II SA/Po 645/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Edyta Podrazik Sędziowie Sędzia WSA Barbara Drzazga Sędzia WSA Wiesława Batorowicz (spr.) Protokolant st. sekretarz sądowy Ewa Wąsik po rozpoznaniu w Poznaniu na rozprawie w dniu 11 lutego 2009 r. sprawy ze skargi R.G. na decyzję Wojewody Wielkolskiego z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie zmiany ostatecznej decyzji dotyczącej zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta z dnia [...] roku nr [...], II. zasądza od Wojewody na rzecz skarżącego kwotę 500,- zł (pięćset złotych) tytułem kosztów postępowania, III. określa, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana. /-/B. Drzazga /-/E. Podrazik /-/ W. Batorowicz Wnioskiem z dnia 04.09.2007r. inwestorzy J. M. i B. B.-M. wnieśli o zmianę decyzji z dnia [...]01.2002r. znak [...] wydaną przez Prezydenta Miasta P. w zakresie zatwierdzenia projektu budowy i wydania pozwolenia na rozbudowę domu mieszkalnego w P. przy ul. M., zmienionej następnie decyzją z dnia [...]05.2003r. znak [...]. Organ - Prezydent Miasta P. stwierdził, że wniosek obejmuje zamiar istotnego odstąpienia od zatwierdzonego projektu budowlanego (decyzja z dnia [...]01.2002r.) i w oparciu o przepis art. 36 a Prawa budowlanego decyzją z dnia [...]11.07r. znak: [...], orzekł o zmianie decyzji pozwolenie na budowę zgodnie z wnioskiem. Decyzja ta została uchylona decyzją Wojewody z dnia [...]01.2008.r. znak:[...] z powodu konieczności przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w zakresie zgodności projektu z obowiązującymi ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla obszaru Ł w P. zatwierdzonego Uchwałą nr LXXXV/956/IV/2006 Rady Miasta P. z dnia 10.01.2006r. Po ponownym rozpoznaniu sprawy Prezydent Miasta P. decyzją z dnia [...].04.2008r. orzekł o zmianie decyzji własnej z dnia [...]01.2002r. zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej pozwolenia na rozbudowę, zmienionej decyzją z dnia [...]05.2003r. i zatwierdził projekt budowlany zamienny w zakresie zmiany powierzchni, kubatury i elewacji budynku na terenie wskazanej nieruchomości. Z uzasadnienia decyzji wynikało, że projekt zamienny jest zgodny z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla obszaru Ł w P. zatwierdzonego Uchwałą nr LXXXV/956/IV/2006 Rady Miasta P. z dnia 10.01.2006r. Odnośnie kwestionowanego w toku postępowania administracyjnego zmniejszenia oświetlenia w pomieszczeniu na działce sąsiedniej należącej do R. G., organ wyjaśnił, że planowana rozbudowa nie spowoduje istotnego pogorszenia warunków naturalnego oświetlenia, co zostało przez organ ustalone na podstawie wyjaśnień projektanta. Odwołanie od decyzji organu I Instancji złożył uczestnik postępowania R. G.. Zdaniem odwołującego, zmiany przewidziane w projekcie zamiennym doprowadzą do ograniczenia dopływu światła dziennego do pokoju usytuowanego nad garażem o 30%., co narusza przepisy prawa. Decyzją z dnia [..].06.2008r. Wojewoda Wielkopolski utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy. W uzasadnieniu decyzji organ podniósł, że wprawdzie planowana rozbudowa spowoduje, zgodnie z oświadczeniem projektanta, skrócenie czasu dopływu promieni słonecznych do pokoju mieszkalnego skarżącego, usytuowanego nad garażem o około [...] minut to jednak, nie zostały naruszone wymagania określone przepisami § 12 ust. 1 pkt. 1 i 2, w zw. z § 57 i 60 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz.U. Nr 75, poz.690 ze zm.). Pomimo pogorszenia oświetlenia wykazane zostało, że został spełniony warunek [...] godzinnego nasłonecznienia pokoju mieszkalnego w godzinach pomiędzy [....] a [...] oraz między ramionami kąta [...] stopni, wyznaczonego w płaszczyźnie poziomej, z wierzchołkiem usytuowanym w wewnętrznym licu ściany osi okna pomieszczenia przesłanianego, nie znajduje się przesłaniająca część tego samego budynku lub innego budynku przesłaniającego. W ocenie organu takie ustalenia wykluczają przyjęcie, iż w sprawie nastąpiło niedopuszczalne pogorszenie interesów osób trzecich w rozumieniu art. 5 ust. 1 pkt 1 d i ust.1 pkt 9 Prawa budowlanego i planowana rozbudowa nie wprowadza ograniczeń w o jakich mowa w art. 3 pkt 20 Prawa Budowlanego. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego złożył R. G., domagając się uchylenia decyzji obu instancji. Zdaniem skarżącego, organ bezpodstawnie oparł ustalenia na oświadczeniu projektanta stwierdzającym, iż zostały zachowane wymagania określone rozporządzeniem Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz.U. Nr 75, poz. 690 ze zm.) to jest, że został zachowany warunek kąta 60 stopni między ramionami określonymi w § 13 ust.1 i 2 powołanego rozporządzenia. Ustalenie to, według twierdzeń skarżącego, nie pokrywa się ze stanem faktycznym istniejącym na gruncie. W odpowiedzi na skargę organ - Wojewoda Wielkopolski, wniósł o jej oddalenie, powołując argumentację zaprezentowaną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w P. zważył, co następuje: Skarga okazała się uzasadniona. W myśl art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Rozpoznając zatem skargę na decyzję, Sąd dokonuje oceny, czy przy jej wydaniu zostały naruszone przepisy prawa materialnego bądź procesowego. Tymi kryteriami kieruje się Sąd administracyjny dokonując kontroli legalności aktu administracyjnego. Żadne inne kryteria nie mogą być przez Sąd brane pod uwagę, w tym względy słuszności. Zaskarżona decyzja podlega uchyleniu w przypadku, jeżeli Sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy - art. 3 § 1 w związku z art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). W sprawie niniejszej przedmiotem oceny Sądu była zgodność z prawem decyzji Wojewody Wielkopolskiego z dnia [...].06.2008r. utrzymującą w mocy decyzję Prezydenta Miasta P. z dnia [...].04.2008r. zmieniającą decyzję własną z dnia [..].02.2002r.- pozwolenie na budowę, zmienioną decyzją z [...]05.2003r. W pierwszej kolejności zatem, należało ocenić czy w sprawie niniejszej zachodzą warunki do wydania decyzji w trybie art. 36 a Prawa budowlanego. Zgodnie z tym przepisem istotne odstąpienie od zatwierdzonego projektu budowlanego lub innych warunków pozwolenia na budowę jest dopuszczalne jedynie po uzyskaniu decyzji o zmianie pozwolenia na budowę. Z załączonego do wniosku projektu budowlanego wynika, że wolą wnioskodawcy była zmiana projektu w zakresie projektu zagospodarowania działki, powierzchni zabudowy, kubatury, usytuowania kondygnacji i zmiany elewacji a więc warunki które ustawodawca w ust. 5. pkt 1 i 2 zdefiniował jako istotne. Wnioskodawca z wnioskiem o zatwierdzenie zmiany projektu budowlanego wystąpił przed dokonaniem tych zmian a więc nie działał w warunkach samowoli budowlanej. Nie było zatem podstaw do działania w warunkach określonych w art. 51 Prawa budowlanego. Prawidłowo organ administracji architektoniczno - budowlanej po ustaleniu, że decyzja o pozwoleniu na budowę nie wygasła, przystąpił do rozpoznania wniosku przy, zgodnie z dyspozycją art. 36 a ust.3, odpowiednim zastosowaniu przepisów art. 32-35 Prawa budowlanego, określających szczegółowe wymagania dotyczące projektu budowlanego. Wydanie decyzji o pozwoleniu na budowę, w tym również decyzji o zmianie pozwolenia na budowę, wymaga sprawdzenia zgodności projektu budowlanego z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego co przewiduje art. 35 ust.1 pkt 1 Prawa budowlanego. Decyzje organów obu instancji wskazały na obowiązujący miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego dla obszaru Ł w P. zatwierdzony Uchwałą nr LXXXV/956/IV/2006 Rady Miasta P. z dnia [...].01.2006r. ogłoszony w Dz.Urz. Woj. Wlkp. z dnia 22.03.2006r. Nr 38 poz.1025. W ocenie Sądu pozytywna ocena zgodności projektowanej rozbudowy z ustaleniami powołanego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego budzi wątpliwości. W szczególności za niewystarczający uznać należało projekt zagospodarowania działki który na podstawie art. 34 ust. 3 pkt 1 Prawa budowlanego jest częścią składową projektu budowlanego. Zgodnie z Rozporządzeniem Ministra Infrastruktury z dnia 03.07.2003r. w sprawie szczegółowego zakresu i formy projektu budowlanego (Dz.U. Nr 120, poz. 1133), wymagania dotyczące projektu zagospodarowania działki uregulowane zostały w § 8 rozporządzenia. Zastrzeżenia Sądu budzi brak części opisowej, która winna zawierać elementy określone w ust. 2 tego paragrafu. Część rysunkowa projektu zagospodarowania działki wbrew zastrzeżeniu wynikającemu z § 10 rozporządzenia nie zapewnia jego czytelności, choć przyczyną tego jest nie tylko skala mapy lecz raczej brak staranności w sporządzaniu projektu. W efekcie trudne do odczytania są wymiary, rzędne i wzajemne odległości obiektów w nawiązaniu do istniejącej i projektowanej zabudowy. Miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego w części graficznej wyznaczył nieprzekraczalne linie zabudowy oraz obowiązujące linie zabudowy. Pojęcia te zostały zdefiniowane w § 2 pkt 9 i 10 w części opisowej uchwały. Obowiązkiem organu było sprawdzenie zgodności planowanej rozbudowy z ustaleniami miejscowego planu w zakresie tych linii. Nie można wykluczyć, iż nieprzekraczalna linia zabudowy naniesiona została na część graficzną planu zagospodarowania działki w sposób dowolny, na co wskazywał już wcześniej Organ II instancji w uzasadnieniu decyzji z dnia [...].01.2008r. Aby stwierdzić zgodność planowanej zabudowy z nieprzekraczalną linią zabudowy należy porównać projekt rozbudowy z częścią graficzna m.p.z.p. Brak pokrycia się tych linii wyklucza przyjęcie zgodności projektu z ustaleniami miejscowego planu i stanowi naruszenie art. 35 ust.1 pkt.1 i 2 Prawa budowlanego. Zgodnie z art. 35 ust.1 pkt 2 Prawa budowlanego, przed wydaniem decyzji o pozwoleniu na budowę organ sprawdza zgodność projektu zagospodarowania działki z przepisami, w tym techniczno-budowlanymi, które zawiera rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz.U. Nr 75, poz.690 ze zm.). Rozporządzenie to w § 13, 57 i 60 reguluje dopuszczalny stopień ograniczenia naturalnego oświetlenia pomieszczeń przeznaczonych na pobyt ludzi, określając przy tym szczegółowo sposób obliczenia tego ograniczenia. Wskazane przepisy wykluczają zatem kryterium subiektywnego odczucia zacienienia spowodowanego wznoszoną budowlą. W § 13 zastrzeżone zostało, że odległość budynku mającego pomieszczenie przeznaczone na pobyt ludzi od innych obiektów powinna umożliwiać naturalne oświetlenie tych pomieszczeń z zastrzeżeniem przepisów § 12, 57 i 60. Wynika z tego, że wymagany minimalny czas nasłonecznienia - 3 godziny w dniach równonocy w godzinach między 7.00 - 17.00 musi być spełniony równocześnie z warunkiem zachowania kąta 60 stopni wyznaczonego w sposób opisany w ust. 2 § 13 rozporządzenia. W niniejszej sprawie projektant (strony 20, 29, 18 i 50 akt administracyjnych) przedstawił wykres oświetlenia naturalnego budynku sąsiedniego, z którego wynika, że badane pomieszczenie jest oświetlone powyżej 3 godzin. Spełniony zatem został warunek z § 60 rozporządzenia. Mimo wielokrotnych uwag pisemnych (k. 21, 30 i 57 akt administracyjnych), projektant nie wyjaśnił czy i w jaki sposób zbadane zostały przesłanki z § 13 rozporządzenia. W tym celu obliczyć należało tzw. wysokość przesłaniania, którą zgodnie z ust. 4 § 13 liczy się od poziomu dolnej krawędzi okna budynku przesłanianego do poziomu najwyżej zacieniającej krawędzi obiektu lub jego przesłaniającej części. Tak obliczona wielkość, winna być wykorzystana przy analizie ust. 2 § 13 określającego dopuszczalną odległość budynku przesłaniającego. Przesłaniająca część budynku nie może znajdować się w odległości mniejszej niż tzw. wysokość przesłaniania, w sytuacji wyznaczenia kąta 60 stopni, wyznaczonego w płaszczyźnie poziomej z wierzchołkiem usytuowanym w wewnętrznym licu ściany na osi okna pomieszczenia przesłanianego. W aktach brak jest analizy we wskazanym przedmiocie. Organ pierwszej instancji uznał jedynie, iż planowana rozbudowa nie spowoduje istotnego pogorszenia warunków naturalnego oświetlenia pomieszczenia mieszkalnego w budynku przy ul. M. , natomiast organ drugiej instancji ograniczył uzasadnienie w części dotyczącej ewentualnego zacienienia, do zacytowania przepisów rozporządzenia i stwierdzenia, iż nie zostały naruszone. Podkreślenia wymaga, iż powołane przepisy nie wprowadzają kryterium zacienienia istotnego, lecz określają szczegółowe parametry techniczne, których przekroczenie wyklucza przyjęcie zgodności projektu z przepisami prawa. Materiał dowodowy dotyczący parametrów technicznych nie został w sprawie zebrany i przeanalizowany, co oznacza, że organy w toku postępowania naruszyły art. 7, 77 i 107 § 3 kpa. Równocześnie Sąd zauważa, że w piśmie z dnia 08.10.07r. k. 48, projektant oświadczył, iż zmiana dotycząca przebudowania wiatrołapu do poziomu pierwszego piętra objęta została decyzją o zmianie pozwolenia na budowę z dnia [...].05.03r. znak. [...], którą zmieniono decyzję z dnia [...].01.02r. znak [...] zatwierdzającą projekt budowlany i udzielającą pozwolenia na rozbudowę budynku. Gdyby rzeczywiście okazało się, że decyzją z dnia [...].05.03r. zatwierdzono projekt budowlany, który obejmował tę część budynku która rzuca cień na budynek sąsiedni w badanym zakresie, to wszelkie analizy przeprowadzone przez organy w niniejszym postępowaniu byłyby zbędne skoro decyzja z [...].05.03r. jest ostateczna. Podkreślić należy, że organ II instancji zarówno w części opisowej decyzji jak i w uzasadnieniu pominął decyzję z dnia [...].05.03r. zmieniającą decyzję z dnia [...].01.02r., co wskazuje na pominięcie zmian w projekcie objętych decyzją z dnia [...].05.03r. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy, organy winny wyjaśnić, który projekt budowlany dotyczy zacienienia budynku sąsiedniego. Jeżeli okaże się, że zacienienie wywołuje część budynku objęta projektem, którego dotyczy wniosek inwestorów w niniejszym postępowaniu, aktualne okażą się uwagi dotyczące błędnego ustalenia analizowanych parametrów przewidzianych w rozporządzeniu Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Organy winny również sprawdzić zgodność planowanej inwestycji z ustaleniami m.p.z.p. w zakresie nieprzekraczalnej linii zabudowy i obowiązującej linii zabudowy. W tych warunkach należało skargę uwzględnić i na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c kpa i 135 kpa uchylić zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu I instancji. O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 p.p.s.a. W oparciu o przepis art. 152 p.p.s.a. we wyroku określono, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana. /-/ B.Drzazga /-/ E.Podrazik /-/ W.Batorowicz MK