II SA/Po 65/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Aleksandra Łaskarzewska po rozpoznaniu w dniu 29 kwietnia 2011 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi I. J. na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] 2010 r. Nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie wniosku o zwrot nienależnie opłaconych składek postanawia stwierdzić swą niewłaściwość i przekazać sprawę Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie jako właściwemu /-/ A. Łaskarzewska Do tutejszego Sądu wpłynęła skarga I. J. na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] 2010 r. Nr [...] utrzymująca w mocy decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w O. Inspektorat w S. z dnia [...]2010r. Nr [...] w sprawie umorzenia postępowania z wniosku o zwrot nienależnie opłaconych składek za okres od X 1999 r. do X 2000 r. z powodu niestwierdzenia nadpłaty. Zaskarżoną decyzję podpisał Dyrektor Oddziału ZUS w O. M. B. z upoważnienia Prezesa ZUS. Do decyzji tej dołączono upoważnienie z dnia 3 listopada 2010 r. wydane przez Prezesa ZUS M. B. – dyrektorowi Oddziału ZUS w O. do wydania w imieniu Prezesa ZUS decyzji na skutek rozpatrzenia odwołania wniesionego przez I. J. od decyzji nr [...] Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w O. z dnia [...] 2010 r. o umorzeniu postępowania w sprawie wniosku o zwrot nienależnie opłaconych składek. Upoważnienie to zostało wydane na podstawie art. 73 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. z 2009 r. Nr 205, poz. 1585 ze zm., dalej: u.s.u.s.) oraz § 2 ust. 2 pkt 2 statutu Zakładu Ubezpieczeń Społecznych stanowiącego załącznik do rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 18 lutego 2008 r. w sprawie nadania statutu Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych (Dz. U. Nr 28, poz. 164). Przepis § 2 ust. 2 pkt 2 statutu ZUS stanowi, że Prezes Zakładu (jako organ, który reprezentuje Zakład na zewnątrz – art.72pkt.1i 73 ust. 1 u.s.u.s.) może upoważnić pracowników Zakładu do wydawania decyzji w określonych przez niego sprawach. Zaznaczyć należy, iż z treści przepisów ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych regulujących ustrój, zadania i kompetencje ZUS (art. 66-79a) wynika, że jest to jednostka organizacyjna (osoba prawna), która jako całość jest organem administracji publicznej (art. 66 ust. 4). ZUS wykonuje swoje podstawowe zadania z zakresu ubezpieczeń społecznych za pośrednictwem terenowych jednostek organizacyjnych. W ramach prowadzonej działalności posługuje się środkami prawnymi właściwymi organom administracji publicznej, a więc przede wszystkim wydaje decyzje administracyjne (art. 66 ust. 4). Z przepisów u.s.u.s., określających podmiotowość publicznoprawną ZUS-u oraz zakres i sposób wykonywania podstawowych jego zadań, wynika konieczność daleko posuniętej, wewnętrznej dekoncentracji kompetencji do działania w charakterze organu administracji publicznej. W związku z powyższym przepis § 2 ust. 2 pkt 2 statutu ZUS stanowi właściwą podstawę prawną do udzielania, w sposób w tym przepisie określony, pracownikom ZUS upoważnienia do wydawania decyzji administracyjnych w imieniu Zakładu. W rezultacie, Prezes ZUS, udzielając Dyrektorowi Oddziału upoważnienia, o którym mowa w § 2 ust. 2 pkt 2 statutu, nie upoważnia go do działania w swoim imieniu, lecz w imieniu Zakładu jako organu. (por. wyrok NSA z dnia 18 kwietnia 2007 r., II GSK 374/06, Lex nr 322769). Przepis art. 66 ust.1 u.s.u.s. stanowi, że siedziba zakładu jest miasto stołeczne Warszawa Zaskarżony akt pochodzi zatem od organu, mającego siedzibę w Warszawie. Zgodnie z art. 13 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej: p.p.s.a., wojewódzkie sądy administracyjne rozpoznają wszystkie sprawy sądowoadministracyjne z wyjątkiem spraw, dla których zastrzeżona jest właściwość Naczelnego Sądu Administracyjnego. Z kolei przepis art. 13 § 2 p.p.s.a. przewiduje, że do rozpoznania sprawy właściwy jest wojewódzki sąd administracyjny, na którego obszarze właściwości ma siedzibę organ administracji publicznej, którego działalność została zaskarżona. Siedziby i obszar właściwości wojewódzkich sądów administracyjnych określa rozporządzenie Prezydenta Rzeczpospolitej Polskiej z dnia 25 kwietnia 2003 r. w sprawie utworzenia wojewódzkich sądów administracyjnych oraz ustalenia ich siedzib i obszarów właściwości (Dz. U. Nr 72, poz. 652). Zgodnie z § 1 pkt 13 tego rozporządzenia Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie rozpoznaje sprawy z obszaru województwa mazowieckiego. Zważywszy zatem, że zaskarżona decyzja została wydana przez organ mający siedzibę w Warszawie właściwym do rozpoznania skargi na podstawie powołanych przepisów jest Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie. Wyjaśnienia w tym miejscu wymaga, że w niniejszej sprawie nie mógł znaleźć zastosowania przepis § 1 pkt 2 rozporządzenia Prezydenta Rzeczpospolitej z dnia 28 sierpnia 2008 r. w sprawie przekazania rozpoznawania innym wojewódzkim sądom administracyjnym niektórych spraw z zakresu działania ministra właściwego do spraw finansów publicznych, Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych oraz Prezesa Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego (Dz. U. Nr 163, poz. 1061), zgodnie z którym rozpoznawanie spraw z zakresu działania Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych dotyczących umorzenia, odroczenia terminu płatności lub rozłożenia na raty należności z tytułu składek, o których mowa w art. 28-29 u.s.u.s. przekazuje się wojewódzkim sądom administracyjnym, na których obszarze właściwości strona skarżąca zamieszkuje lub ma siedzibę. Przedmiotem podlegającej kontroli sprawy jest bowiem umorzenie postępowania z wniosku o zwrot nienależnie opłaconych składek, nie zaś żądanie umorzenia należności z tytułu składek. Umorzenie należności z tytułu składek stanowi odrębną instytucję uregulowaną w przepisie art. 28 ust.3a u.s.u.s. oraz w rozporządzeniu Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 31 lipca 2003r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne. Nadmienić należy, iż prawomocnym postanowieniem z dnia [...] 2010r. Sąd Okręgowy Sąd Ubezpieczeń w P. odrzucił odwołanie I. J. od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w O. z dnia [...] 2010r. Nr [...] ( sygn. akt [...]). Powyższe oznacza, że sąd administracyjny nie może odrzucić skargi z powodu, o którym mowa w art. 58 §1pkt.1p.p.s.a., jeżeli w tej sprawie sąd powszechny uznał się za niewłaściwy. Mając na względzie powyższe w oparciu o art. 59 § 1 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji postanowienia. /-/ A. Łaskarzewska