II SA/Po 638/12
PostanowienieWSA w Poznaniu2012-08-29
Skład orzekający: Katarzyna Witkowicz-Grochowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy sytuacja finansowa i rodzinna skarżącego, samotnie wychowującego uczącego się syna i utrzymującego się z niskiej emerytury, uzasadnia przyznanie mu prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych?Ratio decidendi
Sytuacja majątkowa i rodzinna skarżącego, który samotnie wychowuje uczącego się syna i utrzymuje się wyłącznie z emerytury, która z trudem pozwala na zaspokojenie podstawowych potrzeb życiowych, uzasadnia przyznanie mu prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w całości. Skarżący nie dysponuje wolnymi środkami, które mógłby przeznaczyć na pokrycie nawet najniższych kosztów sądowych bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania rodziny.Stan faktyczny
Skarżący M. F. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy i zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie dotyczącej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w przedmiocie warunków zabudowy. Jako podstawę wniosku podał samotne wychowywanie 17-letniego syna, utrzymywanie się wyłącznie z emerytury w wysokości [...] zł netto miesięcznie, ponoszenie dodatkowych kosztów związanych z chorobą (300-400 zł miesięcznie) oraz wydatkami syna na naukę. Koszty utrzymania mieszkania wynoszą około 620 zł miesięcznie. Skarżący oświadczył, że nie posiada oszczędności ani wartościowych ruchomości.Rozstrzygnięcie
Zwolniono M. F. od obowiązku uiszczenia kosztów sądowych w całości.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu -Katarzyna Witkowicz-Grochowska po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 29 sierpnia 2012 r. wniosku o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi M. F. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] maja 2012 r. Nr [...] w przedmiocie warunków zabudowy postanawia zwolnić M. F. od obowiązku uiszczenia kosztów sądowych. /-/ K. Witkowicz-Grochowska
Skarżący M. F. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy i zwolnienie go od kosztów sądowych.
Argumentował, że jest ojcem samotnie wychowującym 17-letniego syna. Jedynym źródłem utrzymania rodziny jest emerytura skarżącego w wysokości [...] zł netto miesięcznie. Podał, że choruje i ponosi związane z trym dodatkowe koszty w wysokości 300-400 zł miesięcznie. Nadto syn nadal uczy się, co także wiąże się wydatkami na książki i przybory szkolne, ubiór i dojazdy. Koszty utrzymania mieszkania wynoszą około 620 zł miesięcznie. Oświadczył, że nie ma środków na opłatę kosztów sądowych. Podał, że posiada dom o powierzchni 75 m² oraz grunt rolny o powierzchni 1,06 ha. Oświadczył, że nie ma żadnych oszczędności, czy wartościowych ruchomości.
Zgodnie z dyspozycja przepisu art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 245 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012r., poz. 270, dalej p.p.s.a.) strona postępowania może zwrócić się o przyznanie jej prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w całości lub w części, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla koniecznego swojego utrzymania i rodziny. Oznacza to, że prawo pomocy ma charakter szczególny i wyjątkowy, a skorzystać z tego uprawnienia mogą jedynie osoby w rzeczywiście ciężkiej sytuacji finansowej, pozbawione majątku, stałego miesięcznego dochodu lub uzyskujące go w takiej wysokości, że nie są w stanie uiścić nawet najmniejszej należności sądowej (bezrobotni, emeryci, renciści, osoby samotnie wychowujące dzieci).
Sytuacja majątkowa i rodzinna skarżącego przedstawiona we wniosku o prawo pomocy uzasadnia ocenę, że nie jest on w stanie, bez ograniczeń w zaspokajaniu podstawowych potrzeb życiowych, wygospodarować środków finansowych na najniższe nawet koszty sądowe. Z oświadczenia wynika, że gospodarstwo domowe prowadzi wraz z uczącym się synem. Utrzymują się jedynie z emerytury skarżącego, która z trudem pozwala na zaspokojenie podstawowych potrzeb bieżącego koniecznego utrzymania rodziny. Wobec powyższego przyjąć należy, że wnioskodawca nie dysponuje wolnymi środkami, które mógłby przeznaczyć na poniesienie kosztów sądowych chociażby w części.
W tym stanie rzeczy należało przyznać prawo pomocy i zwolnić wnioskodawcę od kosztów sądowych w całości.
Podkreślić należy, że zgodnie z treścią art. 249 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy może być cofnięte w całości lub w części, jeżeli okaże się, że okoliczności, na podstawie których je przyznano, nie istniały lub przestały istnieć.
Z powyższych względów, na podstawie art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 w zw. z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono, jak w postanowieniu.
/-/ K. Witkowicz-Grochowska
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło