II SA/Po 639/12
WyrokWSA w Poznaniu2012-11-07
Skład orzekający: Wiesława Batorowicz, Jolanta Szaniecka, Tadeusz Geremek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy żołnierzowi zawodowemu przywróconemu do służby w wyniku stwierdzenia nieważności decyzji o wypowiedzeniu stosunku służbowego przysługują odsetki od uposażenia wypłaconego po przywróceniu do służby za okres obowiązywania decyzji o zwolnieniu ze służby, oraz czy możliwe jest zaliczenie świadczeń wypłaconych w związku ze zwolnieniem na poczet należnych świadczeń po przywróceniu do służby?Ratio decidendi
Żołnierzowi zawodowemu przywróconemu do służby w wyniku stwierdzenia nieważności decyzji o zwolnieniu przysługują odsetki od uposażenia wypłaconego po przywróceniu do służby jedynie od dnia wejścia w życie decyzji stwierdzającej nieważność do faktycznej wypłaty zaległego uposażenia. W okresie obowiązywania decyzji o zwolnieniu ze służby, żołnierz nie miał prawa do uposażenia, a tym samym nie mogło dojść do zwłoki w jego wypłacie. Świadczenia wypłacone w związku ze zwolnieniem ze służby mogą być zaliczone na poczet należności powstałych po przywróceniu do służby, gdyż są to świadczenia jednorodne wynikające z tego samego stosunku służbowego.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła żołnierza zawodowego S. B., który został zwolniony ze służby, a następnie przywrócony do niej w wyniku stwierdzenia nieważności decyzji o zwolnieniu. S. B. domagał się odsetek od zaległego uposażenia za okres, gdy był zwolniony, oraz kwestionował zaliczenie świadczeń wypłaconych mu w związku ze zwolnieniem na poczet należności po przywróceniu do służby. Organy administracji dwukrotnie odmówiły przyznania odsetek i uznały zaliczenie świadczeń za prawidłowe. Sąd administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję, wskazując na konieczność ustalenia daty wejścia do obrotu prawnego decyzji stwierdzającej nieważność oraz prawidłowości wyliczeń odsetek.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Szefa Wojewódzkiego Sztabu Wojskowego w P. z dnia [...] 2012 r. oraz poprzedzającą ją decyzję Wojskowego Komendanta Uzupełnień w K. z dnia [...] 2012 r. Zasądził od Szefa Wojewódzkiego Sztabu Wojskowego w P. na rzecz skarżącego kwotę zwrotu kosztów zastępstwa procesowego. Orzekł o niewykonalności zaskarżonej decyzji.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Wiesława Batorowicz (spr.) Sędziowie Sędzia NSA Jolanta Szaniecka Sędzia NSA Tadeusz Geremek Protokolant st.sekr.sąd. Mariola Kaczmarek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 07 listopada 2012 r. sprawy ze skargi S. B. na decyzję Szefa Wojewódzkiego Sztabu Wojskowego w P. z dnia [...] 2012 r. nr [...] w przedmiocie uposażenia; I. uchyla zaskarżoną decyzję, II. zasądza od Szefa Wojewódzkiego Sztabu Wojskowego w P. na rzecz skarżącego kwotę [...],- ([...]) złotych tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego, III. określa, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu po ponownym rozpatrzeniu sprawy wyrokiem z dnia 12 kwietnia 2011 r. sygn. akt II SA/Po 174/11 uchylił decyzję Szefa Wojewódzkiego Sztabu Wojskowego w P. z dnia [...] 2009 r. nr [...] oraz poprzedzającą ją decyzję Wojskowego Komendanta Uzupełnień w K. z dnia . 2009 r. nr [...], którą odmówiono S. B. przyznania świadczenia pieniężnego w postaci żądanych odsetek od wypłaconego uposażenia oraz zwrotu potrącenia z uposażenia.
W uzasadnieniu wyroku Sąd podkreślił, że przy ponownym rozpoznaniu sprawy jest związany wykładnią prawa dokonaną w niniejszej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 19 stycznia 2011 r., sygn. akt I OSK 1131/10. Naczelny Sąd Administracyjny w powołanym wyżej wyroku wyjaśnił, że istota spornego zagadnienia w rozpoznawanej sprawie sprowadza się do ustalenia, czy żołnierzowi zawodowemu zwolnionemu z zawodowej służby wojskowej, a następnie przywróconemu do służby w wyniku stwierdzenia nieważności decyzji o wypowiedzeniu stosunku służbowego zawodowej służby wojskowej, przysługują odsetki od uposażenia wypłaconego po przywróceniu do wojskowej służby zawodowej za okres obowiązywania decyzji o zwolnieniu ze służby oraz ustalenie, czy organy miały możliwości zaliczenia kwoty wypłaconych skarżącemu świadczeń, o których mowa w art. 94 i art. 95 ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych, na poczet innych należnych świadczeń powstałych z tytułu przywrócenia skarżącego do służby wojskowej.
Odnosząc się w pierwszej kolejności do kwestii możliwości wypłaty skarżącemu odsetek od uposażenia wypłaconego po przywróceniu do wojskowej służby zawodowej za okres obowiązywania decyzji o zwolnieniu ze służby, Sąd wskazał, że art. 75 ust. 3 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych przesądza, iż żołnierzowi zawodowemu przysługują odsetki ustawowe od dnia, w którym uposażenie lub inne należności pieniężne, o których mowa w art. 73 powyższej ustawy stały się wymagalne. W przedmiotowej sprawie z treści powyższego przepisu skarżący wywodzi uprawnienie do uzyskanie odsetek z tytułu niewypłaconych w terminie należności, powstałych w okresie, gdy w obrocie prawnym pozostawał decyzja zwalniająca go z zawodowej służby wojskowej, które to decyzja została następnie unieważniona decyzją Dowódcy Wojsk Lądowych decyzją z dnia [...] 2006 r. Sąd stwierdził jednakże, że decyzja z dnia [...] 2006 r. stanowiła, od dnia wejścia jej do obrotu prawnego, a zatem od dnia doręczenia jej stronom postępowania nadzorczego, decyzję tworzącą elementy nowego stanu prawnego, wywierającą skutki w obrocie prawnym. Dopiero z chwilą wejścia do obrotu decyzji stwierdzającej nieważność decyzji o zwolnieniu ze służby zawodowej ustało domniemanie prawidłowości decyzji dotkniętej wadą nieważności i od tego też momentu doszło do zwłoki organu w wypłacie skarżącemu uposażenia i innych należności. Innymi słowy w okresie między dokonanym wypowiedzeniem stosunku służbowego a stwierdzeniem nieważności decyzji organ nie miał podstaw prawnych do wypłaty uposażenia, gdyż S. B. nie pozostawał w służbie. W konsekwencji nie mogło dojść do zwłoki w wypłacie uposażenia, liczonej według terminów określonych w art. 81 ust. 1 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych.
W ocenie Sądu w okresie obowiązywania decyzji o wypowiedzeniu stosunku zawodowej służby wojskowej skarżący nie był czynnym żołnierzem zawodowym, miał zaś status żołnierza przeniesionego do rezerwy i zarazem emeryta wojskowego, a zatem nie przysługiwało mu prawo do uposażenia, gdyż prawo to przysługuje żołnierzowi zawodowemu pełniącemu służbę wojskową. Tym samym po stronie skarżącego w okresie, gdy był emerytem wojskowym, nie mogło powstać roszczenie o wypłatę uposażenia za czas do przywrócenia go do służby. S. B. przysługiwało więc prawo do wypłaty odsetek od niewypłaconego w terminie uposażenia jedynie w okresie od dnia wejścia w życie do obrotu prawnego decyzji stwierdzającej nieważności decyzji zwalniającej go ze służby wojskowej do faktycznej wypłaty zaległego uposażenia. Prawo powyższe nie przysługiwało mu natomiast w stosunku do niewypłaconego mu uposażenia i innych należności w okresie, gdy w obrocie prawnym pozostawała decyzja o zwolnieniu go ze służby wojskowej. Równocześnie analiza zaskarżonych decyzji nie pozwala na przyjęcie, że organy I i II instancji wszechstronnie rozważyły powyższą okoliczność. W szczególności z treści zaskarżonych decyzji nie wynika, kiedy skarżącemu została doręczona decyzja Dowódcy Wojsk Lądowych z dnia [...] 2006 r. stwierdzająca nieważność decyzji Dowódca Pomorskiego Okręgu Wojskowego o wypowiedzeniu stronie zawodowej służby wojskowej i przeniesieniu go do rezerwy. Również analiza akt personalnych skarżącego nie pozwala określić dnia doręczenia skarżącemu decyzji stwierdzającej nieważność decyzji zwalniającej go ze służby wojskowej. Jest to o tyle istotne, że w przypadku ustalenia zwłoki w wypłacie świadczeń należnych skarżącemu po wejściu do obrotu prawnego decyzji stwierdzającej nieważności decyzji Dowódca Pomorskiego Okręgu Wojskowego, skarżącemu przysługuje prawo do otrzymania odsetek. Z analizy zgromadzonych dokumentów nie wynika jednakże, czy skarżącemu wypłacono jakiekolwiek odsetki. Z uwagi na treść art. 107 § 3 kpa ustalenia powyższe winny znaleźć odbicie w treści decyzji organów administracji.
Odnosząc się natomiast co do możliwości pomniejszenia wypłaconych skarżącemu zwaloryzowanych świadczeń finansowych naliczonych z tytułu pełnienia służby zawodowej za okres pozostawania przezeń poza zawodową służbą wojskową, o kwotę równowartości świadczeń wypłaconych temu żołnierzowi w dniu zwolnienia ze służby, Sąd podkreślił, że wypłacone żołnierzowi świadczenia w związku ze zwolnieniem ze stosunku służby są świadczeniami jednorodnymi z uposażeniem w ścisłym tego słowa znaczeniu. Wskazuje na to treść art. 103 ust. 2 w zw. z ust. 1 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych, w którym wszystkie te świadczenia określone zostały zbiorczo jako "uposażenie żołnierza zawodowego". Równocześnie prawo do powyższych świadczeń wypłacanych w związku ze zwolnieniem ze służby wynika z tego samego stosunku administracyjnego (służbowego), a dokonanie wypłaty odprawy może nastąpić jedynie po zakończeniu służby, zaś same świadczenia mają jednakowy okres przedawnienia i jednolicie dla nich określono prawo do żądania odsetek w przypadku zwłoki w wypłacie. Z uwagi na fakt, iż żołnierz zawodowy w ramach tego samego stosunku służbowego może zostać zwolniony ze służby tylko jeden raz, również wszelkie należności pieniężne, które przysługują żołnierzowi w związku ze zwolnieniem ze służby, mogą być jemu wypłacone tylko raz. Innymi słowy, świadczenia, o których mowa w art. 94 i art. 95 o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych, są świadczeniami jednorazowymi. Inne rozumienie tych przepisów doprowadziłoby do nadmiernego uprzywilejowania żołnierzy, którzy byli kilkakrotnie zwalniani ze służby, a następnie w drodze stwierdzenia nieważności decyzji ponownie do niej przywracani.
Reasumując Sąd wskazał, iż organ I instancji był uprawniony do pomniejszenia sumy wypłacanego żołnierzowi uposażenia naliczonego za okres, w którym ten nie pełnił faktycznie służby, o kwoty pieniężne uprzednio jemu już wypłacone z tytułu tejże służby wojskowej. Takie działanie organu, polegające na zaliczeniu równowartości świadczeń uprzednio wypłaconych skarżącemu w związku ze zwolnieniem z zawodowej służby wojskowej na poczet następnie wypłacanych mu należności z tytułu dalszego pozostawania w tej służbie, nie stanowiło naruszenia art. 77 o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych, w świetle którego pobrane przez żołnierza uposażenie i inne należności, o których mowa w art. 73 powyższej ustawy, przysługujące mu według zasad obowiązujących w dniu wypłaty, co do zasady nie podlegają zwrotowi. Jak bowiem podkreślono w wyroku NSA, czym innym jest żądanie zwrotu świadczenia polegające na domaganiu się oddania wypłaconej kwoty, a czym innym zaliczenie na poczet należnego świadczenia kwoty wypłaconej wcześniej z tego samego tytułu na poczet tego samego świadczenia.
Sąd nadmienił, że chociaż terminologia stosowana zarówno przez organy obu instancji, jak i przez skarżącego, mogłaby sugerować, że do pomniejszenia kwoty wypłaconego żołnierzowi uposażenia doszło w drodze zastosowania instytucji potrącenia, to w rzeczywistości do tego rodzaju kompensacji nie doszło, gdyż organ nie dokonał potrącenia należnej kwoty, ale zaliczył kwotę wypłaconą już wcześniej na poczet należnego skarżącemu świadczenia. Zaliczenia na poczet należnego świadczenia kwoty wypłaconej wcześniej nie można zaś utożsamiać z obowiązkiem zwrotu świadczenia. Czym innym jest bowiem żądanie zwrotu wypłaconego świadczenia, a czym innym zaliczenie jego wartości na poczet obecnie wypłacanych stronie kwot.
Sąd uznając, że organ I instancji był uprawniony do pomniejszenia sumy wypłacanego żołnierzowi uposażenia naliczonego za okres, w którym ten nie pełnił faktycznie służby, o kwoty pieniężne uprzednio jemu już wypłacone z tytułu tejże służby wojskowej, wskazał, że w decyzji organu I instancji powinny zostać zawarte dokładne wyliczenia, co do wysokości zaliczony uprzednio kwot. Również w powyższym przypadku analiza zaskarżonych decyzji nie pozwala dokonanie wszechstronnej kontroli poprawność dokonanego zaliczenia. Braki powyższe nie tylko uniemożliwiają zbadanie przez Sąd legalności wydanej decyzji, ale stanowią również naruszenie art. 107 § 3 kpa
Sąd wskazał również, że zaskarżona decyzja Szef Wojewódzkiego Sztabu Wojskowego w P. oraz poprzedzająca ją decyzja Wojskowego Komendant Uzupełnień w K. nie spełniają zasad postępowania określonych w kodeksie, naruszając w szczególności art. 7, art. 77 § 1 oraz 107 § 3 kpa poprzez nie wyjaśnienie wszystkich istotnych okoliczności faktycznych sprawy. Sąd nakazał, by ponownie rozpoznając sprawę organy ustaliły moment wejścia do obrotu decyzji stwierdzającej nieważności decyzji o zwolnieniu skarżącego ze służby wojskowej oraz ustalenia, czy w okresie od dnia wejścia w życie do obrotu prawnego powyższej decyzji, aż do faktycznej wypłaty zaległego uposażenia po stronie skarżącego powstało prawo do wypłaty odsetek oraz do przedstawienia dokładnych wyliczeń określających tytuł i kwoty wypłacanego żołnierzowi uposażenia za okres, w którym ten nie pełnił faktycznie służby oraz o kwoty uprzednio jemu już wypłacone z tytułu tejże służby wojskowej zaliczone na poczet należnego uposażenia.
Ponownie rozpoznając sprawę Wojskowy Komendant Uzupełnień w K. decyzją z dnia [...] nr [...] odmówił S. B. przyznania świadczenia pieniężnego w postaci odsetek od wypłaconego uposażenia oraz zwrotu potrącenia z uposażenia. W uzasadnieniu decyzji organ I instancji wskazał, że S. B. w związku ze zwolnieniem go [...] 2005 r. ze służby wojskowej otrzymał odprawę w wys. 10393,06 zł i roczne świadczenie pieniężne od 1 października 2005 r. do 30 września 2006 r. w wys. 28344,72 zł, łącznie 38737,78 zł. Organ stwierdził, że świadczenia wypłacane żołnierzowi w związku ze zwolnieniem ze służby wojskowej są świadczeniami jednorodnymi z uposażeniem w ścisłym tego słowa znaczeniu. Prawo do świadczeń wypłacanych w związku ze zwolnieniem z zawodowej służby wynika z tego samego co uposażenie stosunku służbowego, a jedynie dokonanie wypłaty odbywa się po zakończeniu służby. Nie może więc zdaniem organu żołnierz w tym samym okresie czasu otrzymywać i uposażenia i należności związanych z zakończeniem służby, o których mowa w art.95 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych. W tej sytuacji organ przyjął, że należności wypłacone stronie po zakończeniu służby w wys. 38737,78 zł należy zaliczyć na poczet należności związanych z przywróceniem do służby od 1 października 2005 r. Jednocześnie organ stwierdził, że nie można ustalić momentu wejścia do obrotu prawnego decyzji stwierdzającej nieważność decyzji o zwolnieniu S. B. ze służby, bowiem brakuje dokumentacji potwierdzającej dokładną datę odbioru ww. decyzji. Dokumentacja ta powinna znajdować się w teczce akt personalnych żołnierza. Organ podał, że również zainteresowany oświadczył, że nie pamięta daty odbioru decyzji.
W wyniku odwołania S. B. Szef Wojewódzkiego Sztabu Wojskowego w P. decyzją z dnia [...] 2012 r. nr [...] znak: [...] uchylił zaskarżoną decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania. W motywach rozstrzygnięcia stwierdził, że organ I instancji nie wyjaśnił do końca wszystkich faktów, w szczególności brak jest załączników potwierdzających, a zarazem stanowiących dowód przyznania wyliczonych i wypłaconych należności stronie, jak również brak jest konkretnego określenia, czy obliczone i wskazane w decyzji należności są kwotami netto czy brutto.
Ponownie rozpoznając sprawę Wojskowy Komendant Uzupełnień w K. decyzją z dnia [...] 2012 r. nr [...] odmówił S. B. przyznania świadczenia pieniężnego w postaci odsetek od wypłaconego uposażenia oraz zwrotu potrącenia z uposażenia. W uzasadnieniu wskazał, że stronie odsetki naliczane były od dnia złożenia dokumentów uprawniających do świadczenia pieniężnego w postaci odsetek od wypłaconego uposażenia do dnia wypłaty. To z winy strony należności te nie były naliczone od dnia stawienia się do służby, ponieważ uprawnienia te zależą od tego, kiedy strona złoży wniosek o te należności, a w dniu rozpoczęcia pełnienia służby (§ 3 ust. 1 rozporządzenia MON z dnia 29 marca 2004 r. w sprawie gratyfikacji urlopowej żołnierzy zawodowych – Dz. U. Nr 66, poz. 611 ze zm. oraz § 3 ust. 5 rozporządzenia MON z dnia 24 maja 2004 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu korzystania przez żołnierzy zawodowych, małżonków i dzieci pozostających na utrzymaniu z bezpłatnych przejazdów oraz innych świadczeń socjalno-bytowych – Dz. U. Nr 135, poz. 1452 ze zm.). Raz jeszcze organ podkreślił, że nie można ustalić momentu wejścia do obrotu prawnego decyzji stwierdzającej nieważność decyzji o zwolnieniu strony ze służby wojskowej, bowiem brakuje dokumentacji potwierdzającej dokładną datę odbioru ww. decyzji.
Organ I instancji wyjaśnił, że dla celów ewidencyjno-finansowych od dnia zwolnienia do dnia przywrócenia do zawodowej służby wojskowej stronie przyznano zwaloryzowane należności wynikające z tytułu pełnienia służby wojskowej, bez prawa do odsetek za zwłokę w jego wypłacie. Według naliczeń stronie od dnia zwolnienia z zawodowej służby wojskowej tj. od 30 września 2005 r. do dnia ponownego stawienia się do służby w dniu 8 stycznia 2007 r. przysługiwały następujące należności:
- uposażenie w wys. 35855,70 brutto (w tym świadczenie emerytalne w wys. 6116,96 zł brutto + świadczenie pieniężne przysługujące przez okres roku po zwolnieniu z zawodowej służby wojskowej w wysokości 28344,72 zł brutto;
- dodatkowe uposażenie roczne z X-XII 2005 r. w wys. 590,51 zł brutto;
- gratyfikacja urlopowa za 2006 r. w wys. 1956,00 zł brutto;
W sumie te należności wyniosłyby 402,21 zł. Z tych należności wypłacono w całości:
- w dniu 18 maja 2007 r. wyrównanie uposażenia w kwocie 1111,56 zł (1394,02 zł brutto) oraz wyrównanie dodatkowego uposażenia rocznego w kwocie 478,51 zł (590,51 zł brutto), razem 1590,07 zł (1.984,53 zł brutto),
- w dniu 28 lutego 2007 r. dodatkowe uposażenie roczne za 2006 r. w kwocie 1.942,46 zł (2.397,46 zł brutto),
- w dniu 23 lutego 2007 r. gratyfikację urlopową za 2006 rok w kwocie 1584,00 zł (1956,00 zł brutto) oraz ekwiwalent za przejazd raz w roku w kwocie 179,68 zł (221,68 zł brutto), razem 1763,68 zł (2177,68 zł brutto),
- w dniu 15 lipca 2009 r. organ finansowy dokonał zwrotu świadczenia emerytalnego w kwocie 5015,96 zł (6116,96 zł brutto),
- Wojskowy Komendant Uzupełnień w K. decyzją Nr [...] z [...] 2010 r. przyznał odsetki od uposażenia za okres od 8 stycznia 2007 do 18 maja 2007r. w kwocie 45,50 zł, które wypłacono dnia 31 sierpnia 2010 r. Następnie wydał decyzję Nr [...] z dnia [...] 2010 r. zmieniającą decyzję Nr [...] i przyznającą odsetki od uposażenia za ten sam okres (od 8 stycznia 2007 do 18 maja 2007 r.) w kwocie 1468,60 zł. Organ finansowy dokonał wypłaty tj. 1468,60 zł - 45,50 zł = 1423,10 zł. Wypłata nastąpiła dnia 12 listopada 2010 r.,
- w dniu 16 grudnia 2010 r. odsetki od dodatkowego uposażenia rocznego w kwocie 122,40 zł, odsetki od gratyfikacji urlopowej w kwocie 19,70 zł oraz odsetki od ekwiwalentu za przejazd raz w roku w kwocie 2,20 zł, razem 144,30 zł.
W związku ze zwolnieniem strony z zawodowej służby wojskowej dnia 30 września 2005 r. wypłacono następujące należności:
- odprawę w kwocie 8418,36 zł (10.393,06 zł brutto);
- ekwiwalent za niewykorzystany urlop w kwocie 3130,79 zł (3. 865,19 zł brutto);
- dodatkowe uposażenie roczne za 2005 r. w kwocie 1434,94 zł (1.771,54 zł brutto). Razem wypłacono 12984,09 zł (16029,79 zł brutto).
Organ wskazał, że uwzględnić należy, iż S. B. w związku ze zwolnieniem w dniu 30 września 2005 r. ze służby wojskowej otrzymał:
- odprawę w wysokości 8418,36 zł (10 393,06 zł brutto),
- roczne świadczenie pieniężne od 1 października 2005 roku do 30 września 2006 r. w wys. 20266,52 zł (28344,72 zł brutto). Razem w wysokości 38 737,78 zł brutto.
Dodał, że S. B. z Wojskowej Komendy Uzupełnień K., gdzie przebywał od dnia 8 stycznia 2007 r. (po unieważnieniu decyzji o zwolnieniu z zawodowej służby wojskowej) został przeniesiony do [...] Ośrodka Szkolenia Kierowców w G.. Następnie złożył wypowiedzenie i ostatecznie został zwolniony z zawodowej służby wojskowej z dniem 30 września 2007 roku. W związku z powyższym Komendant [...] OSK w G. wydał decyzję Nr [...] z dnia [...] 2007 r. przyznającą stronie m.in. świadczenie pieniężne wypłacane co miesiąc, przez okres jednego roku po zwolnieniu ze służby. Kwota jaka została wypłacona w związku z tą decyzją przez Wojskowe Biuro Emerytalne w P. wyniosła 2904,00 zł miesięczne czyli 24741,68 zł za cały rok, na co dowodem jest zarówno ww. decyzja, jak i pismo z WBE w P. potwierdzające wypłatę ww. należności.
Organ powtórnie stwierdził, że nie może więc żołnierz w tym samym okresie czasu otrzymywać i uposażenia i należności związanych z zakończeniem służby, o których mowa w art. 95 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych. Strona po całkowitym zwolnieniu z zawodowej służby wojskowej w dniu 30 września 2007 r. otrzymał wszystkie należności jakie otrzymują żołnierze w chwili zakończenia służby, o czym świadczy decyzja Nr [...] z [...] 2007 r. wydana przez Komendanta [...] OSK w G. W sytuacji zwrócenia potrąconych należności S. B. otrzymałby należności podwójnie - co jest ewidentnie sprzeczne z wydanymi w niniejszej sprawie wyrokami sądów. Nie może być sytuacji kiedy żołnierz zwalniany kilka razy i przywracany do służby za każdym zwolnieniem otrzymuje należności związane ze zwolnieniem i odmawia zwrotu argumentując, że wydatkował przyznane należności będąc w dobrej wierze, że pieniądze te mu się należą.
W związku z powyższym należności wypłacone S. B. - po zakończeniu służby w wysokości 38737,78 zł należy zaliczyć na poczet należności związanych z przywróceniem do służby od 08 stycznia 2007 r.
S. B. wniósł odwołanie od powyższej decyzji. Zarzucił organowi:
1) rażące naruszenie przepisu art. 103 ust. 1 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych poprzez:
a) bezpodstawne potrącenie kwoty 38.737,78 zł należnej odwołującemu z tytułu odprawy oraz rocznego świadczenia pieniężnego za okres od 1.10.2005 r. do 30.09.2006 r. w związku ze zwolnieniem odwołującego ze służby w dniu 30.09.2005 r. z kwoty 38.402,21 zł przyznanej odwołującemu z tytułu zaległego uposażenia za okres od 30.09.2005 roku do 8.01.2007 r., dodatkowego uposażenia rocznego oraz gratyfikacji urlopowej za 2006 r. w związku z przywróceniem go do służby wojskowej,
b) bezprawne zaliczenie kwoty 38.737,78 zł na poczet kwoty 38.402,21 zł -należnych z tytułów wskazanych powyżej - w sytuacji gdy żaden przepis obowiązującego prawa nie przewiduje możliwości dokonania takiego zaliczenia, a zatem zostało ono dokonane bez podstawy prawnej,
2) rażące naruszenie przepisu art. 77 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych poprzez bezpodstawne potrącenie kwoty 38.737,78 zł, należnej odwołującemu z tytułu odprawy oraz rocznego świadczenia pieniężnego za okres od 1.10.2005 r. do 30.09.2006 r. w związku ze zwolnieniem go ze służby w dniu 30.09.2005 roku z kwoty 38.402,21 zł przyznanej odwołującemu z tytułu zaległego uposażenia za okres od 30.09.2005 r. do 8.01.2007 r., dodatkowego uposażenia rocznego oraz gratyfikacji urlopowej za 2006 r. w związku z przywróceniem go do służby, w sytuacji gdy odwołujący nie był zobowiązany do zwrotu uprzednio wypłaconych mu świadczeń przy zwalnianiu go ze służby wojskowej,
3) rażące naruszenie przepisu art. 75 ust. 3 o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych poprzez nieuzasadnioną odmowę wypłaty odsetek od wypłaconego ze zwłoką uposażenia, w sytuacji gdy przepis ten przewiduje obowiązek ich wypłaty,
4) błąd w ustaleniach faktycznych, polegający na niewskazaniu przez organ I instancji podstawy obliczenia wysokości należnych odwołującemu świadczeń pieniężnych z tytułu odsetek od dodatkowego uposażenia rocznego, od gratyfikacji urlopowej oraz ekwiwalentu za przejazd raz w roku,
5) rażące naruszenie przepisu art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, poprzez niezastosowanie się przez organ administracji publicznej, przy wydaniu zaskarżonej decyzji, do oceny prawnej oraz wskazań co do dalszego postępowania wyrażonych przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w wyroku z dnia 12 kwietnia 2011 roku, sygn. akt: II SA/Po 174/11;
- rażące naruszenie przepisu art. 7 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a. i 107 § 3 k.p.a. poprzez niewyjaśnienie wszystkich istotnych okoliczności faktycznych sprawy.
Szef Wojewódzkiego Sztabu Wojskowego w P. decyzją z dnia [...] 2012 r., po rozpoznaniu odwołania S. B., utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Uzasadniając rozstrzygnięcie stwierdził, że organ I In stancji wydając rzeczoną decyzję postąpił w sposób prawidłowy, bowiem kompleksowo i szczegółowo wyjaśnił kwestę zarówno odsetek jak też samego uposażenia. Dowody jakie zostały dołączone do przedmiotowej decyzji stanowią ewidentny dowód, co, ile i w jakim czasie zostało stronie wypłacone. Nie można zgodzić się z tezą strony, że organ I instancji nie wskazał podstawy prawnej obliczenia odsetek od dodatkowego uposażenia rocznego, od gratyfikacji urlopowej oraz ekwiwalentu za przejazd raz w roku, bowiem podstawa prawna zawarta jest w decyzjach, które w tej sprawie wydał wojskowy komendant uzupełnień jak również w aktach prawnych, w oparciu o które zostały wydane ww. decyzje. S. B. nie odwoływał się od powyższych decyzji i akceptując je przyjmował kwoty pieniężne nimi przyznane. Bezzasadne zatem jest zdaniem organu odwoławczego, że po dwóch latach od momentu wydania decyzji przyznających odsetki strona przedstawia argumenty, że wyliczone kwoty pieniężne ww. decyzjach są bez podstawy prawnej i brak jest dokumentów potwierdzających obliczenie powyższych odsetek. Do każdej decyzji dołączone zostały dokumenty podpisane przez księgową WSzW (organ finansowy na zaopatrzeniu którego był odwołujący), przedstawiające naliczenie tych odsetek, zatem nie można przedstawiać argumentów, że decyzje nie są dokumentami wyjaśniającymi przyznanie rzeczonych odsetek. Decyzje oraz sposób obliczenia odsetek zostały dostarczone pełnomocnikowi strony wraz z decyzją Nr [...] z dnia [...] 2012 r., a dodatkowo do niniejszej decyzji zostają dołączone 3 załączniki stanowiące dowód (datę) złożenia przez stronę wniosku o wypłatę gratyfikacji urlopowej, a także ekwiwalentu za przejazd raz w roku.
Organ odwoławczy uznał, że wyliczenia zawarte w zaskarżonej decyzji nie mogą budzić wątpliwości, bowiem każda naliczona i wypłacona kwota poparta została dowodami (wyciągi bankowe, decyzje, zaświadczenia organu finansowego), a decyzja ta precyzyjnie i całościowo ukazuje wyjaśnienie spornych odsetek, jak też wypłaty dla niego uposażenia.
Nie może budzić wątpliwości, że do pomniejszenia kwoty wypłaconego stronie uposażenia doszło nie w drodze zastosowania cywilnoprawnej instytucji "potrącenia", lecz uniwersalnej reguły "zaliczenia". W istocie bowiem nie dokonano potracenia jakiejkolwiek kwoty, która byłaby mu należną (tj. którą strona byłaby obowiązana zwrócić), tylko zarachowano kwotę wypłaconą już wcześniej w ramach uposażenia sensu largo (z tytułu odprawy i innych świadczeń wypłaconych przy zwolnieniu ze służby) na poczet przypadającego stronie świadczenia z tytułu uposażenia przyznanego później za okres pozostawania poza czynną służbą wojskową. Faktycznie zatem stronie wypłacono uposażenie i inne świadczenia, zaliczając jednocześnie na to konto świadczenia uprzednio już wypłacone. Dopuszczalność zaliczenia przez organ dokonanej wcześniej wypłaty, której podstawa odpadła po stwierdzeniu nieważności decyzji wypowiadającej stosunek służbowy na poczet późniejszych należności. Rozwiązanie takie jest zgodne z zasadami współżycia społecznego, bowiem niedopuszczalne byłoby podwójne otrzymanie tych samych rodzajowo jednorazowo przysługujących należności. W przypadku przyznania ww. kwoty pieniężnej stronie za ten sam okres czasowy otrzymałby pełne zwaloryzowane uposażenie jako żołnierz, który nie był zwolniony ze służby, choć jednocześnie w tym samym czasie otrzymał należności pieniężne jako osoba zwolniona ze służby wojskowej. A przecież nie można być w tym samym czasie i żołnierzem pełniącym służbę i rezerwista zwolnionym z tej służby. Nie można też w tym samym czasie otrzymywać uposażenia jako żołnierz pełniący służbę i należności pieniężnych przysługujących osobie z tej służby zwolnionej, przeniesionej do rezerwy.
Oba rodzaje tych świadczeń są świadczeniami jednorodnymi wynikającymi z tego samego stosunku administracyjno-prawnego, o czym świadczy o tym treść art. 103 ust. 2 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych. Żołnierz zawodowy w ramach tego samego stosunku służbowego może być zwolniony ze służby tylko jeden raz. Wobec tego wszelkie należności pieniężne, które przysługują żołnierzowi w związku ze zwolnieniem ze służby mogą być jemu wypłacone tylko jeden raz. Inne rozumienie tych przepisów doprowadziłoby do nadmiernego uprzywilejowania żołnierzy, którzy byli kilkakrotnie zwalniani ze służby, a następnie w drodze stwierdzenia nieważności decyzji o zwolnieniu ponownie do niej przywracani.
W związku z powyższym organ II instancji przyjął, że organ I instancji po zgłoszeniu się S. B. do służby w dniu 08.01.2007 r. zasadnie pomniejszył obliczone prawidłowo uposażenie za czas od daty zwolnienia ze służby do daty zgłoszenia się do służby po unieważnieniu decyzji o zwolnieniu, zaliczając na poczet tego uposażenia należności pieniężne wypłacone stronie związku z jego zwolnieniem ze służby w 2003 r. W kontekście tych wywodów nie można podzielić żądań odwołania co do wypłaty odsetek, bowiem odsetki można naliczać tylko od sum należnych.
S. B. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu skargę na powyższą decyzję, żądając uchylenia jej i poprzedzającej ją decyzji Komendanta Wojskowej Komendy Uzupełnień w K. z dnia [...] 2012 r., a także zasądzenie od organu na rzecz skarżącego zwrotu kosztów postępowania, według norm przepisanych. Skarżący zarzucił organowi odwoławczemu:
- rażące naruszenie przepisu art. 6 k.p.a. poprzez wydanie decyzji, której rozstrzygnięcie dotyczące "zaliczenia" kwoty 38.737,78 zł należnej skarżącemu z tytułu odprawy oraz rocznego świadczenia pieniężnego za okres od 1.10.2005 r. do 30.09.2006 r. na poczet kwoty 38.402,21 zł przyznanej z tytułu zaległego uposażenia za okres od 30.09.2005 r. do 8.01.2007 r., dodatkowego uposażenia rocznego oraz gratyfikacji urlopowej za 2006 r. w związku z przywróceniem go do służby wojskowej, nie znajduje materialnoprawnej podstawy w powszechnie obowiązujących przepisach prawa, lecz opiera się jedynie na zasadach współżycia społecznego,
- rażące naruszenie przepisu art. 103 ust. 1 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych poprzez bezpodstawne potrącenie kwoty 38.737,78 zł należnej skarżącemu z tytułu odprawy oraz rocznego świadczenia pieniężnego za okres od 1.10.2005 r. do 30.09.2006 r. w związku ze zwolnieniem skarżącemu z zawodowej służby wojskowej w dniu 30.09.2005 roku z kwoty 38.402,21 zł przyznanej skarżącemu z tytułu zaległego uposażenia za okres od 30.09.2005 r. do 8.01.2007 r., dodatkowego uposażenia rocznego oraz gratyfikacji urlopowej za 2006 r. w związku z przywróceniem go do służby wojskowej,
- rażące naruszenie przepisu art. 77 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych poprzez bezpodstawne potracenie kwoty 38.737,78 zł, należnej skarżącemu z tytułu odprawy oraz rocznego świadczenia pieniężnego za okres od 1.10.2005 r. do 30.09.2006 r. w związku ze zwolnieniem go z zawodowej służby wojskowej w dniu 30.09.2005 r. z kwoty 38.402,21 zł przyznanej skarżącemu z tytułu zaległego uposażenia za okres od 30.09.2005 roku do 8.01.2007 r., dodatkowego uposażenia rocznego oraz gratyfikacji urlopowej za 2006 r. w związku z przywróceniem go do służby wojskowej, w sytuacji gdy skarżący nie był zobowiązany do zwrotu uprzednio wypłaconych mu świadczeń przy zwalnianiu go ze służby wojskowej,
- nierozpoznanie przez organ odwoławczy istoty sprawy polegające na nierozpoznaniu części zarzutów podniesionych przez S. B. w odwołaniu z dnia 4 kwietnia 2012 r., dotyczących;
a) rażącego naruszenia przez organ I instancji przepisu art. 75 ust. 3 ustawy o służbie wojskowej (...) poprzez nieuzasadnioną odmowę wypłaty odsetek od wypłaconego ze zwłoką uposażenia, w sytuacji gdy przepis ten przewiduje obowiązek ich wypłaty,
b) rażącego naruszenia przez organ I instancji przepisu art. 153 p.p.s.a., poprzez niezastosowanie się przez organ administracji publicznej, przy wydaniu zaskarżonej decyzji, do oceny prawnej oraz wskazań co do dalszego postępowania wyrażonych przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w wyroku z dnia 12 kwietnia 2011 roku, sygn. akt: II SA/Po 174/11;
c) rażącego naruszenie przepisu art. 7 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a. i 107 § 3 k.p.a. poprzez niewyjaśnienie wszystkich istotnych okoliczności faktycznych sprawy,
- błąd w ustaleniach faktycznych polegający na niewskazaniu przez organ I instancji podstawy obliczenia wysokości należnych skarżącemu świadczeń pieniężnych z tytułu odsetek od dodatkowego uposażenia rocznego, od gratyfikacji urlopowej oraz ekwiwalentu za przejazd raz w roku.
W odpowiedzi Szef Wojewódzkiego Sztabu Wojskowego w P. wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje.
Skarga okazała się zasadna, jakkolwiek nie wszystkie podniesione w niej zarzuty Sąd podzielił.
W pierwszej kolejności podkreślić należy, że stosownie do przepisu art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270, dalej: p.p.s.a.) ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe postępowanie było przedmiotem zaskarżenia. W niniejszej sprawie należało uwzględnić ocenę prawną i wytyczne co do dalszego postępowania wyrażone w wyrokach Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 stycznia 2011 r. sygn. akt I OSK 1131/10 oraz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 12 kwietnia 2011 r. sygn. akt II SA/Po 174/11.
Po pierwsze wskazać należy, że NSA w swym orzeczeniu wyjaśnił, czy zgodnie z art. 75 ust. 3 ustawy z 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (tekst jedn. z 2008 r. Dz. U. Nr 141, poz. 892, ze zm.) żołnierzowi zawodowemu zwolnionemu z zawodowej służby wojskowej, a następnie przywróconemu do służby w wyniku stwierdzenia nieważności decyzji o wypowiedzeniu stosunku służbowego zawodowej służby wojskowej, przysługują odsetki od uposażenia wypłaconego po przywróceniu do wojskowej służby zawodowej za okres obowiązywania decyzji o zwolnieniu ze służby. Sąd II instancji wskazał, że rozpatrując to zagadnienie należy mieć na względzie, że wprawdzie decyzja stwierdzająca nieważność innej decyzji jest aktem o charakterze deklaratoryjnym, działającym z mocą wsteczną (ex tunc), jednakże decyzja stwierdzająca nieważność nie stanowi wyłącznie deklaracji stanu istniejącego wcześniej, lecz tworzy elementy nowego stanu prawnego i wywiera jeszcze inne skutki w obrocie prawnym. Następuje to od dnia wejścia jej do obrotu prawnego, a zatem doręczenia jej stronom postępowania nadzorczego. Dopiero wówczas ustaje domniemanie prawidłowości decyzji dotkniętej wadą nieważności. Moc decyzji stwierdzającej nieważność innej decyzji wywiera skutki nie tylko wstecz, ale również i na przyszłość. Tym samym usunięcie z obrotu prawnego nieważnej decyzji nie powoduje absolutnego przywrócenia stanu prawnego, lecz ma dopiero prowadzić do usunięcia licznych następstw jej obowiązywania.
Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy NSA wskazał, że decyzji Dowódcy Pomorskiego Okręgu Wojskowego o wypowiedzeniu stronie zawodowej służby wojskowej do czasu stwierdzenia jej nieważności przysługiwał przymiot domniemania prawidłowości, chociaż dotknięta była ciężką wadą prawną. W okresie obowiązywania decyzji o wypowiedzeniu stosunku zawodowej służby wojskowej skarżący nie był czynnym żołnierzem zawodowym, miał zaś status żołnierza przeniesionego do rezerwy i zarazem emeryta wojskowego, a zatem nie przysługiwało mu prawo do uposażenia, gdyż prawo to przysługuje żołnierzowi zawodowemu pełniącemu służbę wojskową (art. 76 ust. 1 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych). Zgodnie z art. 19 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych za pełniącego służbę wojskową uważa się żołnierza na stanowisku służbowym w jednostce wojskowej, w rezerwie kadrowej oraz w dyspozycji. Do kręgu tych żołnierzy nie należą więc żołnierze zawodowi przeniesieni do rezerwy oraz emeryci wojskowi. Tym samym po stronie skarżącego w okresie, gdy był emerytem wojskowym, nie mogło powstać roszczenie o wypłatę uposażenia za czas do przywrócenia go do służby. Decyzja stwierdzająca nieważność decyzji o zwolnieniu skarżącego ze służby nie wywołała też bezpośrednio żadnych skutków prawnych w zakresie przysługującego mu zaopatrzenia emerytalnego, chociaż sama decyzja o zwolnieniu żołnierza zawodowego ze służby stanowi podstawę do jego uzyskania. W związku z powyższym dopóki decyzja o zwolnieniu z zawodowej służby wojskowej obowiązywała, dopóty nie można organowi zarzucić zwłoki w wypłacie uposażenia. Dopiero obalenie domniemania prawidłowości decyzji o zwolnieniu z zawodowej służby wojskowej dawało podstawy do wyprowadzenia wystąpienia przesłanki zwłoki w wypłacie uposażenia i innych należności i od tego dnia odsetki stały się wymagalne. NSA przyjął, że Skoro zatem między dokonanym wypowiedzeniem stosunku służbowego a stwierdzeniem nieważności decyzji organ nie miał podstaw prawnych do wypłaty uposażenia (S. B. nie pozostawał w służbie), to nie mogło dojść do zwłoki w wypłacie uposażenia, liczonej według terminów określonych w art. 81 ust. 1 ustawy. Z tych względów nie można było twierdzić, że organy niewłaściwie zastosowały w niniejszej sprawie przepisy ustawy pragmatycznej, regulującej kwestie uposażeń żołnierzy.
Dalej Sąd II instancji wyjaśnił, że skutkiem stwierdzenia nieważności decyzji wypowiedzeniowej jest restytucja stosunku służbowego zawodowej służby wojskowej, czyli powrót żołnierza zawodowego do służby na tych samych warunkach, jakie mu przysługiwały w dniu wypowiedzenia, tak jakby do wypowiedzenia nigdy nie doszło. Skoro tak, to żołnierzowi zawodowemu, który został przywrócony do służby, przysługują wyłącznie świadczenia uzupełniające. Używanie przez organy orzekające mylnych określeń takich jak "potrącenie" czy "nienależne świadczenie" nie znajduje jakiegokolwiek uzasadnienia prawnego przy takiej wykładni, jaka została przedstawiona. W sprawie będącej przedmiotem zaskarżonego wyroku przepisy dotyczące potrącenia świadczeń wzajemnych nie miały w ogóle zastosowania. W rozważanej sytuacji faktycznej i prawnej nie chodzi bowiem o dwie wierzytelności, a przedmiotowa sprawa rozpatrywana była na podstawie przepisów ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych, regulującej władcze stosunki administracyjne. Instytucję potrącenia z uposażenia żołnierza reguluje art. 103 tej samej ustawy. Na mocy tego przepisu potrącenia można dokonać na podstawie prawomocnego orzeczenia o wymierzeniu kary pieniężnej, wydanego w postępowaniu dyscyplinarnym. Tymczasem organ wojskowy nie dokonał potrącenia należnej kwoty, ale decyzją wydaną w postępowaniu jurysdykcyjnym zaliczył kwotę wypłaconego już wcześniej świadczenia na poczet innego należnego skarżącemu świadczenia. Brak było zatem podstaw do żądania zwrotu tych kwot.
NSA w powołanym wyroku skonstatował, że skoro roszczenie o wypłatę uposażenia za okres od dnia rozwiązania stosunku zawodowej służby wojskowej do dnia przywrócenia tego stosunku służbowego ze skutkiem ex tunc może, co do zasady, powstać dopiero po stwierdzeniu nieważności decyzji wypowiadającej ten stosunek służbowy, to nie ma podstawy do przyjęcia, że zostały spełnione przesłanki nabycia prawa do odsetek za każdy miesiąc okresu, w którym żołnierz miał status przeniesionego do rezerwy, a o których to odsetkach mowa w art. 75 ust. 3 omawianej ustawy. Brak jest również podstaw w rozpatrywanej sprawie do żądania zwrotu kwot zaliczonych przez organ na rzecz wypłaconego już wcześniej S. B. świadczenia.
Mając na względzie powyższą wiążącą dla tutejszego Sądu i organów orzekających w sprawie ocenę prawną należy uznać za bezzasadny w pierwszej kolejności zarzut naruszenia przez organy I i II instancji przepisów art. 6 k.p.a. oraz art. 77 i 103 ust. 1 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych poprzez – jak wskazał skarżący – "bezpodstawne potrącenie kwoty 38.737,78 zł należnej skarżącemu z tytułu odprawy oraz rocznego świadczenia pieniężnego za okres od 1 października 2005 r. do 30 września 2006 r. w związku ze zwolnieniem go z zawodowej służby wojskowej w dniu 30 września 2005 r. z kwoty 38.402, 21 zł przyznanej skarżącemu z tytułu zaległego uposażenia za okres od 30 września 2005 r. do 8 stycznia 2007 r., dodatkowego uposażenia rocznego oraz gratyfikacji urlopowej za 2006 r. w związku z przywróceniem go do służby wojskowej, w sytuacji, gdy skarżący nie był zobowiązany do zwrotu uprzednio wypłaconych mu świadczeń przy zwalnianiu go ze służby wojskowej.
Odnosząc się do zarzutu nierozpoznania przez organ odwoławczy istoty sprawy, a mianowicie części zarzutów podniesionych w odwołaniu dotyczących rażącego naruszenia przez organ I instancji przepisu art. 75 ust. 3 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy, a polegających na nieuzasadnionej odmowie wypłaty odsetek od wypłaconego ze zwłoką uposażenia, a także naruszenie przepisu art. 7, art. 77 § 1 i art. 107 § 3 k.p.a. Sąd pragnie w pierwszej kolejności przywołać wiążące stanowisko tutejszego Sądu zawarte w wyroku z dnia 12 kwietnia 2011 r. sygn. akt II SA/Po 174/11. Sąd przywołując przepis art. 75 ust. 3 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowej wskazał, że dopiero z chwilą wejścia do obrotu prawnego decyzji Dowódcy Wojsk Lądowych z dnia [...] 2006 r. o stwierdzeniu nieważności decyzji POW o wypowiedzeniu stronie stosunku służbowego zawodowej służby wojskowej ustało domniemanie prawidłowości decyzji dotkniętej wadą nieważności i od tego momentu doszło do zwłoki organu w wypłacie skarżącemu uposażenia i innych należności. Po stronie skarżącego w okresie, gdy był emerytem wojskowym nie mogło dojść do zwłoki w wypłacie uposażenia, liczonej według terminów określonych w art. 81 ust. 1 ustawy o służbie wojskowej. Sąd uznał, że S. B. przysługiwało prawo do wypłaty odsetek od niewypłaconego w terminie uposażenia jedynie w okresie od dnia wejścia w życie do obrotu prawnego decyzji stwierdzającej nieważność decyzji zwalniającej go ze służby do faktycznej wypłaty zaległego uposażenia. Dalej Sąd stwierdził, że z treści zaskarżonych decyzji nie wynika, kiedy skarżącemu doręczono decyzję Dowódcy Wojsk Lądowych z dnia [...] 2006 r. Również analiza akt personalnych skarżącego nie pozwoliła określić dnia doręczenia skarżącemu tej decyzji. Sąd uznał, że okoliczność ta jest o tyle istotna, że w przypadku ustalenia zwłoki w wypłacie świadczeń należnych skarżącemu po wejściu do obrotu prawnego decyzji stwierdzającej nieważność decyzji POW, skarżącemu przysługuje prawo do otrzymania odsetek.
Mając na względzie powyższe rolą organu odwoławczego była weryfikacja, czy organ I instancji podjął wszelkie możliwe działania w celu ustalenia, w jakiej dacie skarżącemu doręczono decyzję Dowódcy Wojsk Lądowych z dnia [...] 2006 r. Od tej daty należało liczyć bowiem bieg terminu ewentualnej zwłoki organu w wypłacie zaległych niewypłaconych w wyniku zaliczenia na poczt wypłaconych innych należności przyznanych w związku ze zwolnieniem ze służby wojskowej świadczeń. Następnie organ odwoławczy powinien był zbadać, czy organ I instancji prawidłowo wykazał, że stronie wypłacono należne odsetki od zaległych należności po przywróceniu do służby wojskowej.
Zważyć należy, iż organ I instancji w uzasadnieniu swej decyzji stwierdził, że nie można ustalić momentu wejścia do obrotu prawnego decyzji stwierdzającej nieważność decyzji o zwolnieniu ze służby, bowiem brakuje dokumentacji potwierdzającej dokładną datę jej odbioru. Podał, że powinna znajdować się ona w teczce akt osobowych żołnierza. Zaznaczył, że również strona oświadczyła, iż nie pamięta daty odbioru tej decyzji. Z kolei organ odwoławczy okoliczność tę całkowicie pomija. Przedmiotem jego rozważań pozostaje jedynie kwestia wypłaty przez administrację wojskową dla skarżącego, po przywróceniu go do służby wojskowej, zaległego uposażenia (wraz z pochodnymi świadczeniami) przysługującego żołnierzowi z tytułu pełnienia służby wojskowej, poprzez zaliczenie należności, które skarżący pobrał jako osoba zwolniona ze służby. Szef Wojewódzkiego Sztabu Wojskowego w P. wskazał, że Wojskowy Komendant Uzupełnień w K. wydając decyzję z dnia [...] 2012 r. kompleksowo i szczegółowo wyjaśnił kwestię zarówno odsetek, jak też samego uposażenia. Podał, że dowody, jakie zostały dołączone do decyzji organu I instancji ewidentnie wykazują, co, ile i w jakim czasie zostało stronie wypłacone. Jednocześnie zaznaczył, że skarżący nie odwoływał się od decyzji przyznających mu odsetki od dodatkowego uposażenia rocznego, od gratyfikacji urlopowej i ekwiwalentu za przejazd raz w roku. Reasumując stwierdził, że bezzasadne jest, że po dwóch latach od momentu wydania decyzji przyznających odsetki skarżący przedstawia argumenty, iż wyliczone kwoty pieniężne w decyzjach są bez podstawy prawnej i brak jest dokumentów potwierdzających obliczenie powyższych odsetek.
Zważyć należy, iż uszła uwadze organu odwoławczego istotna z punktu widzenia niniejszej sprawy okoliczność. Organ I instancji, nie stosując się do wytycznych Sądu, a zatem naruszając art. 153 p.p.s.a., nie podjął się ustalenia, w jakiej dacie weszła do obrotu prawnego decyzja Dowódcy Wojsk Lądowych z dnia [...] 2006 r., a tym samym od jakiej daty powinno się liczyć początek biegu terminu do naliczenia odsetek. Obowiązkiem Szefa Wojewódzkiego Sztabu Wojskowego w P. było na podstawie art. 136 k.p.a. uzupełnienie postępowania dowodowego celem ustalenia tegoż faktu. Mając na uwadze, że akta osobowe nie zawierają dowodu doręczenia wspomnianej decyzji jej adresatowi, organ II instancji powinien był zwrócić się do organu, który decyzję tę wydał, a więc do Dowódcy Wojsk Lądowych o wyjaśnienie tej kwestii. Z adnotacji zawartej pod decyzją z [...] 2006 r. wynika, że została ona doręczona S. B. za zwrotnym potwierdzeniem odbioru, a więc powinien istnieć dowód jej doręczenia. Skoro zaś decyzję tę wydał Dowódca Wojsk Lądowych to dowód na okoliczność początku biegu terminu, od którego powinno się liczyć odsetki za wypłatę z opóźnieniem zaległych stronie należności pieniężnych w związku z przywróceniem do służby powinien być w jego posiadaniu. Okoliczność ta nie została wyjaśniona. Zważywszy zaś, że data odbioru przez skarżącego decyzji z 8 listopada 2006 r. stanowi kluczową okoliczność, od której zależy rozstrzygnięcie niniejszej sprawy, naruszenie przepisów postępowania (art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a.) poprzez jej niewyjaśnienie mogła mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
W ocenie Sądu dopiero ustalenie tej daty umożliwi organowi odwoławczemu weryfikację zarówno decyzji organu I instancji z dnia [...] 2012 r., w szczególności zaś zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, w tym decyzji Wojskowego Komendanta Uzupełnień z dnia [...] 2010 r. nr [...], którą zmieniono decyzję tegoż organu z dnia [...] 2010 r. nr [...] i przyznano S. B. świadczenie pieniężne w wys. 1468,60 zł – jako świadczenie z tytułu odsetek od uposażenia za okres od 8 stycznia 2007 r. do 18 maja 2007 r., a także decyzji Wojskowego Komendanta Uzupełnień z dnia [...] 2010 r. nr [...] przyznającą stronie m.in. 19,70 zł z tytułu odsetek od gratyfikacji urlopowej oraz 2,20 zł z tytułu odsetek od ekwiwalentu za przejazd raz w roku. W obu powołanych decyzjach organ I instancji przyjął bowiem, że odsetki od wypłaconych skarżącemu z opóźnieniem należności pieniężnych należą mu się od dnia 8 stycznia 2007 r. tj. od dnia, którym z jednej strony stawił się on do miejsca pełnienia służby wojskowej, z drugiej od dnia, w którym doręczono mu rozkaz personalny nr [...] Dowódcy Pomorskiego Okręgu Wojskowego z dnia [...] 2006 r. uchylający punkt 3 rozkazu personalnego nr [...] z dnia [...] 2004 r. w sprawie zwolnienia z zawodowej służby wojskowej. (k. 97 akt osobowych).
Mając powyższe na względzie, Sąd z uwagi na naruszenie przepisów postępowania, które mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. uchylił zaskarżoną decyzję.
Ponownie rozpoznając sprawę organ odwoławczy, kierując się przepisem art. 153 p.p.s.a., uwzględni wskazania Sądu zawarte powyżej. W szczególności po dokonaniu ustaleń co do daty doręczenia skarżącemu decyzji Dowódcy Wojsk Lądowych z dnia [...] 2006 r. zweryfikuje ustalenia organu I instancji co do tego, w jakiej dacie i w jakich wysokościach wypłacono skarżącemu należności pieniężne po przywróceniu go do służby i stwierdzi czy przyznane i wypłacone skarżącemu odsetki na podstawie decyzji Wojskowego Komendanta Uzupełnień w K. z dnia [...] 2010 r. i [...] 2010 r. nie czynią prowadzonego postępowania bezprzedmiotowym w zakresie wypłaty odsetek (art. 105 § 1 k.p.a.).
Sąd na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 p.p.s.a. w zw. z § 2 ust. 1 i 2, § 3 ust. 1 i § 18 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1348 ze zm.) zasądził na rzecz skarżącego od organu kwotę 257 zł (240 zł – minimalna stawka opłaty za czynności adwokata oraz 17 zł – opłaty skarbowej od pełnomocnictwa).
O wykonalności zaskarżonej decyzji orzeczono na podstawie art. 152 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło