II SA/Po 641/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elwira Brychcy Sędziowie Sędzia WSA Edyta Podrazik Sędzia WSA Aleksandra Łaskarzewska (spr.) Protokolant st.sekr.sąd. Mariola Kaczmarek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 marca 2010r. sprawy ze skargi M. G.-K. i P. K. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. z dnia [...] 2009 r. nr [...] w przedmiocie zaopiniowania wstępnego projektu podziału nieruchomości; I. uchyla zaskarżone postanowienie, II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. na rzecz skarżących kwotę [...] (...) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania, III. określa, że zaskarżone postanowienie nie może być wykonane. /-/ E.Podrazik /-/ E.Brychcy /-/ A.Łaskarzewska Postanowieniem z dnia [...] r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P. utrzymało w mocy postanowienie Wójta Gminy S. L. z [...].03.2009 r. stwierdzające, że proponowany przez M. G. – K. i P. K. projekt podziału działek nie jest zgodny z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego i odmawiające pozytywnego zaopiniowania tego projektu podziału. Powyższe postanowienia wydano w następującym stanie faktycznym. Pismem sporządzonym 12.02.2009 r. M. G. – K. i P.K. wnieśli o zaopiniowanie wstępnego projektu podziału działek nr [...]i nr [...]położonych w Z. przy ul. [...]. W toku postępowania skarżący zostali wezwani do uzupełniania braków formalnych złożonego wniosku i w odpowiedzi na to wezwanie przesłali pismo sporządzone 02.03.2009 r. zawierające brakujące informacje. Wójt Gminy S. L. postanowieniem z dnia [...].03.2009 r. powołując się na art. 93 ust. 1, 4 i 5 ustawy z dnia 21.08.1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz.U. z 2004 r. Nr 261, poz. 2603 ze zm. – dalej ugn) oraz § 2 i § 3 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 07.12.2004 r. w sprawie sposobu i trybu dokonywania podziałów nieruchomości (Dz.U. z 2004 r. Nr 268, poz. 2663 ze zm.) stwierdził, że proponowany przez M. G. – K. i P. K.projekt podziału działek nr [...] i [...]położonych w Z. przy ul. [...] nie jest zgodny z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego i odmówił pozytywnego zaopiniowania tego projektu podziału. Uzasadniając postanowienie organ I instancji wyjaśnił, że na podstawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego miejscowości Z., rejon ul. [...],[...], [...] uchwalonym przez Radę Gminy S. L. uchwałą nr XLIV/425/2001 z dnia 12.07.2001 i ogłoszoną w Dz.Urz. Woj. Wlkp. Nr 89, poz. 1762 (dalej jako mpzp Z .) stwierdzono, że wstępny projekt podziału nie jest zgodny z ustaleniami planu miejscowego. Wyjaśniono, iż przedstawiony przez wnioskodawców wstępny projekt podziału przewiduje wydzielenie działki przeznaczonej pod drogę dojazdową o szer. 3,5m. W ocenie organu jest to sprzeczne z § 5 pkt 2 lit. a i b mpzp Z . Zwrócono uwagę, iż wnioskodawcy proponują poprowadzenie drogi dojazdowej w środku szerokości, której rosną dwa znacznej wielkości drzewa. W dalszej kolejności podniesiono, iż działka o nr [...] (planowana droga dojazdowa) leży na terenie oznaczonym w mpzp Z symbolem 26MN. Minimalna wielkość nowowydzielonych działek w tym obszarze nie może być mniejsza niż 800m², a min. szerokość frontu wynosi 20m². Proponowany podział byłby niezgodny więc z § 5 pkt 10 mpzp Z . Organ zwrócił też uwagę, iż działka nr [...]została wydzielona i dołączona do działki [...] na podstawie decyzji Wójta Gminy z 11.06.2003 r. pod warunkiem, że będzie stanowiła jedność gospodarczą. W dalszej kolejności wskazano na uchwałę Rady Gminy S. L. z 29.11.2001 r. nr L/479/2001 w sprawie utworzenia Obszaru Chronionego Krajobrazu Doliny Samicy Kierskiej w gminie S. L . Część działek oznaczonych we wstępnym projekcie podziału leży, bowiem w tym obszarze. Tymczasem, na terenie Obszaru Chronionego Krajobrazu Doliny Samicy Kierskiej nie jest możliwe sytuowanie budynków mieszkalnych jednorodzinnych. W przewidzianym ustawą terminie zażalenie złożyli wnioskodawcy podnosząc, iż w ich ocenie projektowany podział nie narusza postanowień mpzp Z . Wskazano, że wszystkie projektowane działki, z wyjątkiem drogi dojazdowej posiadają powierzchnię przekraczającą 800m². Wyjaśniono, iż proponowany dojazd, może omijać rosnące drzewa, a mpzp Z nie zakazuje realizowania dojazdów lokalnych. W ocenie żalących ograniczenia w zakresie wielkości nowoutworzonych działek nie dotyczą przeznaczonych pod drogi, a jedynie działek przeznaczonych pod zabudowę. Proponowany podział nie narusza postanowień §5pkt.10 mpzp, albowiem działka o nr 4 nie będzie stanowiła drogi publicznej, lecz lokalny dojazd, którego mpzp nie zakazuje. Zawnioskowano o uchylenie zaskarżonego postanowienia. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P. postanowieniem z dnia [...].06.2009 r. utrzymało w mocy postanowienie pierwszoinstancyjne. Uzasadniając organ II instancji wywiódł, że w obrocie prawnym funkcjonuje decyzja Wójta Gminy S. L. z [...].08.2008 r. zatwierdzająca projekt podziału nieruchomości położonej w Z przy ul. [...] oznaczonej jako dz. nr [...] na dz. o nr [...]i nr [...]. Podział ten został przeprowadzony pod warunkiem , że działka nr [...]wydzielona z działki nr [...]przeznaczona zostanie na powiększenie sąsiedniej nieruchomości . W świetle powyższego działka nr [...] ma zostać gospodarczo połączona z działką nr [...] i nie może stanowić odrębnej nieruchomości. W przewidzianym ustawą terminie M. G. – K. i P. K. wnieśli skargę do sądu administracyjnego podnosząc zarzut naruszenia art. 93 ust. 1 i 2 ugn oraz uchwały Rady Gminy S. L. nr XLIV/425/2001 z dnia 12.07.2001 r. poprzez uznanie, ze przedstawiony projekt podziału nieruchomości jest niezgodny z mpzp Z . Skarżący nie zgodzili się też ze stanowiskiem, iż decyzja Wójta Gminy S. L. z [...].08.2008 r. wyklucza możliwość dalszego podziału działek. W dalszej kolejności podniesiono zarzut naruszenia art. 107 w zw. z art. 126 ustawy z dnia 14.06.1960 r. kodeks postępowania administracyjnego (Dz.u. z 2000 r. nr 98, poz. 1071 ze zm. – dalej kpa). W ocenie skarżących Kolegium nie odniosło się w jakimkolwiek zakresie do zarzutów zawartych w zażaleniu. Nie poddało analizie poszczególnych postanowień mpzp Z. w odniesieniu do zarzutów. Zdaniem skarżących stan faktyczny sprawy nie został wyjaśniony dostatecznie, bowiem organy zaniechały przeprowadzenia dowodu z księgi wieczystej, podczas gdy z jej treści jasno wynika, iż nieruchomości objętej żądaniem wniosku nie dotyczą żadne obciążenia, które ewentualnie mogłyby wykluczać dopuszczalność podziału. Nie przeprowadzono też postępowania dowodowego co do ustalenia, czy projekt podziału odpowiada przeznaczeniu terenu i możliwości zagospodarowania wydzielonych działek. Uzasadnienie nie zawiera wskazania faktów, które organ uznał za udowodnione, nie wskazuje dowodów, na których się oparł, przyczyn z powodu których odmówił wiarygodności i mocy dowodowej. W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie. Powtórzyło argumentację zawartą w decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie, albowiem zaskarżone postanowienie wydano z naruszeniem przepisów prawa. Uzasadniając podjęte rozstrzygnięcie w pierwszej kolejności należy wskazać, że w myśl art. 1 § 2 ustawy z dnia 25.07.2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sąd dokonuje kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Kontrola ta polega na tym, że sąd rozpoznając sprawę bada, czy do ustalonego stanu faktycznego organy zastosowały właściwą normę prawa materialnego oraz czy nie uchybiły przepisom prawa normującym zasady postępowania, a jeżeli tak, to czy uchybienie takie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Podkreślić przy tym należy, że sąd administracyjny jest sądem kasacyjnym, a zatem rozpoznając sprawę nie wydaje rozstrzygnięć merytorycznych. Zdaniem Sądu w niniejszej sprawie nie można było a limine stwierdzać niedopuszczalności zaproponowanego przez małżonków K. podziału nieruchomości. Tymczasem, w istocie do tego sprowadza się treść uzasadnienia zaskarżonego postanowienia. Organ odwoławczy przyjął, bowiem iż o niedopuszczalności zaproponowanego przez skarżących podziału przesądza fakt pozostawania w obrocie prawnym decyzji Wójta Gminy S. L. z [...].08.2008 r. Organ II instancji wyjaśnił, że decyzją z [...].08.2008 r. zatwierdzony został podział działki nr [...]obręb Z. . Podziału tego dokonano jednak - pod warunkiem – że działka nr [...] (objęta żądaniem aktualnego wniosku) przeznaczona zostanie na powiększenie sąsiedniej nieruchomości, działki nr [...] , zapisanej w księdze wieczystej, której właścicielami w dacie wydania decyzji byli M. G. – K., P.K . Zdaniem Sądu uwadze Kolegium umknęło, że decyzja Wójta Gminy S. L. została już skonsumowana, zawarty w niej warunek spełniono. Przedmiotem rozważań organu winien zatem być wykreowany wskutek jej wydania nowy stan faktyczny, a w jego świetle dopuszczalność podziału działek [...] oraz [...], zapisanych w księdze wieczystej KW [...], stanowiących własność małżonków K. zgodnie z zasadami wynikającymi z art. 93, 94 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997r. o gospodarce nieruchomościami (Dz.U. z 2004 r. nr 261, poz. 2603 ze zm.- dalej ugn). Rozważania organu odwoławczego dotyczące zgodności proponowanego podziału z mpzp Z., oparte zostały na wadliwie ustalonym stanie faktycznym. Dokonując oceny legalności zaskarżonego postanowienia w pierwszej kolejności, bowiem zwrócić należało uwagę na fakt, iż skarżący przedłożyli projekt podziału nieruchomości o niejednolitej funkcji. Projekt przewidywał wydzielenie nowych działek nie tylko na terenie objętym mpzp, przeznaczonym pod zabudowę mieszkaniową jednorodzinną, ale i na obszarze, który nie został objęty mpzp Z . Regulując zasady podziału ewidencyjnego nieruchomości ustawodawca wyraźnie rozróżnił zasady postępowania w celu podziału nieruchomości w sytuacji gdy nieruchomość położona została na obszarze objętym miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego oraz w przypadku braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Z treści zaskarżonego postanowienia nie wynika, aby ta niejednolitość w ogóle stała się przedmiotem rozważań organu II instancji. Kolegium w swych rozważaniach pominęło fakt, iż wskazana wnioskiem nieruchomość( działki [...],[...]) częściowo objęta została mpzp Z., a pozostała jej część leży zaś poza granicami mpzp, na terenie Obszaru Chronionego Krajobrazu Doliny Samicy Kierskiej w Gminie S. L.. W uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia wskazano jedynie, iż "nieruchomość będąca przedmiotem wniosku położona jest na terenie objętym mpzp Z.". Nie poddano analizie zgodności projektowanego podziału z tym planem. W uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia nie wskazano na czym organ II instancji oparł swoje ustalenia, iż nieruchomość ta w całości stanowi obszar objęty mpzp Z . Tymczasem ustalenia Kolegium w tym zakresie są odmienne od wynikających z dokumentu urzędowego, za jaki uznać należy załącznik graficzny do mpzp Z . W dalszej kolejności wskazać należy, ze Kolegium nie ustosunkowało się do argumentów odwołania. Organ w żaden sposób nie nawiązał do – kwestionowanych przez skarżących – motywów decyzji pierwszoinstancyjnej. Tymczasem, skarżący, na etapie postępowania odwoławczego podnosili możliwość przyjęcia alternatywnego przebiegu drogi dojazdowej, ewentualnej możliwości ominięcia drzew. Nie odniesiono się także do tej części zażalenia, w której wywiedziono wbrew stanowisku organu I instancji , że zawarte w planie ograniczenia dotyczące wielkości nowowydzielanych działek nie dotyczącą działek, stanowiących drogę dojazdową, a jedynie działek budowlanych. Z uzasadnienia zaskarżonego postanowienia nie wynika również, czy w istocie Kolegium podzieliło całość, zaprezentowanego w decyzji stanowiska organu I instancji, w tym co do niezgodności zamierzonego podziału z postanowieniami planu, zawartymi tam ograniczeniami co do wielkości nowowydzielanych działek, zakazu sytuowania budynków mieszkalnych jednorodzinnych w świetle zapisów uchwały Rady Gminy S. L. z 29.11.2001 r. nr L/479/2001 w przedmiocie utworzenia Obszaru Chronionego Krajobrazu Doliny Samicy Kierskiej w Gminie S. L., na obszarze którego położona jest część spornej nieruchomości. W świetle powyższego, nie można przyjąć, iż w zaskarżonym postanowieniu w sposób odpowiadający wymogom art. 107 § 3 kpa wskazano motywy wydanego rozstrzygnięcia. Tylko wyczerpujące ich przedstawienie umożliwia dokonanie rzetelnej kontroli sądowoadministracyjnej. Tym samym zaskarżona decyzja wymyka się spod takiej kontroli. Rzeczą organu w myśl art. 77 § 1 kpa jest takie wyjaśnienie stanu faktycznego sprawy, aby jej załatwienie było oparte na - udowodnionych faktach. Poczynione przez organ ustalenia, nie mające odzwierciedlenia w zgromadzonym materiale dowodowym stanowią naruszenie norm zawartych w art. 77§1, 80 kpa. Reasumując, zaskarżone postanowienie wydane zostało z naruszeniem przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Z tych względów koniecznym było uchylenie zaskarżonego postanowienia zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) ppsa i dlatego orzeczono jak w pkt. I wyroku. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy rzeczą Kolegium będzie zastosowanie się do wytycznych zawartych w uzasadnieniu niniejszego wyroku, w szczególności precyzyjne ustalenie stanu faktycznego sprawy oraz wskazanie materiału dowodowego, na którym organ oparł te ustalenia. Organ II instancji obowiązany jest również odnieść się do zarzutów zawartych w zażaleniu. Wyrażając opinię, o której mowa w art. 93 ust.4,5 ugn winien mieć na względzie zgodnie ze znajdującą się w aktach dokumentacją, że sporna nieruchomość jedynie w części położona jest na obszarze miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Zgodność proponowanego podziału z ustaleniami mpzp Z. winna dotyczyć zatem jedynie tej części, której plan dotyczy. W zakresie części położonej na obszarze dla którego brak jest planu opinia winna dotyczyć spełnienia warunków z art. 94 ust.1 ugn. W niniejszej sprawie należy mieć również na uwadze, iż w sytuacji gdy część powierzchni nieruchomości przeznaczona jest na inne cele niż rolne i leśne, to wydzielenie z niej działki gruntu nie może być traktowane jako wydzielenie z nieruchomości rolnej lub leśnej. ( por. Ustawa o gospodarce nieruchomościami – Komentarz, autorzy: dr Jacek Jaworski, Arkadiusz Prusaczyk, Adam Tułodziecki, Marian Wolanin, Wydawnictwo C.H. Beck W-wa 2009, str.477). Przedmiotem analizy organ II instancji winien poczynić także pełen tekst Uchwały Rady Gminy S. L. z dnia 29 listopada 2001 w sprawie utworzenia Obszaru Chronionego Krajobrazu Doliny Samicy Kierskiej w Gminie S. L., w szczególności zaś wprowadzone nią zakazy w zakresie lokalizowania obiektów. Przy czym w uzasadnieniu orzeczenia należy w sposób wyczerpujący powołać się na konkretną normę wprowadzającą taki zakaz. Na marginesie zauważyć należy, że akta administracyjne nie zawierają w/w uchwały. Ze znajdującego się w aktach sądowych dokumentu wspomnianej Uchwały, nadesłanej przez Wójta nie wynika, by na obszarze Doliny Samicy Kierskiej wprowadzony został zakaz sytuowania budynków mieszkalnych jednorodzinnych. O zwrocie kosztów orzeczono w pkt. II sentencji wyroku na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 2 i 3 ppsa oraz § 14 ust. 2 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28.09.2002r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz.U. Nr 163, poz. 1349 ze zm.). O wykonalności zaskarżonej decyzji orzeczono w pkt. III sentencji wyroku w oparciu o art. 152 ppsa. /-/ E. Podrazik /-/ E. Brychcy /-/ A. Łaskarzewska