprzedzających (tj. do rąk adresata lub dorosłego domownika), pismo składa się na okres 14 dni w placówce pocztowej lub w urzędzie gminy (§ 1), a zawiadomienie o złożeniu pisma wraz z informacją o możliwości jego odbioru w placówce pocztowej albo w urzędzie gminy w terminie siedmiu dni od dnia pozostawienia zawiadomienia, umieszcza się w oddawczej skrzynce pocztowej, a gdy to nie jest możliwe, na drzwiach mieszkania adresata lub w miejscu wskazanym jako adres do doręczeń, na drzwiach biura lub innego pomieszczenia, w którym adresat wykonuje swoje czynności zawodowe (§ 2). W przypadku niepodjęcia pisma w powyższym terminie, pozostawia się powtórne zawiadomienie o możliwości odbioru pisma w terminie nie dłuższym niż czternaście dni od dnia pierwszego zawiadomienia o złożeniu pisma w placówce pocztowej albo w urzędzie gminy (§ 3). Doręczenie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia okresu, o którym mowa w § 1 (§ 4), tj. po upływie 14 dniowego terminu od pierwszego dnia złożenia pisma w placówce pocztowej. Z treści art. 73 § 1 i § 4 p.p.s.a. wynika zatem, że doręczenie w trybie zastępczym uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia czternastodniowego terminu, liczonego od dnia pierwszej nieudanej próby doręczenia, o której adresat dowiaduje się ze stosownego zawiadomienia - awizo. Od tej daty należy liczyć czternastodniowy termin do przyjęcia domniemania doręczenia pisma. Domniemanie to polega na założeniu, że adresat przesyłki zapoznał się z jej treścią ostatniego dnia tego terminu, a zatem z tą datą wiążą się również odpowiednie skutki procesowe, jak chociażby bieg terminu do usunięcia braków formalnych skargi. W rozpatrywanej sprawie złożona skarga obarczona była brakami formalnymi w postaci niezałączenia do niej pełnomocnictwa do działania w imieniu skarżącej przed wojewódzkim sądem administracyjnym lub przed sądami administracyjnymi. Przesyłka zawierająca odpis powyższego zarządzenia wzywającego do złożenia pełnomocnictwa lub jego uwierzytelnionego odpisu do działania w imieniu skarżącego przed wojewódzkim sądem administracyjnym lub przed sądami administracyjnymi została przesłana na podany w skardze adres profesjonalnego pełnomocnika skarżącego i wobec nieobecności adresata w tym miejscu była dwukrotnie awizowana (tj. w dniach: 10 września 2024 roku i 27 września 2024 roku). Na skutek niepodjęcia przesyłki w terminie 14 dni od daty pierwszego awiza została ona zwrócona do Sądu. Stanowiło to podstawę do uznania, że doręczenie stronie skarżącej wezwania było skuteczne i zostało dokonane w dniu 3 października 2024 roku (art. 73 § 4 p.p.s.a.). Z akt sprawy wynika, że zakreślony siedmiodniowy termin, który wobec uznania przesyłki za doręczoną w dniu 3 października 2024 roku bezskutecznie upłynął z dniem 10 października 2024 roku. Podobnie przesyłka zawierająca wezwanie pełnomocnika skarżącego do podania wartości przedmiotu zaskarżenia została przesłana na podany w skardze adres profesjonalnego pełnomocnika skarżącego i wobec nieobecności adresata w tym miejscu była dwukrotnie awizowana (tj. w dniach: 30 września 2024 roku i 8 października 2024 roku). Na skutek niepodjęcia przesyłki w terminie 14 dni od daty pierwszego awiza została ona zwrócona do Sądu. Stanowiło to podstawę do uznania, że doręczenie stronie skarżącej wezwania było skuteczne i zostało dokonane w dniu 14 października 2024 roku (art. 73 § 4 p.p.s.a.). Braki formalne skargi w obu przypadkach nie zostały usunięte, mimo skutecznego doręczenia wezwania. Ustawowy termin do uzupełnienia braków formalnych skargi upłynął bezskutecznie w przypadku pierwszego wezwania w dniu 10 października 2024 roku, a w przypadku drugiego wezwania w dniu 21 października 2024 roku. W tym względzie Sąd nie był zobowiązany, aby z uwagi na nieusunięcie przez pełnomocnika skarżącego w wyznaczonym terminie braku formalnego skargi, wezwać samego skarżącego do podpisania środka zaskarżenia, gdyż prowadziłoby do uprzywilejowania stron korzystających z usług profesjonalnych pełnomocników względem stron, które z takiej możliwości nie korzystają (por. postanowienie NSA z dnia 30 sierpnia 2022 roku, sygn. II OZ 459/22, ONSAiWSA 2023, nr 2, poz. 28). W przywołanych wyżej okolicznościach sprawy w których nie uzupełniono wskazanych wyżej braków formalnych skargi ziściły się przesłanki do odrzucenia wniesionej skargi na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. Wobec powyższego Sąd na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 i § 3 P.p.s.a. odrzucił przedmiotową skargę.