II SA/Po 637/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Danuta Rzyminiak-Owczarczak (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Aleksandra Łaskarzewska Sędzia WSA Edyta Podrazik Protokolant st.sekr.sąd. Mariola Kaczmarek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 grudnia 2009r. sprawy ze skargi H. B. na decyzję Wojewody z dnia (...) nr (...) w przedmiocie wymeldowania; oddala skargę /-/ E.Podrazik /-/ D.Rzyminiak-Owczarczak /-/ A.Łaskarzewska Decyzją z dnia (...) maja 2009 r. Nr (...) Burmistrz Miasta i Gminy S. orzekł o wymeldowaniu A. C. – B. wraz z nieletnimi dziećmi: A., D. i W. z pobytu stałego z lokalu nr (...) położonego w S. przy ul. (...). W podstawie prawnej decyzji powołano przepisy art. 15 ust. 2 w zw. z art. 9 ust. 2b ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (tekst jedn.: Dz. U. z 2001 r. Nr 87, poz. 960 ze zm.). W uzasadnieniu decyzji organ wyjaśnił, iż postępowanie w sprawie wymeldowania A. C. – B. wraz z nieletnimi dziećmi z pobytu stałego z przedmiotowego lokalu wszczęte zostało na wniosek H. B. – teściowej A. C. – B. i zarazem współwłaścicielki mieszkania. Podano, iż w uzasadnieniu wniosku H. B. podała, że wymienione osoby nigdy w przedmiotowym lokalu nie zamieszkiwały, a w toku postępowania dodatkowo oświadczyła, że w jej domu nie ma żadnych rzeczy i mebli należących do synowej, która mieszka u swoich rodziców w K. Organ wyjaśnił, iż w złożonym na potrzeby postępowania oświadczeniu A. C. – B. podała, iż w styczniu 2008 r. została zmuszona opuścić męża wraz z dziećmi z mieszkania przy ul. (...) w S., gdzie mieszkali bowiem miejsce poprzedniego stałego pobytu przy ul. (...) stało się niebezpieczne dla jej dzieci z uwagi na zachowanie teściów. Podała, iż w domu przy ul. (...) znajdują się jej meble, sprzęt AGD i RTV, których nie może odebrać bowiem teściowe twierdzą, że nie są jej własnością. W toku przeprowadzonej wizji lokalnej, w której A. C. – B. nie uczestniczyła, ustalono, że mieszkanie nr (...) ma 50,8 m2 i składa się z dwóch pokoi, kuchni, łazienki i WC. W pomieszczeniach tych nie ma rzeczy A. C. – B. i jej dzieci, a H. B. oświadczyła, że meble synowej są w garażu, natomiast w piwnicy są jej firanki z karniszem, które to rzeczy w każdej chwili może odebrać. Oceniając zgromadzony materiał dowodowy organ uznał, iż A. C. – B. wraz z dziećmi nie przebywa w przedmiotowym lokalu, a życie codzienne tych osób koncentruje się w K. (...), w mieszkaniu jej rodziców. W konsekwencji tych ustaleń uznano, że spełnione zostały przesłanki określone przepisem art. 15 ust. 2 powołane ustawy, co uwzględniając rejestracyjną funkcję ewidencji ludności, nakazywało orzec o wymeldowaniu. W odwołaniu od powyższej decyzji A. C. – B. wniosła o jej uchylenie oraz o umorzenie postępowania. Podniosła, iż sytuacja zmieniła się po śmierci teścia i obecnie wraz z dziećmi przebywa w lokalu przy ul. (...). W mieszkaniu znajdują się jej i dzieci rzeczy, meble, sprzęt RTV i AGD. Podała, że konflikty spowodowane były chorobą teścia, przez co opuściła z dziećmi mieszkanie, lecz zawsze miała zamiar tam powrócić. Podała, iż ponosi w połowie koszty utrzymania mieszkania. Obecnie zamieszkuje z dziećmi w przedmiotowym mieszkaniu, którego współwłaścicielem jest także jej mąż, R. B., przebywający aktualnie za granicą. Wojewoda, na podstawie art. 138 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tj. Dz.U. z 2000 r. Nr 98 poz. 1071 ze zm. - dalej w skrócie k.p.a.) w zw. z art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (tekst jedn.: Dz.U. z 2006 r. Nr 139, poz. 993), uchylił zaskarżoną decyzję w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. Uzasadniając rozstrzygnięcie organ odwoławczy uznał odwołanie za uzasadnione. Powołując się na art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych Wojewoda uznał, iż decyzja organu I instancji została wydana w postępowaniu, w którym nie zostały wyjaśnione wszystkie istotne dla sprawy okoliczności, w szczególności nie wyjaśniono, czy spełniona została przesłanka dobrowolnego opuszczenia dotychczasowego miejsca pobytu. Zebrany w sprawie materiał dowodowy nie daje bowiem podstaw do jednoznacznego stwierdzenia, iż w tym przypadku nastąpiło trwałe i dobrowolne opuszczenie lokalu przez A. C. – B. i jej dzieci. W ocenie organu odwoławczego nie wyjaśniono rozbieżności jakie wynikają ze sprzecznych oświadczeń zainteresowanych osób. Organ I instancji nie zweryfikował rozbieżnych informacji co do faktycznego zamieszkiwania osób wymeldowanych w lokalu przy ul. (...), co ma podstawowe znaczenie dla oceny zasadności przyjętego trybu postępowania. Wskazano, iż w przypadku potwierdzenia informacji o fikcji meldunkowej, właściwy byłby tryb z art. 47 ust. 2 przedmiotowej ustawy, tj. postępowanie w sprawie uchylenia czynności materialno-technicznej rejestracji takiego zameldowania. W ocenie organu odwoławczego uzasadnienie zaskarżonej decyzji nie odpowiada ponadto regułom k.p.a. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu H. B. wniosła o uchylenie decyzji Wojewody. Ponownie podniosła, że A. C. – B. wraz z dziećmi nigdy nie mieszkała, w tym także po śmierci męża nie mieszka, w lokalu przy ul. (...). Podniosła, iż zameldowała synową z dziećmi z uwagi na uczęszczanie dzieci do szkoły i przedszkola, a rzeczy i meble które synowa pozostawiła może w każdej chwili zabrać. Wyjaśniła, iż po śmierci męża zameldowała tam matkę, M. L., która potrzebuje opieki, a oświadczenia A. C. – B. są niezgodne z prawdą. Do skargi załączyła oświadczenia członków wspólnoty mieszkaniowej – mieszkańców bloku przy ul. (...), iż wskazane osoby nigdy nie mieszkały w przedmiotowym lokalu. Załączyła również własne oświadczenie, iż powyższe potwierdza jej syn R. B. – były mąż A. C. – B.. W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Uczestniczka postępowania – A. C. – B., wniosła o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: W pierwszej kolejności zauważyć należy, iż przedmiotem niniejszego postępowania sądowoadministracyjnego jest decyzja wydana w przedmiocie wymeldowania uczestniczki postępowania A. C. – B. wraz z dziećmi z lokalu mieszkalnego nr (...) znajdującego się w budynku położonym w S. przy ul. (...). Zarówno postępowanie administracyjne prowadzone przez organy administracji publicznej obu instancji, jak i postępowanie sądowoadministracyjne, wszczęte zostały z inicjatywy skarżącej H. B. Skarżąca była, na etapie postępowania administracyjnego, teściową osoby, co do której organ I instancji orzekł o wymeldowaniu, jest zarazem współwłaścicielką przedmiotowego lokalu. Zarówno w treści wniosku o wymeldowanie, jak i w toku postępowania administracyjnego, skarżąca wywodziła, iż wymienione osoby zameldowała w przedmiotowym lokalu z uwagi na uczęszczanie dzieci do szkoły i przedszkola, lecz w istocie synowa wraz z dziećmi nigdy w lokalu nr (...) przy ul. (...) nie zamieszkiwały. Okoliczność ta ma podstawowe znacznie dla oceny prawidłowości postępowania przeprowadzonego przez organ I instancji, a w konsekwencji dla wyniku niniejszego postępowania sądowoadministracyjnego. Zważyć należy, iż ustawa o ewidencji ludności i dowodach osobistych normuje sprawy ewidencji ludności, ta natomiast polega na rejestracji danych o miejscu pobytu osób, urodzeniach, dotyczących obowiązku wojskowego, zmianach stanu cywilnego, obywatelstwa, imion i nazwisk oraz o zgonach (art. 1 ust. 2 ww. ustawy). Postępowanie o wymeldowanie ma na celu jedynie doprowadzenie do zgodności pomiędzy stanem faktycznym, a zapisami w ewidencji ludności (tak m.in. wyrok NSA z dnia 25 kwietnia 2003 r., V SA 3657/02, Wspólnota 2004/8/55). Skoro osoba wnioskująca o wymeldowanie podnosiła, iż osoby wymeldowane nigdy nie zamieszkiwały w przedmiotowym lokalu, to prawidłowo Wojewoda w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji wskazał, iż organ I instancji zobligowany był w pierwszej kolejności ustalić, a następnie rozważyć, czy w takim przypadku nie należało prowadzić postępowania w trybie art. 47 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych. W konsekwencji ustalenia, iż wcześniejsze zameldowanie było fikcyjne, pierwszeństwo należało dać postępowaniu zmierzającemu do uchylenia czynności materialno-technicznej w postaci takiego zameldowania. Ponieważ organ I instancji nie prowadził postępowania w tym kierunku i z naruszeniem art. 7 i 77 §1 k.p.a. nie wyjaśnił, czy osoby wymeldowane faktycznie kiedykolwiek zamieszkiwały w lokalu nr (...) przy ul. (...) w S., to należało uznać, że Wojewoda prawidłowo prawidłowo orzekł o uchyleniu decyzji z dnia (...) maja 2009 r. Nr (...) o wymeldowaniu A. C. – B. wraz z dziećmi. Zgodnie z art. 15 ust. 2 powołanej ustawy organ administracji wydaje decyzję w sprawie wymeldowania osoby, która opuściła miejsce pobytu stałego i nie dopełniła obowiązku wymeldowania się. Do organu administracji należy przy tym ustalenie spełnienia przesłanek uzasadniających wymeldowanie danej osoby, tym samym stwierdzenie, że dane osoby bez wymeldowania się opuściły dotychczasowe miejsce pobytu stałego. Powyższe oznacza konieczność ustalenia charakteru i przyczyn opuszczenia lokalu przez uczestniczkę postępowania i jej trójki dzieci. Rozpatrujący sprawę organ administracji uprawniony jest do dokonywania w tym przedmiocie ustaleń faktycznych, poprzez przeprowadzenie postępowania dowodowego i ocenę zebranego na tą okoliczność materiału dowodowego zgodnie z obowiązującymi zasadami postępowania. W ocenie Sądu w rozpatrywanym przypadku Wojewoda prawidłowo uznał, że materiał dowodowy zgromadzony przez organ I instancji nie był wystarczający do wydania decyzji o wymeldowaniu A. C. – B. wraz z dziećmi. W toku postępowania nie tylko nie ustalono wyżej wskazanej kwestii faktycznego przebywania tych osób w spornym lokalu, ale uznając, że spełnione zostały przesłanki wymeldowania, nie wyjaśniono także, w jakich okolicznościach doszło do opuszczenia lokalu. W tym miejscu wyjaśnić należy, iż w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego utrwalił się pogląd, że przesłanka opuszczenia dotychczasowego miejsca pobytu stałego w rozumieniu art. 15 ust. 2 jest spełniona, jeżeli opuszczenie to ma charakter trwały i dobrowolny. Organ I instancji z naruszeniem art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. nie wyjaśnił, czy opuszczenie lokalu miało w tym przypadku charakter trwały i wynikało z autonomicznej woli uczestniczki postępowania. W konsekwencji rozważenia i oceny organu I instancji wymagać będzie, przy ponownym rozpatrzeniu sprawy, czy rzeczywiście opuszczenie lokalu było trwałe i dobrowolne, o ile wczesnej ustalone zostanie, że wymeldowane osoby faktycznie zamieszkiwały pod wskazanym adresem. W konsekwencji powyższego Sąd nie podzielił zarzutów skargi, w postępowaniu organu odwoławczego nie dopatrzył się również tego rodzaju naruszeń prawa materialnego lub procesowego, które prowadziłyby do konieczności uchylenia zaskarżonej decyzji. Z tej przyczyny, na mocy art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) skargę należało oddalić. /-/ E.Podrazik /-/ D.Rzyminiak-Owczarczak /-/ A.Łaskarzewska MK