II SA/Po 647/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Aleksandra Łaskarzewska /spr./ Sędziowie Sędzia WSA Elwira Brychcy Sędzia WSA Edyta Podrazik Protokolant sekr.sąd. Mariola Kaczmarek po rozpoznaniu w Poznaniu na rozprawie w dniu 15 lutego 2007 r. przy udziale sprawy ze skargi D.B. na decyzję Wojewody z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji udzielającej pozwolenia na budowę; o d d a l a s k a r g ę /-/ E.Brychcy /-/ A.Łaskarzewska /-/ E.Podrazik Decyzją z dnia [...] r. Prezydent Miasta zatwierdził projekt budowlany i udzielił pozwolenia na budowę dla "A" spółki z o.o. na inwestycję obejmującą linię kablową SN-15 kV z GPZ-u "B" w ul. [...],[...],[...],[...],[...], Plac [...] do Centrum handlowo-Usługowego "A" przy Pl. [...]. Pismem z dnia [...]r. D. B. wniósł do Prezydenta Miasta o wznowienie postępowania zakończonego powyższą decyzją, wskazując, że jako strona postępowania nie brał w nim udziału bez własnej winy. Prezydent Miasta decyzją z dnia [...]r. odmówił D. B. wznowienia postępowania administracyjnego, stwierdzając, że wniosek o wznowienie postępowania został złożony z uchybieniem terminu. W wyniku złożonego przez D. B. odwołania Wojewoda decyzją z dnia [...]r. uchylił zaskarżoną decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia. Ponownie rozpatrując sprawę Prezydent Miasta decyzją z dnia [...]r. odmówił D. B. wznowienia postępowania administracyjnego. W uzasadnieniu decyzji wskazał, że wnioskodawca nie jest – w myśl art. 28 kpa - stroną niniejszego postępowania. Z akt sprawy wynika bowiem, że linia kablowa zasila budynek spółki "A" od jego strony wschodniej i w żaden sposób nie narusza nieruchomości będącej własnością D. B. Odwołanie od powyższej decyzji złożył D. B.. Wojewoda decyzją z dnia [...]r. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję powołując argumentację organu I instancji. D. B. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu skargę na powyższą decyzję Wojewody. Wyrokiem z dnia 24 czerwca 2005 r. Sąd uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzje Prezydenta Miasta z [...]r. Uzasadniając rozstrzygnięcie Sąd stwierdził, iż skoro skarżący powołał jako podstawę prawną wznowienia okoliczność, że jako strona bez własnej winy nie brał udziału w postępowaniu, to należało podstawę tę, czyli interes prawny skarżącego zbadać po wydaniu postanowienia o wznowieniu postępowania administracyjnego. Tym samym Sąd uznał, że niedopuszczalna jest ocena przyczyn wznowienia postępowania przed wydaniem postanowienia o wznowieniu. Postanowieniem z dnia [...]r. Prezydent Miasta wznowił postępowanie administracyjne w sprawie postępowania zakończonego decyzją ostateczną z dnia [...]r. w sprawie pozwolenia na budowę linii kablowej z GPZ "B" do budynku "A" przy ul. [...] w P. Następnie decyzją z dnia [...]r. Prezydent Miasta odmówił uchylenia powołanej wyżej decyzji. W uzasadnieniu swego rozstrzygnięcia stwierdził, iż nie można uznać D. B. za stronę postępowania o wydanie pozwolenia na budowę, bowiem włączenie linii kablowej do budynku "A" odbywało się od strony działki o nr [...], a więc w miejscu oddalonym od działki skarżącego o około 110 m, oddzielonym działkami nr [...],[...] i [...]. Odwołanie od powyższej decyzji wniósł D. B., zarzucając jej naruszenie art. 151 kpa poprzez wydanie decyzji o odmowie wznowienia postępowania. Zdaniem odwołującego się organ w tym stadium postępowania nie może odmówić wznowienia postępowania, może jedynie odmówić uchylenia decyzji dotychczasowej bądź uchylić decyzję dotychczasową. Skoro w obrocie prawnym pozostaje postanowienie o wznowieniu postępowania ze wskazaniem, iż przyczyną wznowienia jest brak udziału w postępowaniu strony zgłaszającej wniosek o wznowienie, to organ pozbawiony jest możliwości badania przymiotu strony wnioskodawcy na dalszym etapie postępowania o wznowienie. Wobec powyższego Prezydent Miasta nie mógł odmówić uchylenia decyzji w sprawie linii kablowej opierając się na braku legitymacji czynnej skarżącego. Ponadto w ocenie D. B. organ I instancji błędnie nie uznał go za stronę tegoż postępowania. Stosownie do treści art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego stronami postępowania są: inwestor oraz właściciele, użytkownicy wieczyści lub zarządcy nieruchomości znajdujących się w obszarze oddziaływania obiektu. Przez obszar oddziaływania obiektu należy rozumieć teren wyznaczony w otoczeniu obiektu budowlanego na podstawie przepisów odrębnych, wprowadzających związane z tym obiektem ograniczenia w zagospodarowaniu tego terenu (art. 3 pkt 20 Prawa budowlanego). Posiadanie przymiotu strony przez właściciela nieruchomości położonej w zasięgu oddziaływania obiektu jest uzależnione od tego, czy projektowany obiekt może oddziaływać ujemnie na jego nieruchomość, co jest równoznaczne z naruszeniem interesu prawnego. Przyłącze linii kablowej w sposób bezpośredni wpływa na nieruchomość skarżącego, albowiem nieuwzględnienie przy tej budowie inwestycji skarżącego realizowanej na jego nieruchomości przy Placu [...] znacząco utrudni lub uniemożliwi jej sfinalizowanie. Ponadto Prezydent Miasta wbrew art. 7, 77 i 107 kpa nie wykazał w sposób należyty, iż fakt oddalenia miejsca włączenia linii kablowej od nieruchomości skarżącego o ok. 110 m powoduje brak istnienia legitymacji czynnej po stronie D. B. Wojewoda decyzją z dnia [...]r. utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy. Uzasadniając wskazał, iż zgodnie z art. 153 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ocena prawna i wskazania, co do dalszego postępowania wyrażona w orzeczeniu sądu wiąże w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność była przedmiotem zaskarżenia. Jak wynika z treści uzasadnienia prawomocnego wyroku Sądu z dnia 24 czerwca 2005 r. "Skoro skarżący powołał jako podstawę prawną wznowienia okoliczność, że jako strona bez własnej winy nie brał udziału w postępowaniu, to należało, tę podstawę, czyli interes prawny skarżącego zbadać po wydaniu postanowieniu o wznowienie postępowania. Dopiero po jego wszczęciu organ mógł ustalić czy skarżący ma podstawę do wznowienia postępowania, czyli ma przymiot strony, czy też nie i dopiero uznawszy, że zachodzą podstawy wznowienia mógł orzec o istocie sprawy." Organ I instancji słusznie uznał po wznowieniu postępowaniu, że D. B. nie przysługiwał przymiot strony w postępowaniu dotyczącym pozwolenia na budowę przedmiotowej linii kablowej. Trasa prowadzonej linii nie narusza interesu prawnego właściciela nieruchomości nr [...], ark. 28 obręb P., zaś fakt, że skarżący zainteresowany jest doprowadzeniem linii zasilającej w energię elektryczną do swojej nieruchomości nie daje podstaw do uznania go za stronę. Na inwestorze realizującym obiekt budowlany – "A" nie ciąży obowiązek doprowadzenia energii elektrycznej do nieruchomości sąsiednich, a organ administracji publicznej nie ma prawa takiego obowiązku nakładać. Warunki dotyczące sposobu i miejsca prowadzenia przyłącza określa właściciel sieci. Pismem z dnia [...]r. ENEA S.A. Zakład dystrybucji energii potwierdził, że linia kablowa SN-15kV relacji GPZ "B" do "A" została przejęta do eksploatacji i stanowi majątek spółki. W związku z tym wybór wykonania przyłącza energetycznego ustawodawca pozostawia jako niezbywalne prawo inwestora. Ponadto podnoszona przez odwołującego kwestia naruszenia art. 151 kpa oraz błędnego przywołania art. 149 § 3 kpa została sprostowana przez Prezydenta Miasta w postanowieniu z dnia [...] r. Postanowienie to jest zasadne, gdyż tytuł decyzji jak i przywołanie przepisu art. 149 § 3 kpa stanowi oczywistą omyłkę, na co wskazuje uzasadnienie merytoryczne decyzji, a także samo rozstrzygnięcie. W skardze na powyższą decyzję D. B. zarzucił organowi odwoławczemu naruszenie art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego oraz art. 7, 77 i 107 kpa przytaczając argumentację powołaną w odwołaniu od decyzji organu I instancji. Ponadto wskazał, iż jako właściciel działki bezpośrednio sąsiadującej z budynkiem "A" jest zainteresowany zapewnieniem swobodnego dostępu do wszystkich mediów niezbędnych w przyszłości do funkcjonowania budynku, który zamierza wybudować na swojej działce. Z uwagi na powyższe, zgodnie z przepisami ustawy Prawo energetyczne Energetyka S.A. zobowiązana jest do zapewnienia skarżącemu warunków dla realizacji jego inwestycji. W myśl przepisu art. 16 tejże ustawy przedsiębiorstwa energetyczne zajmujące się przesyłaniem lub dystrybucją energii powinny sporządzić dla obszaru swojego działania plany rozwoju w zakresie zaspokojenia obecnego i przyszłego zapotrzebowania w energię, uwzględniając miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego albo kierunki rozwoju gminy określone w studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy. Mimo, iż dla przedmiotowego terenu nie obowiązuje plan miejscowy, należy mieć na uwadze, iż przyszła decyzja o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu określi warunki realizacji inwestycji skarżącego. Tym samym należy uwzględnić inwestycję tę w zakresie rozbudowy sieci elektroenergetycznej w rejonie "A". Przyłącze elektroenergetyczne już istniejące dla budynku "A" powinno być technicznie przystosowanie do podłączenia inwestycji skarżącego, co wynika z art. 7 ust. 4 Prawa energetycznego. Wojewoda w odpowiedzi na skargę stwierdził, iż sam fakt, że skarżący zainteresowany jest doprowadzeniem linii zasilającej w energie elektryczną do swojej nieruchomości nie daje podstaw do uznania go za stronę postępowania. Zgodnie z art. 7 Prawa energetycznego to na przedsiębiorstwie energetycznym ciąży obowiązek zawarcia umowy o przyłącze do sieci z podmiotem ubiegającym się o przyłącze do sieci dostarczenia energii, a żądający zawarcia umowy spełni warunki przyłączenia do sieci i odbioru. Dlatego niesłuszny jest zarzut skarżącego jakoby organ administracji architektoniczno-budowlanej wydając pozwolenie na budowę powinien nałożyć na inwestora obowiązek uwzględnienia zasilania w energię elektryczną nieruchomości skarżącego. W piśmie z dnia [...]r. uczestnik postępowania ENEA S.A. z siedzibą w P. podała, iż skarżący, zgodnie z wnioskiem otrzymał warunki przyłączenia do sieci elektroenergetycznej na obiekt przy ul. [...]/Plac [...] dz. nr [...], a w dniu [...]r. zawarł z ENEA S.A. umowę o przyłączenie do sieci. Działka skarżącego cały czas posiadała zasilanie i nigdy nie zdarzyła się sytuacja, aby ENEA S.A. odmówiła skarżącemu nowego przyłączenia, czy zmiany mocy. Nie jest zatem zasadny zarzut skarżącego, iż nieuwzględnienie przy budowie linii kablowej będącej przedmiotem decyzji o pozwolenie na budowę inwestycji D. B. znacząco utrudni lub wręcz uniemożliwi jej sfinalizowanie. Skarżący ma zapewniony dostęp do zasilania w energię elektryczną o czym świadczy zawarta umowa. Budowa linii kablowej SN-15kV z GPZ "B" do budynku "A" w żaden sposób nie utrudnia zaspokojenia nieruchomości skarżącego w energię elektryczną. Nie ma natomiast wymogu, aby przyłącze elektroenergetyczne już istniejące dla budynku "A" było technicznie przystosowane do podłączenia nieruchomości skarżącego, tym bardziej, że "A" korzysta ze stacji konsumentowej, która służy tylko dla jego zasilania. Wobec powyższego brak jest podstaw do uchylenia decyzji o pozwoleniu na budowę przedmiotowej inwestycji. Na rozprawie w dniu 15 lutego 2007 r. skarżący odnosząc się do pisma ENEA S.A. z dnia [...]r. potwierdził fakt zawarcia umowy o przyłączenie do sieci, oświadczając jednocześnie, że zawarcie tej umowy wymusił poprzez złożenie niniejszej skargi. Ponadto wskazał, że rozwiązanie, które zostało przyjęte obecnie przez ENEA S.A., tj. prowadzenie linii od stacji transformatorowej położonej kilkaset metrów od jego działki podrożyło tę inwestycję i jest zbędnym marnotrawieniem publicznych pieniędzy. Zdaniem skarżącego o wiele prostszym byłoby korzystanie ze stacji związanej z linią energetyczną prowadzoną do budynku "A". Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga okazała się bezzasadna. Zaskarżoną decyzją i poprzedzającą ją decyzją Prezydenta Miasta odmówiono skarżącemu D. B. uchylenia ostatecznej decyzji Prezydenta Miasta z dnia [...]r. w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę dla "A" spółki z o.o. linii kablowej SN-15 kV z GPZ-u "B" do Centrum handlowo-usługowego "A" przy Pl. [...]. Podstawą odmowy uchylenia powołanej decyzji było stwierdzenie przez organy obu instancji, iż skarżącemu nie przysługuje w przedmiotowej sprawie przymiot strony, albowiem projektowana inwestycja prowadzona jest na nieruchomości inwestora od strony oddalonej o około 110 m od nieruchomości skarżącego i w żaden sposób nie oddziałuje na jego nieruchomość. Zważyć należy, że organy administracji publicznej odmawiają uchylenia decyzji dotychczasowej, gdy ustalą, że brak jest podstaw do jej uchylenia na mocy art. 145 § 1 lub art. 145a kpa. Tym samym jeżeli organ ustali, że nie występuje żadna z podstaw wznowienia postępowania, nie przechodzi do merytorycznego rozpoznania sprawy administracyjnej. Jedną z podstaw wznowienia jest podniesiona przez skarżącego przesłanka braku jego udziału jako strony bez własnej winy w postępowaniu (art. 145 § 1 pkt 4 kpa). Dlatego w postępowaniu administracyjnym należało ustalić, czy D. B. przysługiwał przymiot strony w postępowaniu zakończonym ostateczną decyzją o pozwoleniu na budowę linii kablowej do budynku "A". W przypadku zaś uznania, że skarżący posiadał przymiot strony, należało zbadać, czy bez własnej winy nie wziął on udziału w postępowaniu. Nie można zgodzić się z zarzutem, iż fakt wznowienia postępowania jest jednoznaczny z przyznaniem statusu strony żądającemu. W istocie bowiem rację mają organy stojąc na stanowisku, że status ten może być badany także w trakcie wznowionego postępowania w ramach badania, czy wystąpiła przesłanka wznowienia z art. 145 § 1 pkt 4 kpa. Odmowa wznowienia postępowania z uwagi na brak przymiotu strony może nastąpić wówczas, gdyż już w fazie wstępnej w sposób oczywisty można z twierdzeń żądającego wznowienia wyprowadzić wniosek co do braku tego przymiotu. Jeżeli zaś są jakiekolwiek wątpliwości dotyczące istnienia podstawy wznowienia, wskazanej w żądaniu i zachodzi w tym zakresie potrzeba zbadania sprawy niezbędne jest wydanie postanowienia o wznowieniu. Przedmiotem wznowionego postępowania będzie m.in. wyjaśnienie, czy wskazana przez stronę podstawa występuje. W ocenie Sądu organy obu instancji prawidłowo ustaliły, że skarżący nie miał przymiotu strony w postępowaniu zakończonym ostateczną decyzją Prezydenta Miasta z dnia [...]r. Stosownie do treści przepisu art. 28 kpa, który należało stosować w niniejszej sprawie, stroną postępowania administracyjnego jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie, albo kto żąda czynności organu z uwagi na swój interes prawny, obowiązek. Podkreślić należy, że badając podstawy wznowienia z art. 145 § 1 pkt 4 kpa i oceniając, czy żądającemu przysługiwał status strony, stosować należy przepisy regulujące tę kwestię w dacie wydawania decyzji, której dotyczy żądanie wznowienia. W niniejszej sprawie będzie to wymieniony przepis art. 28 kpa, a nie jak podaje skarżący art. 28 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz.U. z 2003 r. Nr 1156 poz. 1118). W postępowaniu o pozwolenie na budowę interes prawny z art. 28 kpa właściciela nieruchomości sąsiadującej z terenem inwestycji wiąże się z prawem własności nieruchomości. Zamiar inwestycyjny dotyczy interesu prawnego właściciela nieruchomości sąsiedniej, jeżeli inwestycja ta ogranicza wykonywanie praw własności, w szczególności sposób zagospodarowania terenu nieruchomości. Przedmiotowa inwestycja polega na budowie linii kablowej SN-15kV na odcinku z GPZ "B" do budynku "A". Inwestycja ta nie przebiega przez teren nieruchomości skarżącego, ani w pobliżu tej nieruchomości. Jak wynika z akt sprawy przyłącze linii do budynku "A" zaprojektowano od strony wschodniej, z kolei działka D. B. usytuowana jest od strony zachodniej. Najbliższa część inwestycji - przyłącze linii znajduje się w odległości około 110 m od działki skarżącego. W trakcie postępowania nie wykazano by inwestycja powodowała jakiekolwiek ograniczenie w zagospodarowaniu terenu skarżącego, ograniczenie jego prawa własności. Nie stanowią ich także przepisy prawa energetycznego. Wskazać należy, iż w art. 7 ust. 1 prawa energetycznego określono obowiązek zawarcia przez przedsiębiorstwo energetyczne umowy o przyłączenie do sieci z ubiegającymi się podmiotami. Obowiązek ten nie dotyczy przypadku, gdy ubiegający się o zawarcie umowy o przyłączenie do sieci nie ma tytułu prawnego do korzystania z obiektu, do którego paliwa gazowe lub energia mają być dostarczane (art. 7 ust. 3 prawa energetycznego). Z powołanych przepisów wynika zatem, iż przedsiębiorstwo energetyczne ma obowiązek zawarcia umowy o przyłączenie do sieci jedynie w przypadku, gdy z wnioskiem wystąpi podmiot posiadający tytuł prawny do nieruchomości. Przepisy te regulują zatem kwestię uprawnień inwestora wobec przedsiębiorstwa energetycznego w zakresie wystąpienia z wnioskiem o przyłączenie do sieci. Podnoszona przez skarżącego kwestia ewentualnego przyłączenia do sieci planowanej przez niego inwestycji nie ma wpływu na ocenę, czy skarżący jest stroną w postępowaniu o pozwolenie na budowę inwestycji realizowanej przez inny podmiot na sąsiedniej nieruchomości. Jak wynika z przepisów prawa energetycznego przyłączenie do sieci jest sprawą, w której jedynymi stronami są podmiot ubiegający się o przyłączenie oraz przedsiębiorstwo energetyczne. Dlatego również bez związku z niniejszą sprawą jest powołany przez skarżącego art. 16 prawa energetycznego regulujący problematykę sporządzania przez przedsiębiorstwa energetyczne planów rozwoju w zakresie zaspokajania obecnego i przyszłego zapotrzebowania na paliwa gazowe lub energię. Na inwestorze nie ciąży obowiązek doprowadzenia energii elektrycznej do nieruchomości sąsiednich, a organ administracji publicznej nie ma prawa takiego obowiązku nakładać. Stąd słusznie organy przyjęły, iż w istocie D. B. nie ma przymiotu strony w postępowaniu, które zakończone zostało kwestionowaną decyzją o pozwoleniu na budowę. Odnosząc się do zarzutu naruszenia przepisów postępowania (art. 7, 77, 107 kpa) wskazać należy, że Sąd nie dopatrzył się uchybień w tym zakresie. Na marginesie zauważyć należy, że skarżący nie legitymuje się przymiotem strony w postępowaniu dotyczącym skarżonego pozwolenia na budowę także w rozumieniu art. 28 ust. 2 obecnie obowiązującej ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz.U. Nr 156 poz. 1118 z 2003 r.). Przedmiotowa inwestycja nie powoduje żądnych ograniczeń w zagospodarowaniu terenu skarżącego także w rozumieniu tego przepisu. Nieruchomość skarżącego nie jest położona w obszarze oddziaływania obiektu, którego definicję stanowi ustawa w nowym brzmieniu. Mając powyższe na względzie, Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), orzekł jak w sentencji wyroku. /-/ E.Brychcy /-/ A.Łaskarzewska /-/ E.Podrazik MK