II SA/Po 639/11
PostanowienieWSA w Poznaniu2011-08-25
Skład orzekający: Katarzyna Witkowicz-Grochowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy sytuacja majątkowa i dochodowa skarżącego, emeryta prowadzącego działalność gospodarczą i posiadającego niewykończone nieruchomości, uzasadnia przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych?Ratio decidendi
Sytuacja majątkowa i rodzinna skarżącego, obejmująca niski dochód z emerytury, dochody z działalności gospodarczej ledwo pokrywające podstawowe potrzeby, oraz posiadanie nieruchomości wymagających nakładów i nieprzynoszących dochodów, uzasadnia przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Uiszczenie wpisu sądowego spowodowałoby uszczerbek w niezbędnych wydatkach koniecznego utrzymania skarżącego, ograniczając jego prawo do sądu.Stan faktyczny
Skarżący S. K. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych od skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w przedmiocie warunków zabudowy. W uzasadnieniu wskazał na niski dochód z emerytury, dochody z działalności gospodarczej, zły stan zdrowia oraz posiadanie niewykończonych nieruchomości. Wpis sądowy wynosił 500 zł.Rozstrzygnięcie
Sąd postanowił zwolnić S. K. od kosztów sądowych.Pełny tekst orzeczenia
Katarzyna Witkowicz-Grochowska – Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 25 sierpnia 2011r. wniosku o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi S. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] maja 2011r. Nr [...] w przedmiocie warunków zabudowy postanawia zwolnić S. K. od kosztów sądowych. /-/ K. Witkowicz-Grochowska
Skarżący S. K. wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych od skargi, jaką złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego.
W uzasadnieniu wniosku o prawo pomocy skarżący argumentował, że brak mu możliwości uiszczenia kwoty 500 zł tytułem wpisu sądowego. Oświadczył, że jest emerytem, ma 74 lata, jego świadczenie emerytalne aktualnie wynosi [...] zł netto miesięcznie, co potwierdził dołączając dowód wpłaty. W celu uzyskania większego dochodu na pokrycie codziennych potrzeb życiowych oraz opłat związanych z utrzymaniem mieszkania prowadzi punkt usług szewskich. Dochód z tego tytułu wynosi średnio około [...] zł. Skarżący wskazał, że nie posiada osób, z którymi prowadzi wspólne gospodarstwo domowe.
W części wniosku dotyczącej majątku oświadczył, że posiada dom jednorodzinny o powierzchni [...] m², niewykończony, wymagający remontu, nadto posiada budynek gospodarczy, znajdujący się od wielu lat w stanie surowym. Wskazał, że nie posiada oszczędności oraz innych wartościowych ruchomości. Nadto wnioskodawca oświadczył, że odziedziczył po bracie działkę o powierzchni [...] m², położoną w sąsiedniej miejscowości, zabudowaną domem mieszkalnym w stanie surowym oraz dwoma budynkami do rozbiórki. Oświadczył, że nieruchomość ta nie przynosi żadnych dochodów, wymaga ponoszenia kosztów z tytułu koniecznych opłat jej utrzymania.
Nadto wnioskodawca oświadczył, że cierpi na zły stan zdrowia i wymaga leczenia, na które go nie stać.
Wpis sądowy w niniejszej sprawie wynosi 500 zł.
Zgodnie z dyspozycją art. 246 §1 pkt 2 w zw. z art. 245 §3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153 poz. 1270 ze zm., dalej p.p.s.a.) przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla koniecznego swojego utrzymania. Oznacza to, że prawo pomocy ma charakter szczególny i wyjątkowy, a skorzystać z tego uprawnienia mogą jedynie osoby w rzeczywiście ciężkiej sytuacji finansowej, pozbawione majątku, stałego miesięcznego dochodu lub uzyskujące go w takiej wysokości, że nie są w stanie uiścić nawet najmniejszej należności sądowej (bezrobotni, emeryci, renciści, osoby samotnie wychowujące dzieci).
Sytuacja majątkowa i rodzinna skarżącego przedstawiona we wniosku o prawo pomocy uzasadnia ocenę, że nie jest on w stanie, bez ograniczeń w zaspokajaniu podstawowych potrzeb życiowych, wygospodarować środków finansowych na najniższe nawet koszty postępowania sądowego. Jego miesięczny dochód, wedle zasad doświadczenia życiowego, nie przewyższa środków potrzebnych na zaspokojenie koniecznych wydatków bieżącego utrzymania związanych z pokryciem kosztów mieszkania, żywności, leków. Osiągane dochody z trudem zaspokajają podstawowe potrzeby koniecznego utrzymania, co zmusza wnioskodawcę, mimo wieku, do kontynuowania aktywności zawodowej i prowadzenia działalności gospodarczej. Dochody z tej działalności maja jedynie znaczenie wspierające domowy budżet.
Wprawdzie wnioskodawca posiada dwie nieruchomości, jedną którą wykorzystuje celem zaspokojenia swoich potrzeb mieszkaniowych i drugą nieruchomość odziedziczoną po bracie, ale jak oświadczył, aktualnie majątek ten nie przynosi dochodów, wymaga ponoszenia kosztów jego utrzymania. Okoliczność ta nie może, więc prowadzić do wyłączenia wnioskodawcy z grona osób uprawnionych do skorzystania z prawa pomocy.
Wobec powyższego, poniesienie kosztów sądowych w niniejszej sprawie spowoduje uszczerbek w niezbędnych wydatkach koniecznego utrzymania skarżącego, a w konsekwencji prowadzi do ograniczenia prawa do sądu. W tym stanie rzeczy należało przyznać prawo pomocy i zwolnić wnioskodawcę od kosztów sądowych niniejszego postępowania.
Podkreślić należy, że zgodnie z treścią art. 249 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy może być cofnięte w całości lub w części, jeżeli okaże się, że okoliczności, na podstawie których je przyznano, nie istniały lub przestały istnieć.
Z powyższych względów, na podstawie art. 258 §1 i §2 pkt 7 w zw. z art. 246 §1 pkt 2 ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono, jak w postanowieniu.
/-/ K. Witkowicz-Grochowska
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło