II SA/Po 642/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia del. NSA Paweł Miładowski(spr) Sędziowie WSA Maciej Dybowski As. Sąd. Lilianna Drewniak-Żaba Protokolant referent Tatiana Gajdzińska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 lutego 2004 r. sprawy ze skargi K. Z. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...]r. Nr [...] w przedmiocie : dodatku mieszkaniowego; I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta P. z dnia [...] r. Nr [...], II. określa się, że decyzja nie podlega wykonaniu. /-/L.Drewniak-Żaba /-/P.Miładowski /-/M.Dybowski II SA/Po 642/03 U Z A S A D N I E N I E Decyzją z dnia [...]r. nr [...]Prezydent Miasta P., działając w oparciu o art. 7 ust. 1 i 4, art. 19 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych (Dz. U. z 2001 r. nr 71 poz. 734) odmówił K. Z. przyznania dodatku mieszkaniowego. Według ustaleń organu K. Z. z wnioskiem o przyznanie przedmiotowego świadczenia wystąpił już [...].08.2000 r. Ze złożonego wówczas wniosku wynikało, że posiada on własnościowe prawo do lokalu o pow. 46,80 m2, zajmował go łącznie z córką, że nigdzie nie pracuje, jest zarejestrowany jako osoba bezrobotna bez prawa do zasiłku i nie otrzymuje żadnej pomocy finansowej z Miejskiego Ośrodka Pomocy Rodzinie. Wg twierdzeń ubiegającego się utrzymuje się wyłącznie z pomocy życzliwych ludzi, córka zaś pozostaje na utrzymaniu swojej matki. Decyzją z [...]r. po raz pierwszy odmówiono przyznania dodatku. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznając skargę K. Z. na decyzję SKO utrzymującą rozstrzygnięcie pierwszoinstancyjne w mocy wyrokiem z [...]r. uchylił zaskarżone rozstrzygnięcie i je poprzedzające. Sąd wskazał, że organy orzekające nie przeprowadziły postępowania dowodowego w sprawie ustalenia dochodu w rodzinie p. Z. i wskazał by przy ponownym rozpatrzeniu wniosku wziąć pod uwagę art. 7 ust. 3 ustawy z 21.06.2000 r. o dodatkach mieszkaniowych. Tenże z kolei stanowi, że można odmówić przyznania dodatku mieszkaniowego, gdy w wyniku przeprowadzonego wywiadu środowiskowego wykaże się rażącą dysproporcję między niskimi dochodami wykazanymi w złożonej deklaracji, a faktycznym stanem majątkowym wnioskodawcy. W tych okolicznościach ponownie rozpoznając sprawę organ I instancyjny wystąpił do Miejskiego Ośrodka Pomocy Rodzinie o przeprowadzenie wywiadu środowiskowego. Z informacji tegoż ośrodka wynika, że mimo podjętych prób do jego przeprowadzenia nigdy nie doszło. W ocenie organu K. Z. świadomie uniemożliwił przeprowadzenie wywiadu co należało potraktować jako odmowę złożenia jakichkolwiek oświadczeń w sprawie dochodów i zgodnie z art. 7 ust. 4 omawianej ustawy załatwić wniosek odmownie. W odwołaniu od powyższej decyzji K. Z. podnosił, że jest inwalidą a więc osobą niepełnosprawną, a kwestionowane rozstrzygnięcie jest krzywdzące. Odwołujący nawiązywał do rozstrzygnięcia Naczelnego Sądu Administracyjnego. Rozpoznając odwołanie Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z [...] r. utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. W istocie organ odwołujący przywołał argumentację organu I instancji. Samorządowe Kolegium Odwoławcze wskazywało, że zgodnie z art. 7 ust. 1 ustawy o dodatkach mieszkaniowych pracownik socjalny może żądać od wnioskodawcy złożenia oświadczenia o stanie majątkowym. Odmowa złożenia oświadczenia stanowi podstawę do wydania decyzji o odmowie przyznania dodatku mieszkaniowego, o czym p. Z. został powiadomiony choćby w uzasadnieniu zapadłego w sprawie w dniu [...] r. wyroku NSA. W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego K. Z. podnosił, że jest po raz kolejny pokrzywdzony w sprawie. Zaskarżona decyzja narusza konstytucyjny porządek. Podkreślał, że twierdzenie, iż nie było możliwości przeprowadzenia wywiadu środowiskowego nie polega na prawdzie. Stan majątkowy rodziny jest organom pomocowym znany. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o oddalenie skargi. Na rozprawie w dniu 26 lutego 2004 r. skarżący podał, że przedstawił organom orzekającym oświadczenie, że nie mógł płacić czynszu pełnego i z tego powodu wykluczono go ze Spółdzielni. Skarżący nie wykluczał, że próbowano się z nim skontaktować celem przeprowadzenia wywiadu lecz podkreślał, że dwukrotnie w 2002 r. i 2003 r. był, przez okres około miesiąca, w szpitalu ortopedycznym. Sąsiedzi o wszystkim wiedzą i łatwo można było ustalić co się z nim dzieje. "Moje drzwi są ciągle otwarte, bo obawiam się kolejnego zawału". Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga ma uzasadnione podstawy. Sąd administracyjny niezależnie od treści stawianych w skardze zarzutów i naprowadzonej argumentacji dokonuje oceny legalności zaskarżonego aktu. Bada więc czy zaskarżone rozstrzygnięcie ma oparcie w obowiązującym porządku prawnym, czy też narusza normy prawa materialnego bądź proceduralnego. Tymczasem przy wydaniu zaskarżonej decyzji doszło do naruszenia zarówno prawa materialnego jak i przepisów postępowania administracyjnego. Organ orzekający za podstawę swego rozstrzygnięcia przyjął brzmienie art. 7 ust. 3 i 4 ustawy z 21.06.2001 r. o dodatkach mieszkaniowych. Zgodnie z ustępem trzecim omawianego przepisu organ administracji publicznej może odmówić przyznania dodatku mieszkaniowego, jeżeli w wyniku przeprowadzenia wywiadu środowiskowego ustali, że występuje rażąca dysproporcja między niskimi dochodami wykazanymi w złożonej deklaracji, a faktycznym stanem majątkowym wnioskodawcy, nieuzasadniająca przyznanie pomocy finansowej na wydatki mieszkaniowe. Z kolei w myśl hipotezy zawartej w ust. 4 art. 7 omawianej ustawy; po pierwsze upoważniony pracownik socjalny przeprowadzający wywiad środowiskowy może żądać od wnioskodawcy i innych członków gospodarstwa domowego złożenia oświadczenia o stanie majątkowym; po wtóre odmowa złożenia oświadczenia stanowi podstawę do wydania decyzji o odmowie przyznania dodatku mieszkaniowego. Tymczasem z akt administracyjnych nie wynika również by po wydaniu wyroku NSA z 9.04.2002 uchylającego poprzednie rozstrzygnięcie organu w tej sprawie skarżący odmówił złożenia oświadczenia o stanie majątkowym o którym mowa w art. 7 ust. 4 omawianej ustawy. Mało tego brak jest jednoznacznych dowodów by jak to przyjął organ K.Z. uniemożliwiał przeprowadzenie wywiadu środowiskowego. Pismo Miejskiego Ośrodka Pomocy Rodzinie w P., którego pracownik miał przeprowadzić przedmiotowy wywiad środowiskowy z dnia [...].08.2002 r. informuje że skarżący nie skontaktował się z pracownikiem socjalnym mimo wielokrotnie podejmowanych prób, nie zastano też skarżącego w miejscu zamieszkania i stąd nie doszło do przeprowadzenia wywiadu. Do pisma nie dołączono żadnego innego dowodu na wskazane w nim okoliczności. Akta administracyjne nie zawierają żądnej notatki służbowej pracownika socjalnego, ani zwrotnego poświadczenia doręczenia ewentualnej korespondencji kierowanej do skarżącego. W sytuacji gdy skarżący kwestionuje zawarte w owym piśmie okoliczności organy orzekające wskazywać winny wskazane okoliczności dokładnie wyjaśnić i dokonać jednorazowych ustaleń w oparciu o sprawdzalne kryteria takiej oceny. Zważyć przy tym należy, że skarżący jest inwalidą, ma trudności z poruszaniem się, cierpi na niedosłuch i jak twierdzi przebył już zawał serca. W tych okolicznościach twierdzenia, że w okresie kiedy podejmowano próby przeprowadzenia z nim wywiadu przebywał w szpitalu lub korzystał z intensywnej rehabilitacji winny być w sposób nie budzący wątpliwości zweryfikowane. W dotychczas zebranym w sprawie materiale nie można przyjąć by zaistniały przesłanki art. 7 ust. 3 i 4 ustawy z 21 czerwca 2001 r. uzasadniające odmowę na tej tylko podstawie przyznania dodatku mieszkaniowego. Skoro już wcześniej Naczelny Sąd Administracyjny wskazywał na konieczność dokonania takich ustaleń również w oparciu o art. 7 wymienionej ustawy, to organ orzekający takimi wskazaniami był związany. Mimo tego nadal sprawy nie wyjaśniono w sposób pozwalający na dokonanie skutecznej kontroli poprawności przeprowadzonego w sprawie postępowania administracyjnego. Jest to uchybienie które w sposób istotny wpływa na wynik sprawy w rozumieniu art. 145 § 1 pkt 1 a i c ustawy z dnia 30.08.2002 r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153 poz. 1270) powodując konieczność uchylenia zaskarżonego aktu oraz poprzedzającej go decyzji organu I instancji i stosownie do art. 200 przywołanej ustawy z 30.08.2002 o ppsa orzeczenia o kosztach postępowania sądowego. /-/L.Drewniak-Żaba /-/P.Miładowski /-/M.Dybowski KB/