II SA/Po 65/19

WyrokWSA w Poznaniu2020-01-23

Skład orzekający: Edyta Podrazik, Izabela Paluszyńska, Jan Szuma

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy decyzja ograniczająca sposób korzystania z nieruchomości na podstawie art. 124 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami może zostać wydana, gdy inwestor przeprowadził rokowania z właścicielami nieruchomości, które zakończyły się wynikiem negatywnym?
Ratio decidendi
Decyzja ograniczająca sposób korzystania z nieruchomości na cele inwestycji celu publicznego może zostać wydana, jeśli inwestor przeprowadził rokowania z właścicielami nieruchomości w celu uzyskania zgody na wykonanie prac, a rokowania zakończyły się brakiem porozumienia. Rokowania muszą być rzeczywistymi negocjacjami, a nie jednostronną propozycją, jednak nie jest wymagana szczególna forma ich prowadzenia. W niniejszej sprawie rokowania zostały prawidłowo przeprowadzone, mimo że właściciele preferowali formę spotkań, a inwestor formę pisemną.
Stan faktyczny
Spółka z o.o. wystąpiła o zezwolenie na założenie i przeprowadzenie kablowej linii elektroenergetycznej 15 kV przez nieruchomość należącą do M. K. i K. K. Właściciele nieruchomości nie wyrazili zgody na inwestycję, a rokowania prowadzone przez inwestora zakończyły się wynikiem negatywnym. Organ I instancji i Wojewoda utrzymali decyzję ograniczającą sposób korzystania z nieruchomości, co zostało zaskarżone przez właścicieli nieruchomości.
Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Edyta Podrazik (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Izabela Paluszyńska Asesor WSA Jan Szuma Protokolant: st. sekr. sąd. Mariola Kaczmarek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 stycznia 2020 r. sprawy ze skargi M. K. i K. K. na decyzję Wojewody z dnia [...] listopada 2018 r. nr [...] w przedmiocie ograniczenia sposobu korzystania z części nieruchomości; oddala skargę Starosta [...] decyzją z dnia [...] r., nr [...], działając na podstawie art. 124 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2018 r., poz. 121 ze zm.; dalej: "u.g.n.") oraz art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2017 r., poz. 1257 ze zm.; dalej: "K.p.a."), po rozpatrzeniu wniosku [...] Sp. z. o.o. z siedzibą w [...], ograniczył sposób korzystania z części nieruchomości, oznaczonej ewidencyjnie jako działka nr [...] o powierzchni [...] ha, obręb [...], gmina [...], zapisanej w księdze wieczystej nr [...] prowadzonej przez Sąd Rejonowy w [...], IV Wydział Ksiąg Wieczystych, stanowiącej własność M. K. oraz K. K., poprzez udzielenie wnioskodawcy - spółce [...] Sp. z o.o. z siedzibą w [...], zezwolenia na założenie i przeprowadzenie przez nieruchomość urządzeń i przewodów kablowej linii elektroenergetycznej 15 kV relacji [...] oraz wybudowanie jednego słupa krańcowego, a także na ich funkcjonowanie po wybudowaniu, w części nieruchomości, w pasie technologicznym o szerokości 1,5 m (po 0,75 m od osi linii w obie strony) i powierzchni 45 m2. Przebieg linii przez opisaną nieruchomość został określony na załączniku graficznym, stanowiącym integralną część decyzji (pkt 1). Jednocześnie Starosta wskazał, że ostateczna decyzja ograniczająca sposób korzystania z nieruchomości stanowi podstawę do dokonania wpisu w księdze wieczystej (pkt 2). W uzasadnieniu organ I instancji wyjaśnił, że wnioskiem z dnia [...] r., nr [...], [...] Sp. z o.o. w [...] wystąpiła w trybie art. 124 ust. 1 u.g.n. o wydanie decyzji administracyjnej w przedmiocie ograniczenia sposobu korzystania z opisanej wyżej nieruchomości. Po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego organ I instancji uznał, że planowana inwestycja jest celem publicznym, bowiem dotyczy przebudowy napowietrznej linii elektroenergetycznej 110 kV relacji [...]. Przebudowa istniejącej linii jest zgodna z treścią decyzji Wójta Gminy [...] o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego z dnia [...] r., znak: [...] Na mocy tej decyzji ustalono lokalizację inwestycji celu publicznego dla przebudowy odgałęzienia linii energetycznej napowietrznej 15 kV relacji [...] na linię kablową 15 kV na odcinku skrzyżowania z istniejącą linią napowietrzną 110 kV relacji [...]. Działka o numerze geodezyjnym [...], obręb [...] została wymieniona w osnowie tej decyzji. W tym więc zakresie przesłanka art. 124 u.g.n. została spełniona. Dalej organ I instancji ustalił, że dołączony do wniosku materiał dowodowy, stanowiący korespondencję inwestora z właścicielami nieruchomości wskazuje, że rokowania zostały podjęte. Z przekazanych dokumentów wynika, że inwestor wystąpił do właścicieli przedmiotowej nieruchomości pismem z dnia [...] r. w celu uregulowania stanu prawnego urządzeń napowietrznej linii elektroenergetycznej 15 kV relacji [...] oraz uzyskania zgody na udostępnienie działki nr [...] w celu przeprowadzenia przebudowy poprzez ustanowienie służebności przesyłu za wynagrodzeniem [...] zł. Obszar niezbędny do przeprowadzenia planowanych prac został określony na mapie stanowiącej załącznik do pisma. Po kilkukrotnej wymianie pism, ostatecznie właściciele nieruchomości pismem z dnia [...] r. poinformowali wnioskodawcę, że pisma dotyczące rokowań dotyczyły linii 110 kV, a nie 15 kV oraz wskazali, że wnioskodawca nie wyraża chęci podjęcia rozmów, prowadząc całe rokowania arbitralnie. Nawiązując do tych zarzutów, wnioskodawca pismem z dnia [...] r. stwierdził, że przebieg całych rokowań został uznany za zakończony wynikiem negatywnym. Wnioskodawca wskazał, że rokowania z M. i K. K. zostały rozpoczęte w 2016 r. i pomimo starań, przeprowadzonych spotkań oraz wymiany korespondencji, porozumienie nie zostało wypracowane. W opinii organu brak porozumienia stron w tym zakresie, na co wskazują przedstawione przez wnioskodawcę pisma, był wystarczający do stwierdzenia, że złożenie wniosku o wydanie decyzji w trybie art. 124 u.g.n., został poprzedzony etapem nieskutecznych negocjacji - strony nie zawarły porozumienia. Mając powyższe na uwadze organ uznał, że w sprawie zaistniały przesłanki warunkujące dopuszczalność wydania decyzji ograniczającej sposób korzystania z nieruchomości obejmującej działkę o numerze geodezyjnym [...], obręb [...] W odwołaniu z dnia [...] r. do Wojewody M. K. i K. K. wnieśli o uchylenie decyzji Starosty [...] w całości. W uzasadnieniu podnieśli, że wskazanych linii nie ma na terenie nieruchomości. Wojewoda decyzją z dnia [...] r., nr [...], działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a., utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji. Uzasadniając wydane rozstrzygnięcie organ odwoławczy wskazał, że planowana inwestycja mieści się w pojęciu celu publicznego, co wynika z art. 6 pkt 2 u.g.n. Dla przedmiotowej inwestycji została również wydana decyzja o lokalizacji inwestycji publicznego, która została przedłożona przez wnioskodawcę wraz z wnioskiem o wydanie decyzji w trybie art. 124 ust. 1 u.g.n. Decyzja ta jest ostateczna, zaś postępowanie dotyczące stwierdzenia jej nieważności zakończyło się wydaniem prawomocnej decyzji odmownej. Odnosząc się do zarzutów odwołania Wojewoda wskazał, że niniejsze postępowanie dotyczy wyłącznie inwestycji polegającej na skablowaniu linii elektroenergetycznej 15kV relacji [...], w celu usunięcia kolizji z napowietrzną linią elektroenergetyczną 110 kV relacji [...], na której inwestor zaplanował przeprowadzenie robót budowlanych. Decyzja ograniczająca sposób korzystania z nieruchomości wydana na podstawie art. 124 ust. 1 u.g.n. stanowi prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, o którym mowa w art. 3 pkt. 11 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz. U. z 2018 r., poz. 1202), dla celów niniejszej inwestycji. Zatem charakter prac prowadzonych na linii 110 kV relacji [...] (remont / przebudowa) nie ma wpływu na wynik niniejszej sprawy. Ponadto organ wskazał, że przebieg inwestycji warunkowany jest treścią decyzji o lokalizacji inwestycji celu publicznego, która obejmuje również działkę nr [...]. Następnie organ odwoławczy wyjaśnił, że przepis art. 124 u.g.n. nie określa formy prowadzenia rokowań. Spełnienie obowiązku ich przeprowadzenia jako przesłanki wszczęcia postępowania o uzyskanie zezwolenia na zajęcie nieruchomości oznacza taką sytuację, w której inwestor określił i zaproponował właścicielowi określone warunki uzyskania zgody na wykonanie prac, o jakich mowa w art. 124 u.g.n. Natomiast niemożność uzyskania zgody właściciela oznacza stan, gdy nie odpowiedział on na zaproszenie do rokowań, sprzeciwił się wyrażaniu zgody albo też strony postawiły sobie wzajemnie takie warunki, że uznały je za niemożliwe do przyjęcia. W niniejszej sprawie ziściła się przesłanka braku zgody właścicieli nieruchomości na jej zajęcie w celu przeprowadzenia zamierzonej inwestycji. Inwestor zwrócił się do właścicieli nieruchomości o zgodę na przeprowadzenie inwestycji na ich nieruchomości, przedstawiając wnioskowany obszar zajęcia, przebieg linii elektroenergetycznej i charakter planowanej inwestycji. Przedstawił również propozycję trwałego uregulowania stanu prawnego przebiegających przez nieruchomość urządzeń przesyłowych poprzez ustanowienie na nieruchomości odpłatnej służebności przesyłu. Ze znajdujących się w aktach sprawy dokumentów wynika, że prowadzona między inwestorem a właścicielami nieruchomości korespondencja nie zaowocowała porozumieniem. Zasadnicza różnica sprowadzała się do preferowanej formy prowadzenia rokowań - inwestor wskazał, że preferuje formę pisemną z uwagi na większą przydatność dowodową, zaś właściciele nieruchomości preferują spotkanie z przedstawicielem inwestora. Ostatecznie pismem z dnia [...] r. właściciel nieruchomości wskazał m.in., że ze strony inwestora nie wynika chęć podjęcia rozmów, a rokowania prowadzone są arbitralnie. Zaś inwestor pismem z [...] r., znak [...], wskazał, że w wyniku braku osiągniętego porozumienia uznaje prowadzone rokowania za zakończone wynikiem negatywnym. Organ odwoławczy wyjaśnił również, że w następstwie przeprowadzenia inwestycji właścicielowi nieruchomości przysługują wobec wnioskodawcy roszczenia, o których mowa w art. 124 ust. 4 u.g.n. oraz art. 128 ust. 4 u.g.n. W skardze z dnia [...] r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu M. i K. K. wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji Wojewody [...], a także poprzedzającej ją decyzji organu I instancji. W uzasadnieniu skarżący podnieśli, że organ odwoławczy nie odniósł się do uwag stron zgłaszanych w toku postępowania. W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie. W piśmie procesowym z dnia [...] r. pełnomocnik uczestnika postępowania [...] Sp. z o.o. wniósł o oddalenie skargi. W uzasadnieniu wyjaśnił, że zarówno do wniosku, jak i decyzji Starosty [...] została dołączona mapa, z której w sposób szczegółowy wynika przebieg kablowego odcinka linii elektroenergetycznej 15kV relacji [...] na nieruchomości, w tym została określona powierzchnia wewnątrz pasa zajęcia/pasa służebności publicznej oraz lokalizacja słupa. Jednocześnie wskazał, że zarzuty dotyczące linii elektroenergetycznej 110kV nie mieszczą się w granicach niniejszej sprawy administracyjnej. Na rozprawie w dniu [...] r. oraz w pismach procesowych z dnia [...] r. i z dnia [...] r. skarżący poddali w wątpliwość prawidłowość umocowania pełnomocnika uczestnika postępowania do reprezentowania go w postępowaniu administracyjnym i sądowym. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje: Skarga okazała się niezasadna. Kontroli Sądu poddano decyzję Wojewody z dnia [...] r., nr [...], utrzymującą w mocy decyzję Starosty [...] z dnia [...] r., nr [...], w przedmiocie ograniczenia sposobu korzystania z części nieruchomości, oznaczonej ewidencyjnie jako działka nr [...] o powierzchni [...] ha, obręb [...], gmina [...], zapisanej w księdze wieczystej nr [...] prowadzonej przez Sąd Rejonowy w [...], IV Wydział Ksiąg Wieczystych, stanowiącej własność M. K. oraz K. K., poprzez udzielenie spółce [...] Sp. z o.o. w [...] zezwolenia na założenie i przeprowadzenie przez nieruchomość urządzeń i przewodów kablowej linii elektroenergetycznej 15 kV relacji [...] oraz wybudowanie jednego słupa krańcowego, a także na ich funkcjonowanie po wybudowaniu, w części nieruchomości, w pasie technologicznym o szerokości 1,5 m (po 0,75 m od osi linii w obie strony) i powierzchni 45 m2. Materialnoprawną podstawę kontrolowanych w sprawie decyzji stanowił art. 124 ust. 1 u.g.n., zgodnie z którym starosta, wykonujący zadanie z zakresu administracji rządowej, może ograniczyć, w drodze decyzji, sposób korzystania z nieruchomości przez udzielenie zezwolenia na zakładanie i przeprowadzenie na nieruchomości ciągów drenażowych, przewodów i urządzeń służących do przesyłania płynów, pary, gazów i energii elektrycznej oraz urządzeń łączności publicznej i sygnalizacji, a także innych podziemnych, naziemnych lub nadziemnych obiektów i urządzeń niezbędnych do korzystania z tych przewodów i urządzeń, jeżeli właściciel lub użytkownik wieczysty nieruchomości nie wyraża na to zgody. Ograniczenie to następuje zgodnie z planem miejscowym, a w przypadku braku planu, zgodnie z decyzją o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego. Stosownie do ust. 3 tego przepisu, udzielenie zezwolenia, o którym mowa w ust. 1, powinno być poprzedzone rokowaniami z właścicielem lub użytkownikiem wieczystym nieruchomości o uzyskanie zgody na wykonanie prac, o których mowa w ust. 1. Rokowania przeprowadza osoba lub jednostka organizacyjna zamierzająca wystąpić z wnioskiem o zezwolenie. Do wniosku należy dołączyć dokumenty z przeprowadzonych rokowań. Przywołany przepis wprowadza zatem dwie przesłanki, których spełnienie umożliwia ograniczenie sposobu korzystania z nieruchomości. Po pierwsze, ograniczenie właściciela lub użytkownika wieczystego w korzystaniu z jego nieruchomości może nastąpić tylko i wyłącznie w celu realizacji celu publicznego, który będzie zgodny z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, a w razie jego braku - z decyzją o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego. Po drugie, wystąpienie z wnioskiem o wydanie decyzji w trybie art. 124 ust. 1 ustawy powinno być poprzedzone przeprowadzeniem z właścicielem nieruchomości rokowań, mających na celu udostępnienie przez tę osobę nieruchomości w sposób dobrowolny. W kontekście powyższego należy stwierdzić, że na mocy art. 6 pkt 2 u.g.n., celem publicznym w rozumieniu tej ustawy jest budowa i utrzymywanie ciągów drenażowych, przewodów i urządzeń służących do przesyłania lub dystrybucji płynów, pary, gazów i energii elektrycznej, a także innych obiektów i urządzeń niezbędnych do korzystania z tych przewodów i urządzeń. Planowana inwestycja, polegająca na założeniu i przeprowadzeniu przez nieruchomość urządzeń i przewodów kablowej linii elektroenergetycznej 15 kV relacji [...] oraz wybudowaniu jednego słupa krańcowego, stanowi więc bez wątpienia inwestycję celu publicznego. Oznacza to, że w świetle przepisów art. 21 ust. 2 Konstytucji RP oraz art. 112 ust. 1 i 3 u.g.n. – dopuszczających wywłaszczenie wyłącznie na cele publiczne – realizacja tej inwestycji może być poprzedzona wydaniem decyzji o charakterze wywłaszczeniowym, jaką jest decyzja z art. 124 ust. 1 u.g.n. Dalej wskazać należy, że na mocy decyzji Wójta Gminy [...] o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego z dnia [...] r., znak: [...], ostatecznej od dnia [...] r., ustalono lokalizację inwestycji celu publicznego dla przebudowy odgałęzienia linii energetycznej napowietrznej 15 kV relacji [...] na linię kablową 15 kV na odcinku skrzyżowania z istniejącą linią napowietrzną 110 kV relacji [...] na działkach nr [...], [...] i [...] obr. [...], gm. [...] (k. 18 akt adm. organu I instancji). Z załącznika nr [...] do tej decyzji wynika, że objęta nią inwestycja polega na likwidacji odcinka istniejącej linii napowietrznej 15 kV (2 przęseł, w tym jednego słupa przelotowego linii) krzyżującego się z przęsłem 5-6 linii napowietrznej 110 kV i zastąpienie go odcinkiem linii kablowej, układanej w ziemi, bez zmiany trasy przebiegu linii. W zakres inwestycji wchodzi również wymiana 2 słupów linii na słupy krańcowe, z żerdzi strunobetonowych wirowanych typu "E", bez zmiany lokalizacji stanowisk słupowych. Długość trasy przebudowanego odcinka linii kablowej ma wynosić 150 m, szerokość pasa wykopu pod linię kablową 0,4 m, a szerokość pasa służebności 1,5 m (k. 22 akt adm. organu I instancji). Na załączniku nr [...], stanowiącym mapę zasadniczą w skali 1:1000, wskazano linie rozgraniczające teren inwestycji (k. 24 akt adm. organu I instancji). Z analizy dokumentów planistycznych jednoznacznie wynika, że nałożone ograniczenie jest zgodne z treścią decyzji o lokalizacji inwestycji celu publicznego w zakresie celu, dla realizacji którego następuje czasowe zajęcie nieruchomości oraz terytorialnego zasięgu dopuszczalności lokalizacji tej inwestycji. W tym więc zakresie przesłanka art. 124 u.g.n. została spełniona. Kolejnym warunkiem dopuszczalności zaskarżonej decyzji jest brak zgody właściciela lub użytkownika wieczystego na czasowe zajęcie jego nieruchomości i na posadowienie pod jej powierzchnią, na jej powierzchni lub nad jej powierzchnią stosownych urządzeń infrastruktury technicznej. W pierwszej kolejności inwestor powinien więc podjąć próbę uzyskania takiej zgody od właściciela lub użytkownika wieczystego nieruchomości, a w przypadku, gdy jest to niemożliwe, dla skutecznego wnioskowania o wydanie decyzji o zezwoleniu na czasowe zajęcie nieruchomości konieczne jest przeprowadzenie formalnych rokowań. W kontekście powyższego wyjaśnienia wymaga, że strony zmierzające do załatwienia sprawy w sposób określony w art. 124 ust. 3 u.g.n. nie są związane jakimikolwiek regułami w zakresie przeprowadzenia rokowań, oprócz obowiązku zainicjowania ich poprzez przedstawienie przez jedną z nich swojemu adwersarzowi propozycji jej rozstrzygnięcia. Rokowania mogą zostać zatem zakończone w dowolnym czasie, gdy w ocenie którejś ze stron, nie ma szans na zawarcie porozumienia. Nie przewidziano przy tym jakiejś szczególnej formy ich zakończenia. Oznacza to, że strony samodzielnie i dowolnie decydują nie tylko o tym, czy na ich skutek dojdą do porozumienia skutkującego dokonaniem czynności prawnej, lecz również o tym, kiedy je zakończyć (por. wyrok NSA z dnia 14 grudnia 2017 r., sygn. akt I OSK 1375/17 – wszystkie powołane w niniejszym wyroku orzeczenia dostępne są pod adresem www.orzeczenia.nsa.gov.pl). W rozpoznawanej sprawie inwestor [...] sp. z o.o. pismami z dnia [...] r. wystąpiła do skarżących z prośbą o wyrażenie zgodny na założenie i przeprowadzenie odcinka kablowej linii elektroenergetycznej SN 15 kV relacji [...] przez działkę [...]. Ponadto, w celu uregulowania stanu prawnego urządzeń kablowej linii elektroenergetycznej na tej nieruchomości, w tym uzyskania zgody na udostępnienie działki w celu przeprowadzenia przebudowy, wnioskodawca zaproponował w ramach rokowań ustanowienie służebności przesyłu na tej nieruchomości. W treści pisma w sposób jednoznaczny wskazano zakres prac, nazwę i przebieg linii, co znalazło odzwierciedlenie na dołączonej do pisma mapie (k. 31 – 47 akt adm. organu I instancji). Pisma zostały odebrane przez skarżących w dniu [...] r. (k. 46 i 62 akt adm. organu I instancji). Pismem z dnia [...] r. skarżąca M. K. wystąpiła o ponowne sprecyzowanie, jakiej linii dotyczy pismo z dnia [...] r. (k. 63 akt adm. organu I instancji), z kolei K. K. nie udzielił na nie odpowiedzi. Wobec tego pismem z dnia [...] r. inwestor wystosował do K. K. prośbę o ustosunkowanie się do treści pisma z dnia [...] r., w którym jednoznacznie wskazał, że dotyczyło ono prośby o wyrażenie zgody na wykonanie przebudowy kablowej linii elektroenergetycznej SN 15 kV relacji [...] na działce o nr ewidencyjnym [...]. Inwestor poinformował również, że w dalszym ciągu podtrzymuje propozycję zapłaty wynagrodzenia za ustanowienie służebności (w tym udostępnienie nieruchomości o nr [...]) w celu wykonania przebudowy linii 15 kV. Do pisma ponownie dołączono mapę z przebiegiem linii, a także wniesiono o ustosunkowanie się do pisma w terminie 7 dni od daty jego otrzymania (k. 64 – 68 akt adm. organu I instancji). Z kolei odpowiadając na pismo M. K. inwestor wyjaśnił ponownie, że chodzi o skablowanie linii elektroenergetycznej SN 15 kV relacji [...], załączając do pisma ponownie mapę poglądową przebiegu linii 15 kV relacji [...] oraz mapę z przebiegiem linii 15 kV przez działkę [...] (k. 70 – 83 akt adm. organu I instancji). W odpowiedzi na pisma z dnia [...] r. skarżący oświadczyli, że wyrażają zgodę na podjęcie rokowań i wskazali numer telefonu do uzgodnienia terminu spotkania (k. 84 i 85 akt adm. organu I instancji). Pismem z dnia [...] r. inwestor wyjaśnił, że w treści pisma z dnia [...] r. przedstawił propozycję uregulowania stanu prawnego urządzeń linii elektroenergetycznej SN 15 kV relacji [...] [...], jednakże mimo trwających ponad 3 miesiące rokowań nie doszło do zawarcia porozumienia w tej sprawie, wobec czego na tym etapie inwestor preferuje prowadzenie rokowań w formie pisemnej. Jednocześnie inwestor podtrzymał propozycję złożoną w poprzedniej korespondencji i zwrócił się z prośbą o ostateczną odpowiedź w sprawie w terminie 7 dni od daty otrzymania pisma (k. 88 – 91 akt adm. organu I instancji). W odpowiedzi skarżący wskazali, że podali numer telefonu w sprawie uzgodnienia terminu spotkania celem uzgodnienia warunków przebudowy linii 15 kV, jednakże z pism inwestora nie wynika chęć podjęcia rozmów (k. 92 i 93 akt adm. organu I instancji). W konsekwencji, inwestor pismem z dnia [...] r. poinformował współwłaścicieli działki nr [...], że w związku z brakiem ich zgody na założenie i przeprowadzenie odcinka kablowej linii elektroenergetycznej 15 kV relacji [...] uznał, że prowadzone rokowania zostały zakończone wynikiem negatywnym (k. 95 – 96 akt adm. organu I instancji). Z akt sprawy wynika przy tym, że podczas rozprawy administracyjnej w dniu [...] r. właściciele nieruchomości przedstawili propozycję spotkania z inwestorem, na którym ustosunkują się do zakresu prac na linii i do podpisania służebności przesyłu i ich warunków, gdyż właściciele preferują rozmowy indywidualne, "w cztery oczy", a nie pisemne (k. 107 akt adm. organu I instancji). Uwzględniając powyższe okoliczności Sąd uznał, że ograniczenie sposobu korzystania z nieruchomości zostało poprzedzone prawidłowo przeprowadzonymi rokowaniami, o których mowa w art. 124 ust. 3 u.g.n. Na powyższą konstatację w realiach rozpoznawanej sprawy nie miał wpływu fakt, że spółka [...] Sp. z o.o. w [...] przyjęła praktykę występowania o zgodę właściciela na udostępnienie nieruchomości wraz z jednoczesnym przedstawieniem warunków ustanowienia służebności przesyłu, które to zagadnienia stanowią dwie odrębne kwestie. Jak bowiem podkreśla się w orzecznictwie sądów administracyjnych, rokowania, o których mowa w art. 124 ust. 3 u.g.n., muszą dotyczyć zgody na wejście na nieruchomość i zrealizowanie na niej określonych prac, co oczywiście przy tym nie wyklucza możliwości, aby rokowania te wykraczały poza granice wyznaczone tym przepisem. Strony mogą zatem negocjować omawianą kwestię szerzej, aniżeli wynika to z art. 124 ust. 1 w zw. z ust. 3 u.g.n., np. z myślą o przyszłości, w tym również co do możliwości ustanowienia służebności przesyłu. Jednakże rokowania, o których mowa w art. 124 ust. 3 u.g.n., warunkujące wydanie decyzji ograniczającej prawa właściciela nieruchomości, nie mogą całkowicie pomijać uzgodnień związanych z czasowym zajęciem nieruchomości w celu realizacji na niej prac wymienionych w ust. 1 tegoż artykułu i tym samym ograniczać się wyłącznie tylko do propozycji i warunków dotyczących ustanowienia służebności przesyłu (por. wyrok NSA z dnia 19 października 2017 r., sygn. akt I OSK 1279/17). Naczelny Sąd Administracyjny zwrócił bowiem uwagę, że Kodeks Cywilny przeciwstawia sobie dwa sposoby zawarcia umowy, tj. w wyniku przeprowadzenia negocjacji i na skutek przyjęcia oferty (art. 66 § 1 KC.). Zastosowanie więc przez ustawodawcę w art. 124 § 3 u.g.n. wymogu, by udzielenie zezwolenia, o którym mowa w jej art. 124 ust. 1 poprzedzały rokowania, a nie np. złożenie przez inwestora właścicielowi nieruchomości oferty, musi być rozumiane precyzyjnie. Powyższe oznacza zatem, że wniosek składany w tym trybie muszą poprzedzać rzeczywiste negocjacje, a nie tylko jednostronna propozycja dotycząca treści proponowanej umowy. Pod pojęciem negocjacji należy zatem rozumieć sytuację, w której – jak powszechnie przyjmuje się w doktrynie prawa cywilnego - strony uzgadniają treść poszczególnych postanowień, to jest niejako "wypracowywują" kształt przyszłego porozumienia (por. wyrok NSA z dnia 15 maja 2018 r., sygn. akt I OSK 2866/17). Co prawda oddzielenie omawianych spraw zwiększyłoby przejrzystość działania operatora względem właścicieli, to jednak w rozpoznawanej sprawie z pisma inwestora z dnia [...] r. jednoznacznie wynika, że wystąpił on po pierwsze, o wyrażenie zgody na założenie i przeprowadzenie odcinka kablowej linii elektroenergetycznej SN 15 kV relacji [...] przez działkę nr [...], a po drugie, o wyrażenie zgody na ustanowienie służebności przesyłu. Oprócz określenia jednorazowego wynagrodzenia z tytułu ustanowienia służebności przesyłu inwestor wskazał, że za szkody spowodowane wykonaniem prac, w terminie 30 dni od dnia ich zakończenia na nieruchomości zostanie wypłacone stosowne odszkodowanie, ustalone na podstawie porozumienia stron. W przypadku braku porozumienia, odszkodowanie określi uprawniony rzeczoznawca majątkowy, powołany na koszt wykonawcy. Do pisma inwestor dołączył propozycję umowy, która co prawda w § 2 ust. 1 zawiera zobowiązanie właścicieli do złożenia jednostronnego oświadczenia o ustanowieniu na rzecz inwestora służebności przesyłu, to w § 5 reguluje odszkodowanie za szkody wynikłe z wykonania robót związanych z budową linii. Załącznik nr [...] do tej umowy stanowi wzór oświadczenia właściciela o wyrażeniu zgody na dysponowanie nieruchomością na cele budowlane, który zawiera przy tym ustalenie, że odszkodowanie za ewentualne zniszczone plony lub inne, powstałe w wyniku realizowanych robót zapłaci wykonawca robót, na podstawie protokołów oszacowania szkód sporządzonych komisyjnie przy udziale wykonawcy robót, inspektora nadzoru i osoby bezpośrednio poszkodowanej (k. 42 akt adm. organu I instancji). Z kolei załącznik nr [...] stanowi wzór oświadczenia o ustanowieniu służebności przesyłu (k. 43 akt adm. organu I instancji). W piśmie z dnia [...] r. inwestor wskazał przy tym, że w przypadku braku zgody na ustanowienie służebności przesyłu lub braku odpowiedzi we wskazanym terminie na pismo, będzie zmuszony uznać rokowania za zakończone z wynikiem negatywnym. Choć więc preferowaną przez inwestora formą zakończenia rokowań było niewątpliwie wyrażenie przez skarżących zgody na ustanowienie służebności przesyłu, inwestor nie wykluczał również innego sposobu wyrażenia przez skarżących zgody na udostępnienie nieruchomości, o czym świadczy fakt, że inwestor uzależnił uznanie rokowań za zakończonych z wynikiem negatywnym również w przypadku braku jakiejkolwiek odpowiedzi na pismo (przykładowo z podaną inną propozycją zawarcia porozumienia), a nie wyłącznie w przypadku braku zgody na ustanowienie służebności przesyłu (k. 88 – 91 akt adm. organu I instancji). Nic nie stało więc na przeszkodzie, aby w toku negocjacji doszło do modyfikacji przedstawionej propozycji umowy w przypadku, gdyby właściciele nie zgadzali się na ustanowienie służebności przesyłu, ale co do zasady wyrażali zgodę na udostępnienie nieruchomości w celu wykonania prac. Tymczasem skarżący w żaden sposób nie odnieśli się w sposób merytoryczny do przedstawionych im przez inwestora propozycji (nie wskazali konkretnej propozycji zmierzającej do zawarcia porozumienia), prosząc jedynie o sprecyzowanie, której linii dotyczy pismo z dnia [...] r. (choć jego treść jest jednoznaczna i w sposób szczegółowy charakteryzuje linię oraz jej przebieg, tak jak załącznik graficzny). Następnie złożyli propozycję ustalenia spotkania, jednakże po otrzymaniu informacji od inwestora, że dla celów dowodowych preferuje on pisemne rokowania, a także po otrzymaniu prośby o ustosunkowanie się do treści pisma inwestora, zakwestionowali jedynie, aby z pism inwestora wynikała chęć podjęcia rozmów w sprawie, a rokowania prowadzone są arbitralnie. Również na rozprawie administracyjnej w dniu [...] r., na której był obecny pełnomocnik inwestora, skarżący K. K. nie ustosunkował się do przedstawionej propozycji, a jedynie wskazał, że preferuje rozmowy indywidualne, a nie pisemne. Reasumując powyższe, organ odwoławczy nie naruszył przepisów postępowania i prawidłowo ustalił istnienie okoliczności faktycznych określonych w hipotezie art. 124 ust. 1 u.g.n. Odnosząc się natomiast do podnoszonej przez skarżącego w toku postępowania sądowego kwestii braku umocowania pełnomocnika spółki [...] do reprezentowania jej w tym postępowaniu wskazać należy, że co prawda na początkowym etapie postępowania istniały pewne podstawy do kwestionowania umocowania pełnomocnika, to jednak w jego toku pełnomocnik przedłożył pełnomocnictwo z dnia [...] r. uprawniające do reprezentowania spółki przed sądami administracyjnymi w sprawach związanych z przygotowaniem i realizacją zadania inwestycyjnego pn. "Przebudowa linii 110 kV [...]", obejmującego również będącą przedmiotem niniejszego postępowania przebudowę linii 15 kV [...], na podstawie umowy nr [...] (k. 82 akt sąd.). Do pisma z dnia [...] r. pełnomocnik przedłożył przy tym dokumenty, z których wynikało umocowanie do reprezentowania spółki osób, które złożyły podpisy pod pełnomocnictwem (k. 123 – 153). Jednocześnie pełnomocnik potwierdził dokonane dotychczas czynności w sprawie. Ostatecznie więc Sąd uchylił postanowienie własne o odmowie dopuszczenia radcy prawnego K. M. do udziału w sprawie w charakterze pełnomocnika spółki oraz o pominięciu dokonanych przez nią czynności (k. 168 akt sąd.). Skoro zatem Sąd uznał, że r. pr. K. M. jest umocowana do reprezentowania spółki w postępowaniu sądowym, również r. pr. T. R. posiadająca pełnomocnictwo substytucyjne od r. pr. K. M. była uprawniona do występowania przed Sądem na rozprawie w dniu [...] r. Na podstawie akt sprawy uznać również należało, że wskazany pełnomocnik był umocowany do reprezentowania spółki także w toku postępowania administracyjnego. Do wniosku wszczynającego postępowanie zostało dołączone pełnomocnictwo z dnia [...] r. dla r. pr. K. M. do reprezentowania spółki przed organami administracji w sprawach związanych z przygotowaniem i realizacją zadania inwestycyjnego pn. "Przebudowa linii 110 kV [...]" na podstawie umowy nr [...] zawartej w dniu [...] r. w [...] (k. 10 akt adm. organu I instancji), która obejmuje swoim zakresem m.in. właśnie założenie i przeprowadzenie odcinka kablowej linii elektroenergetycznej SN 15 kV relacji [...] przez [...] S.A. z siedzibą w [...] (k. 31 – 33 akt adm. organu I instancji, k. 75 akt sąd.). Co zaś się tyczy podnoszonej przez skarżącego K. K. na rozprawie w dniu [...] r. kwestii wykonania przez inwestora prac na nieruchomości w dniu [...] r., na którą to okoliczność skarżący chciał przedstawić nagranie video wskazać należy, że w niniejszej sprawie Sąd kontrolował decyzję Wojewody z dnia [...] r., nr [...] w kontekście ziszczenia się przesłanek z art. 124 u.g.n. Ewentualna kwestia wykonywania prac na działce skarżącego po wydaniu zaskarżonych w sprawie decyzji pozostaje poza granicami niniejszej sprawy. Mając powyższe na uwadze, Sąd działając na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325), oddalił skargę.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło