II SA/Po 637/02
WyrokWSA w Poznaniu2004-10-28
Skład orzekający: Jerzy Stankowski, Paweł Miładowski, Bożena Popowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organy administracji publicznej prawidłowo ustaliły wysokość zasiłku stałego wyrównawczego, opierając się na wspólnym prowadzeniu gospodarstwa domowego przez stronę z córką i zięciem, mimo braku dołączenia do akt sprawy wywiadu środowiskowego i nieustosunkowania się do zarzutów strony?Ratio decidendi
Organy administracji publicznej nie wyjaśniły wszystkich istotnych okoliczności sprawy, naruszając podstawowe zasady procedury administracyjnej. Ustalenia dotyczące wspólnego prowadzenia gospodarstwa domowego przez skarżącego z córką i zięciem były gołosłowne, ponieważ nie opierały się na prawidłowo przeprowadzonym i dołączonym do akt wywiadzie środowiskowym, a organ odwoławczy nie ustosunkował się do zarzutów strony w tym zakresie. Wobec powyższych uchybień, sąd uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji obniżającej wysokość zasiłku stałego wyrównawczego przyznanego Z.P. Organ pierwszej instancji przyznał zasiłek w niższej kwocie, opierając się na wywiadzie środowiskowym wskazującym na wspólne prowadzenie gospodarstwa domowego z córką i zięciem. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało tę decyzję w mocy, uznając ustalenia organu pierwszej instancji za prawidłowe. Skarżący kwestionował ustalenia dotyczące wspólnego gospodarstwa domowego, wskazując na odrębne zamieszkiwanie i prowadzenie odrębnego gospodarstwa.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego oraz poprzedzającą ją decyzję Kierownika Miejsko Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w J. Zasądził od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącego kwotę 10 zł tytułem zwrotu kosztów sądowych i określił, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jerzy Stankowski Sędziowie Sędzia NSA Paweł Miładowski (spr.) Sędzia WSA Bożena Popowska Protokolant sekr. sąd. Justyna Frankowska-Sarbak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 października 2004 r. sprawy ze skargi Z.P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] lutego 2002 r. Nr [...] w przedmiocie zasiłku stałego wyrównawczego I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Kierownika Miejsko Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w J. z dnia [...] grudnia 2001 r. nr [...] II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącego kwotę 10 zł tytułem zwrotu kosztów sądowych, III. określa, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu. /-/ B.Popowska /-/ J.Stankowski /-/ P.Miładowski TG
Kierownik Miejsko Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w J. decyzją z dnia [...] grudnia 2001 r. nr [...]wskazując jako podstawę art. 104 i 163 kpa oraz art. 27 ustęp 1 ustawy z dnia 29 listopada 1990 roku o pomocy społecznej (t.j. Dz. U. z 1993 nr 13 poz. ze zm.) przyznał Z. P. zasiłek stały wyrównawczy od grudnia 2001 do [...] lutego 2002 w wysokości 46,42 zł., a ponadto postanowił opłacać składkę na ubezpieczenie zdrowotne w wysokości 7,75 % zasiłku stałego. W bardzo lakonicznym i zdawkowym uzasadnieniu rozstrzygnięcia podnoszono, że przeprowadzony wywiad rodzinny wskazuje, że ubiegający ma uprawnienia do zasiłku stałego wyrównawczego a w konsekwencji do korzystania że świadczeń zdrowotnych. Odwołanie od powyższej decyzji wniósł Z. P. podnosząc, że jest osobą ciężko schorowaną, że miesięczna kwota przyznanego świadczenia nie starczy nawet na lekarstwa, że nie korzysta z pomocy materialnej córki i zięcia, z którymi wspólnie mieszka nie prowadząc jednak wspólnego gospodarstwa domowego. W konkluzji odwołujący wniósł, żeby przywrócić mu zasiłek w wcześniej wypłacanej wysokości. Rozpoznając odwołanie Samorządowe Kolegium Odwoławcze orzekło o utrzymaniu zaskarżonej decyzji pierwszo instancyjnej. Organ ustalił, że zaskarżoną decyzją obniżono Z. P. wysokość zasiłku stałego przyznanego na okres od lutego 2001 do [...] lutego 2002 z kwoty 406 zł. od [...] czerwca 2001 do 46,42 zł. miesięcznie i to od grudnia 2001 roku. W ocenie organu odwoławczego samo prawo do pobierania zasiłku nie jest sporne. Sporną jest wysokość tego świadczenia. Dokonując oceny obniżenia zasiłku prawidłowo organ pierwszej instancji ustalił nową sytuację materialno bytową skarżącego. Przeprowadzony w dniu [...] grudnia 2001 wywiad środowiskowy wskazuje, że Z. P. zamieszkuje razem z córką i zięciem prowadząc wspólne gospodarstwo domowe. Uzyskiwany w tym gospodarstwie dochód wynosi łącznie 836,74 zł. W tej sytuacji zasiłek stały wyrównawczy stanowiący różnicę między kryterium dochodowym na osobę w rodzinie (zgodnie z art. 4 ustęp 1 ustawy o pomocy społecznej), a posiadanym dochodem na osobę w rodzinie (art. 27 ustęp 4 pkt 2 ustawy) wynosi właśnie wskazaną w kwestionowanym rozstrzygnięciu kwotę 46,42 zł. W tych warunkach rozstrzygnięcie pierwszo instancyjne jest prawidłowe.
W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego skarżący podkreślał, że po operacji uzyskał zasiłek wyrównawczy w wysokości 351 zł. miesięcznie a od czerwca 2001 po rewaloryzacji wynosił on 406 zł. Ta kwota zaspokajała jego potrzeby. Wbrew jednak ustaleniom organu nie ma podstaw do jej obniżenia. Jakkolwiek mieszka z córką i zięciem w trzy pokojowym mieszkaniu to on zajmuje jeden pokój współkorzystając z kuchni oraz łazienki i nie prowadzi z córką i zięciem wspólnego gospodarstwa domowego. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie.
Skargę wniesiono jeszcze pod rządami ustawy z dnia 11.5.1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym (Dz.U. Nr 74 poz. 368 z późn. zm.). W międzyczasie doszło do reformy sądownictwa administracyjnego. W myśl art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153 poz. 1270).
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga zasługuje na uwzględnienie.
W istocie organy obu instancji nie wyjaśniły wszystkich okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia z uchybieniem podstawowych zasad procedowania administracyjnego zawartych w artykule 7 do 11 i 77 kpa. Pomijając fakt, że w rozstrzygnięciu pierwszo instancyjnym nie wskazano nawet podstawy prawnej zmiany wysokości przedmiotowego świadczenia, a organ drugiej instancji jedynie marginalnie przywołał art. 43 ustawy z 29 listopada 1999 r. o pomocy społecznej w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, to w zasadzie ustalenia co do wspólnego prowadzenia gospodarstwa domowego przez skarżącego z jego córką i zięciem są gołosłowne. Organ pierwszej instancji nie dokonał żadnych ustaleń faktycznych, co wynika wprost z uzasadnienia jego decyzji z dnia [...] grudnia 2001. Natomiast organ odwoławczy odwoływał się do wywiadu środowiskowego z [...] grudnia 2001 roku. Wywiadu tego jednak nie dołączono do akt sprawy. W aktach bowiem znajduje się aktualizacja wywiadu, podpisana przez stronę ale datowana na [...] lutego 2001. Gdyby nawet przyjąć, że wywiad ten sporządzono w grudniu 2001 roku, to w istocie wobec kwestionowania przez stronę stanowiska organu co do wspólnego prowadzenia gospodarstwa z córką i zięciem organy orzekające w tym zakresie winny po pierwsze do tego zarzutu szczegółowo zgodnie z wymogami zawartymi w artykule 107 kpa, a w szczególności jego § 3 się ustosunkować i kwestie te w oparciu o zwykłe zasady dowodzenia wyjaśnić. Sposób postępowania w tej sprawie nie pozwala sądowi dokonania skutecznej oceny merytorycznej poprawności rozstrzygnięcia organów orzekających. Stanowi to podstawę do wyeliminowania zaskarżonego aktu i go poprzedzającego stosownie do wskazań art. 135 i 145 § 1 pkt 1 litera a i c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.). Zważywszy na wskazane wyżej uchybienia określono, że rozstrzygnięcie obniżające wysokość przedmiotowego zasiłku stosownie do art. 152 wyżej wymienionej procedury sądowo administracyjnej nie podlega wykonaniu. O kosztach orzeczono zgodnie z art. 200 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
/-/ B. Popowska /-/ J. Stankowski /-/ P. Miładowski
TG
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło