II SA/Po 646/17

PostanowienieWSA w Poznaniu2018-04-05

Skład orzekający: Robert Talaga

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wniosek pełnomocnika o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu, w sytuacji braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej, powinien być uwzględniony w wysokości wynikającej z § 21 ust. 1 pkt 2 lit. b rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu?
Ratio decidendi
Sąd przyznał pełnomocnikowi koszty nieopłaconej pomocy prawnej z urzędu w wysokości wynikającej z § 21 ust. 1 pkt 2 lit. b rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 r., uznając, że nie zachodzą przesłanki do przyznania wynagrodzenia w wyższej wysokości zgodnie z § 4 ust. 2 tego rozporządzenia, zwłaszcza w sytuacji, gdy pełnomocnik stwierdził brak podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej. Opłata została podwyższona o podatek VAT.
Stan faktyczny
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu rozpoznał wniosek adwokata o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu. Wcześniej, sąd uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji. Pełnomocnik z urzędu stwierdził brak podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej, co zostało potwierdzone zarządzeniem referendarza sądowego. Wniosek dotyczył ustalenia wynagrodzenia za zastępstwo prawne wykonane na zasadzie prawa pomocy.
Rozstrzygnięcie
Przyznano adwokatowi I. M. od Skarbu Państwa tytułem zwrotu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skarżącej z urzędu opłatę w określonej wysokości, podwyższoną o kwotę podatku od towarów i usług.

Pełny tekst orzeczenia

Dnia 5 kwietnia 2018 roku Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu – Robert Talaga po rozpoznaniu w dniu 5 kwietnia 2018 roku na posiedzeniu niejawnym wniosku adwokata o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu w sprawie ze skargi R. A. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. z dnia [...], Nr [...] w przedmiocie zasiłku celowego postanawia przyznać adwokatowi I. M. od Skarbu Państwa (Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu) tytułem zwrotu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skarżącej z urzędu opłatę w wysokości [...] zł (słownie: [...] złotych [...]), podwyższoną o kwotę podatku od towarów i usług w wysokości [...] zł (słownie: [...] złotych [...]) /-/ R. Talaga Postanowieniem z dnia 30 sierpnia 2017 roku starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu ustanowił dla skarżącego R. A. adwokata jako pełnomocnika z urzędu. Pismem z dnia 6 listopada 2017 roku Okręgowa Rada Adwokacka w P. wyznaczyła adwokata I. M. jako pełnomocnika z urzędu dla strony skarżącej. Wyrokiem z dnia 10 stycznia 2018 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji. Postanowieniem z dnia 6 marca 2018 roku starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu przyznała adwokat I. M. tytułem zwrotu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu w pierwszej instancji opłatę w wysokości [...] zł powiększoną o kwotę podatku od towarów i usług. Pismem z dnia 1 marca 2018 roku adwokat I. M. złożyła informację o niestwierdzeniu podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej. Zarządzeniem z dnia 20 marca 2018 roku pismo pełnomocnika strony skarżącej zostało uznane za rzetelną i prawidłową opinię o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej. Stosownie do art. 258 § 2 pkt 8 P.p.s.a. do czynności referendarza sądowego w zakresie postępowania o przyznanie prawa pomocy należy m. in. wydawanie na posiedzeniu niejawnym postanowień o przyznaniu wynagrodzenia adwokatowi lub radcy prawnemu (...) za zastępstwo prawne wykonane na zasadzie prawa pomocy oraz o zwrocie niezbędnych udokumentowanych wydatków. Zgodnie z art. 250 § 1 P.p.s.a. wyznaczony adwokat lub radca prawny (...) otrzymuje wynagrodzenie odpowiednio według zasad określonych w przepisach i opłatach za czynności adwokatów lub radców prawnych (...) w zakresie ponoszenia kosztów nieopłaconej pomocy prawnej oraz zwrotu niezbędnych i udokumentowanych wydatków. Szczegółowe zasady ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata ustanowionego z urzędu reguluje obecnie rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 roku w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu (Dz. U. z 2016 roku, poz. 1714), które obowiązuje od dnia 2 listopada 2016 roku. Wobec powyższego w myśl przepisu § 2 rozporządzenia z 2016 roku koszty nieopłaconej pomocy prawnej ponoszone przez Skarb Państwa obejmują: 1) opłatę ustaloną zgodnie z przepisami niniejszego rozporządzenia oraz 2) niezbędne i udokumentowane wydatki adwokata ustanowionego z urzędu. Stosownie do treści § 4 ust. 2 rozporządzenia z 2016 roku ustalenie opłaty w wysokości wyższej niż określona w ust. 1, a nieprzekraczającej 150% opłat określonych w rozdziałach 2-4, następuje z uwzględnieniem: 1) nakładu pracy adwokata, w szczególności czasu poświęconego na przygotowanie się do prowadzenia sprawy, liczby stawiennictw w sądzie, w tym na rozprawach i posiedzeniach, czynności podjętych w sprawie, w tym czynności podjętych w celu polubownego rozwiązania sporu, również przed wniesieniem pozwu; 2) wartości przedmiotu sprawy; 3) wkładu adwokata w przyczynienie się do wyjaśnienia okoliczności faktycznych, jak również do wyjaśnienia i rozstrzygnięcia istotnych zagadnień prawnych budzących wątpliwości w orzecznictwie i doktrynie; 4) stopnia zawiłości sprawy, w szczególności trybu i czasu prowadzenia sprawy, obszerności zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, w szczególności dopuszczenia i przeprowadzenia dowodu z opinii biegłego lub biegłych sądowych, dowodu z zeznań świadków, dowodu z dokumentów o znacznym stopniu skomplikowania i obszerności. W myśl zaś § 4 ust. 3 rozporządzenia z 2016 roku opłatę, o której mowa w ust. 1 i 2, podwyższa się o kwotę podatku od towarów i usług wyliczoną według stawki podatku obowiązującej dla tego rodzaju czynności na podstawie przepisów o podatku od towarów i usług. Zgodnie z treścią § 21 ust. 1 pkt 2 lit b rozporządzenia z 2016 roku opłaty wynoszą w postępowaniu przed sądami administracyjnymi w drugiej instancji za sporządzenie i wniesienie skargi kasacyjnej albo za sporządzenie opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej - 50% opłaty określonej w pkt 1, a jeżeli w drugiej instancji sprawy nie prowadził ten sam adwokat - 75% tej opłaty, w obu przypadkach nie mniej niż 120 zł. Mając na uwadze powyższe regulacje oraz podjęte przez pełnomocnika czynności procesowe, przy uwzględnieniu rodzaju, stopnia zawiłości sprawy oraz poniesionego przez pełnomocnika nakładu pracy należało uznać, że nie zachodzą przesłanki uzasadniające przyznanie wynagrodzenia w wysokości 150 % stawki minimalnej zgodnie z § 4 ust. 2 rozporządzenia z dnia 3 października 2016 roku. W konsekwencji należało ustalić opłatę za czynności adwokata w wysokości wskazanej w § 21 ust. 1 pkt 2 lit b rozporządzenia 2016 roku i przyznać adwokatowi, za udzieloną stronie skarżącej nieopłaconą pomoc prawną, wynagrodzenie w wysokości [...] zł (50% z [...] zł). Pełnomocnik oświadczyła, że pomoc prawną świadczyła w ramach prowadzonej działalności gospodarczej i jest płatnikiem podatku VAT (k. 41 akt sądowych). Opłatę za udzielenie pomocy prawnej skarżącemu podwyższa się zatem o stawkę podatku od towarów i usług, przewidzianą dla tego rodzaju czynności, obowiązującą w dniu orzekania o niej, w kwocie [...] zł (§ 4 ust. 3 rozporządzenia z dnia 3 października 2016 roku). W efekcie pełnomocnikowi ustanowionemu z urzędu należało przyznać tytułem zwrotu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej stronie skarżącej z urzędu opłatę w łącznej wysokości [...] zł. Z tych względów, na podstawie art. 250 § 1 P.p.s.a. i art. 258 § 2 pkt 8 P.p.s.a. w związku z § 21 ust. 1 pkt 2 lit b) oraz § 4 ust. 1, 2 i 3 rozporządzenia z 2016 roku, orzeczono, jak w sentencji postanowienia. /-/ R. Talaga

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło