II SA/Po 645/17
PostanowienieWSA w Poznaniu2017-08-25
Skład orzekający: Katarzyna Witkowicz-Grochowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie dotyczącej zasiłku celowego jest zasadny, skoro ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi zwalnia z mocy prawa stronę skarżącą działanie lub bezczynność organu w sprawie pomocy społecznej z obowiązku uiszczania kosztów sądowych?Ratio decidendi
Sąd umorzył postępowanie w przedmiocie wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych, uznając go za zbędny, ponieważ skarżący był z mocy ustawy zwolniony z obowiązku ponoszenia tych kosztów w sprawie dotyczącej zasiłku celowego. Jednocześnie, na podstawie analizy sytuacji majątkowej, rodzinnej i finansowej skarżącego, sąd przyznał mu prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata z urzędu, uznając, że nie jest on w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla koniecznych kosztów utrzymania.Stan faktyczny
Skarżący R. A. wniósł skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego dotyczącą zasiłku celowego. W ramach skargi złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata z urzędu. Skarżący przedstawił swoją trudną sytuację materialną, rodzinną i zdrowotną, wskazując na niskie dochody z pomocy społecznej, chorobę i brak majątku.Rozstrzygnięcie
1. Umorzono postępowanie w przedmiocie wniosku R. A. o zwolnienie od kosztów sądowych. 2. Ustanowiono dla R. A. adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka.Pełny tekst orzeczenia
Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu - Katarzyna Witkowicz-Grochowska po rozpoznaniu w dniu 25 sierpnia 2017r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi R. A. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] kwietnia 2017r. Nr [...] w przedmiocie zasiłku celowego postanawia 1. umorzyć postępowanie w przedmiocie wniosku R. A. zwolnienie od kosztów sądowych, 2. ustanowić dla R. A. adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka. /-/ Katarzyna Witkowicz-Grochowska
Skarżący R. A. przy skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata.
We wniosku na urzędowym formularzu PPF wnioskodawca argumentował, że prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe. Mieszka w mieszkaniu matki. Jego jedynym dochodem jest zasiłek okresowy z pomocy społecznej w wysokości [...] zł miesięcznie, z czego [...] zł przeznacza na pokrycie kosztów mediów. Oświadczył, że jest osobą chorą. Ma orzeczenie o niepełnosprawności. Podał, że nie posiada żadnego majątku nieruchomego, oszczędności, czy wartościowych ruchomości. Oświadczył, że ponosi stałe miesięczne wydatki na czynsz, prąd i gaz.
Zgodnie z art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2017r., poz. 1369, dalej "P.p.s.a.") strona ponosi koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Taki szczególny przepis to art. 239 §1 pkt 1 a) P.p.s.a., zgodnie z którym nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych strona skarżąca działanie lub bezczynność organu w sprawie pomocy i opieki społecznej. Stąd skarżący wnosząc skargę w przedmiocie zasiłku celowego z mocy prawa, nie ma obowiązku uiszczania kosztów sądowych w zakresie opłat sądowych i wydatków (art. 211 - art. 213 P.p.s.a.).
Wobec powyższego skarżący zwolniony jest na mocy ustawy z obowiązku poniesienia wszystkich kosztów sądowych związanych z jego udziałem w niniejszej sprawie - art. 239 §1 pkt 1 a) P.p.s.a. W tym stanie rzeczy rozpoznanie wniosku skarżącego w przedmiocie zwolnienia od kosztów sądowych stało się zbędne i postępowanie w tym zakresie umarza się (art. 249a P.p.s.a.).
Skarżący złożył także wniosek o ustanowienie adwokata, który należało rozpoznać merytorycznie w oparciu o jego sytuację majątkową, rodzinną i finansową.
Zgodnie z dyspozycją art. 246 §1 pkt 2 P.p.s.a., przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku w koniecznych kosztach bieżącego jego utrzymania.
Z przedłożonego oświadczenia o stanie majątkowym, finansowym i dochodach wynika, że sytuacja skarżącego pozwala na ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika z urzędu. Aktualnie skarżący utrzymuje się jedynie ze środków pomocy opieki społecznej w wysokości [...] zł. miesięcznie. Skarżący choruje, ograniczone są zatem jego możliwości zarobkowe. Nie ma żadnego majątku, z którego mógłby czerpać dodatkowe środki na swoje utrzymanie, a także nie dysponuje żadnymi oszczędnościami. Przedstawiona przez wnioskodawcę sytuacja finansowa wskazuje, więc że nie ma możliwości wygospodarowania jakichkolwiek środków na pokrycie wolnorynkowego wynagrodzenia pełnomocnika z wyboru. Przyznać zatem należało prawo pomocy w tym zakresie.
Podkreślić należy, że zgodnie z treścią art. 249 P.p.s.a. przyznanie prawa pomocy może być cofnięte w całości lub w części, jeżeli okaże się, że okoliczności, na podstawie których je przyznano, nie istniały lub przestały istnieć.
Na podstawie art. 258 §1 i 2 pkt 7 w zw. z art. 249 a i art. 246 §1 pkt 1 i 2 ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono, jak w postanowieniu.
/-/ Katarzyna Witkowicz-Grochowska
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło