II SA/Po 639/08

Katarzyna Witkowicz-Dwornicka – Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 5 lutego 2009r. wniosku o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi H. P. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 23 maja 2008r. Nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki obiektu budowlanego postanawia odmówić przyznania prawa pomocy. /-/ K. Witkowicz-Dwornicka Skarżąca H. P. wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wniosku argumentowała, że znajduje się w trudnej sytuacji, gdyż w 2008r. była susza i uzyskała mniej płodów rolnych. Oświadczyła, że utrzymuje się jedynie z gospodarstwa rolnego. Nadto wskazała, że wspólne gospodarstwo domowe prowadzi wraz z mężem i czterema pełnoletnimi córkami. Trzy starsze córki studiują, a najmłodsza jest w klasie maturalnej. We wniosku o prawo pomocy złożonym na urzędowym formularzu PPF wnioskodawczyni podała, że ma dom o powierzchni [...]m² oraz gospodarstwo rolne o powierzchni [...]ha. Nie podała z jakich źródeł dochodu rodzina czerpie środki na swoje utrzymanie, ani wysokości tych dochodów. Z treści przepisu art. 243 §1 i art. 252 §1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) wynika obowiązek złożenia wniosku o przyznanie prawa pomocy, który zawierać powinien oświadczenie strony obejmujące dokładne dane o stanie majątkowym i dochodach. Tymczasem wniosek skarżącej nie sprostał wymogom tego przepisu, był bowiem niepełny i nie dostarczał informacji dotyczących rzeczywistej sytuacji majątkowej i finansowej wnioskodawczyni i jej rodziny, więc informacji niezbędnych do jego merytorycznego rozstrzygnięcia. W tych okolicznościach zgodnie z dyspozycją art. 255 powyższej ustawy wnioskodawczyni została zobowiązana do osobistego przedłożenia dodatkowych oświadczeń i dokumentów źródłowych w celu uzupełnienia wniosku o prawo pomocy i wykazania, że realna sytuacja finansowa nie pozwala na poniesienie wydatków związanych z prowadzeniem niniejszego postępowania. Skarżąca została, w szczególności zobowiązana do złożenia oświadczeń w zakresie uzyskiwanych przez nią, męża i córki dochodów poprzez przedłożenie rocznego zeznania podatkowego, a także wyciągów z rachunków bankowych, które odzwierciedlają wysokość środków, jakimi wnioskodawczyni realnie dysponuje. Prócz tego wnioskodawczyni została zobowiązana do podania jakiego rodzaju działalność rolniczą prowadzi, jaka jest wartość przychodów oraz jakie ponosi koszty związane z tą działalnością. Jednocześnie zobowiązano wnioskodawczynię do podania jakiego rodzaju dopłaty otrzymuje i w jakiej wysokości. Wezwanie obejmowało także wezwanie do podania wysokości miesięcznych kosztów utrzymania wnioskodawczyni i jej rodziny, zwłaszcza, że ma ona na utrzymaniu czworo uczących się dzieci. W odpowiedzi wnioskodawczyni złożyła jedynie oświadczenie, w którym powtórzyła, że wraz z mężem prowadzi gospodarstwo rolne o powierzchni [...] ha, co stanowi [...] ha przeliczeniowych. Innych źródeł dochodu nie posiada i w Urzędzie Skarbowym nie rozlicza się nikt z jej rodziny. Wskazał, że otrzymała niecałe [...] zł z tytułu dopłat, które wystarczą jedynie na 3 tony nawozu, nie mówiąc już o paliwie. Oświadczyła, że nie posiada żadnych lokat bankowych. Wnioskodawczyni nie załączyła żadnych dokumentów na poparcie twierdzenia o trudnej sytuacji finansowej. Zgodnie z dyspozycją art. 246 §1 pkt 2 cytowanej ustawy przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie częściowym następuje, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania sądowoadministracyjnego, bez uszczerbku w koniecznych wydatkach swoich i rodziny. Oznacza to, że na wnioskodawczyni spoczywa ciężar wykazania, że sytuacja majątkowa i finansowa jest na tyle trudna, iż nie ma możliwości poniesienia chociażby części kosztów związanych z prowadzeniem tego postępowania. Nie wystarczy bowiem samo twierdzenie wnioskodawczyni, że jest jej ciężko i znajduje się w trudnej sytuacji finansowej. Wnioskodawczyni mimo wezwania, które stworzyło dodatkową możliwość uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy i wykazania, że rzeczywiście zasługuje na skorzystanie z dobrodziejstwa tego prawa, nie wyjaśniła podstawowej kwestii, jaką jest podanie wysokości osiąganych dochodów. Wnioskodawczyni ani we wniosku o prawo pomocy, ani w jego uzupełnieniu nie podała nawet szacunkowych dochodów jakie uzyskuje z prowadzonego gospodarstwa rolnego. Nie przedłożyła też żadnych uzupełniających informacji, czy dokumentów które mogłyby wskazać na wysokość osiąganych dochodów. Wnioskodawczyni nie podała również ile wynoszą przybliżone koszty utrzymania rodziny, a także koszty prowadzenia gospodarstwa, co pozwala na oszacowanie wysokości środków jakimi wnioskodawczyni rzeczywiście dysponuje. Pomimo wezwania wnioskodawczyni nie podała także wysokości aktualnego salda na rachunku bankowym, nie przedłożyła kopii wyciągów z tego rachunku, co umożliwiałoby ocenę transakcji finansowych jakich wnioskodawczyni dokonuje, analizę obrotów dostępnymi środkami i ostateczne ustalenie jej realnych możliwości płatniczych. Przedłożenie powyżej wskazanych dokumentów lub co najmniej złożenie wyczerpujących oświadczeń w tym zakresie pozwoliłoby na ocenę, czy wnioskodawczyni zasługuje na przyznanie prawa pomocy chociażby w części. Wobec braku informacji o wysokości osiąganych dochodów, ponoszonych kosztów utrzymania, więc rzeczywistej sytuacji majątkowej i finansowej wnioskodawczyni, niemożliwa okazała się prawidłowa ocena realnych możliwości płatniczych. Wobec powyższego brak jest podstaw do ustalenia, czy skarżąca zasługuje na skorzystanie z dobrodziejstwa prawa pomocy chociażby w części, czy też nie. Mając powyższe na względzie, na podstawie art. 258 §1 i 2 pkt 7 ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi należało odmówić przyznania prawa pomocy, jak orzeczono we wstępie. /-/ K. Witkowicz-Dwornicka