II SA/Po 653/02

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Ewa Makosz-Frymus Sędziowie Sędzia WSA Maciej Dybowski Sędzia WSA Bożena Popowska ( spr ) Protokolant referent-stażysta Marcin Kubiak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 października 2004 r. sprawy ze skargi J. B. na decyzję Wojewody z dnia [...]lutego 2002 r. Nr [...] w przedmiocie zasiłku dla bezrobotnych ; I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Starosty Powiatu P. z dnia [...] grudnia 2001 r. nr [...]w części dotyczącej odmowy przyznania prawa do zasiłku dla bezrobotnych, II. zasądza od Wojewody na rzecz skarżącego kwotę 10 ( dziesięć ) złotych tytułem zwrotu kosztów sądowych. /-/ B.Popowska /-/ E.Makosz-Frymus /-/ M.Dybowski JFS W dniu [...]12.2001 r. Starosta Powiatu P. wydał decyzję Nr [...]orzekającą o uznaniu J. B., z dniem [...]12.2001 r. za osobę bezrobotną i o odmowie przyznania Skarżącemu prawa do zasiłku dla bezrobotnych. Zdaniem organu, z przedstawionych dokumentów wynika, że J.B. w okresie 6 miesięcy przed zarejestrowaniem w Powiatowym Urzędzie Pracy rozwiązał stosunek pracy na mocy porozumienia stron. Zgodnie z art. 27 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 14.12.1999 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu ( t.jedn. Dz. U. 2001 r., Nr 6, poz.56 – zwanej dalej Ustawą ) , zasiłek w takim przypadku przysługuje bezrobotnemu po upływie 90 dni od dnia zarejestrowania. Pismem z dnia [...] 02.2002 r. J. B. odwołał się od w/w decyzji do Wojewody. W odwołaniu Skarżący wskazał, iż pracodawca skierował do niego wypowiedzenie umowy o pracę z powodu braku zamówień. Następnie Skarżący podpisał z pracodawcą porozumienie o rozwiązaniu stosunku pracy uznając, iż zastosowanie formy wypowiedzenia mogłoby utrudnić mu podjęcie nowej pracy. Skarżący zaś chciał pracować i podejmował w tym kierunku liczne próby; pracy jednak nie znalazł. Stąd starania o zasiłek dla bezrobotnych. W dniu [...]02.2002 r. Wojewoda decyzją Nr [...]utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję Starosty Powiatu P. z dnia [...].12.2001 r. Organ II instancji uznał, iż zasadnie orzeczono wobec J. B. uznanie za osobę bezrobotną i odmowę przyznania zasiłku dla bezrobotnych. Rozstrzygnięcie w tej ostatniej sprawie wynika z faktu, iż Skarżący rozwiązał umowę o pracę w okresie 6 miesięcy przed zarejestrowaniem na zasadzie porozumienia stron. To uzasadnia zastosowanie przez organ I instancji art. 27 ust. 1 pkt 3 Ustawy. Pismem z dnia [...]03.2002 r. J. B.wniósł skargę na decyzję Wojewody do Naczelnego Sądu Administracyjnego. W skardze J. B. stwierdza, iż został "pozbawiony pracy przez pracodawcę z przyczyn pracodawcy ( większą ilość zwolnił z firmy )", i wnosi o pozytywne rozpatrzenie skargi. Odpowiadając na skargę pismem z dnia [...]04.2002 r., Wojewoda wywodzi jak w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji i wnosi o oddalenie skargi oraz o zasądzenie od J.B. kosztów procesu wg norm przepisanych. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga jest zasadna. Zdaniem Sądu, organ I instancji właściwie wskazał, jako podstawę materialnoprawną rozstrzygnięcia w sprawie J. B. art.27 ust.1 pkt 3 ustawy z 13.12.1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu ( t.jedn. Dz. U. 2001 r. , Nr 6, poz.56 ze zm. dalej Ustawa), jednakże nieprawidłowo ten przepis zinterpretował. W myśl w/w przepisu "Prawo do zasiłku nie przysługuje bezrobotnemu, który ...w okresie 6 miesięcy przed zarejestrowaniem w powiatowym urzędzie pracy rozwiązał stosunek pracy ( stosunek służbowy ) za wypowiedzeniem albo na mocy porozumienia stron, chyba że porozumienie stron nastąpiło z powodu upadłości, likwidacji pracodawcy lub zmniejszenia zatrudnienia z przyczyn dotyczących pracodawcy". Jak wynika z brzmienia w/w przepisu, poza przesłanką pozytywną, nakazującą organowi odmówić bezrobotnemu przyznania prawa do zasiłku ( jest nią: rozwiązanie stosunku pracy na mocy porozumienia stron w okresie 6 miesięcy przed zarejestrowaniem w PUP ), cyt. przepis formułuje też przesłankę negatywną wskazanego rozstrzygnięcia. Stanowią ją, wymienione w cyt. przepisie przyczyny zawarcia porozumienia stron, takie jak: upadłość, likwidacja pracodawcy lub zmniejszenia zatrudnienia z przyczyn dotyczących pracodawcy. Bezspornym w rozpatrywanej sprawie jest fakt, iż w dniu [...]07.2001 r. doszło do rozwiązania stosunku pracy na mocy porozumienia stron między J. B. i jego dotychczasowym zakładem pracy : P. B. "B." S. O., P., ul. A. [...] ( k.4 ). Z przedstawionego materiału dowodowego nie wynika natomiast, aby organ I instancji badał okoliczności zawarcia porozumienia między Skarżącym i zakładem pracy, mimo iż Skarżący wskazywał na przyczyny rozwiązania z nim stosunku pracy. W treści "Porozumienia" Skarżący pisze, że nie chce być "ciężarem dla firmy z uwagi na rzeczywisty brak frontu robót dla cieśli...". W piśmie do Kierownika P. B. "B." Skarżący żali się, że "trzeba było napisać, że pracownik jest zbędny bo nie ma dla niego pracy..." oraz stwierdza, iż trzeba było napisać, "...ilu było ludzi zwolnionych, z jakiego powodu, w jakim okresie czasu...", dodając, iż wiadomym by wówczas było, że rozwiązanie stosunku pracy nastąpiło "...nie z jego winy, a z braku pracy" ( k.5 ). Także organ II instancji nie odniósł się do okoliczności zawarcia porozumienia między J. B. i zakładem pracy. Tymczasem również w odwołaniu Skarżący zwraca uwagę na przyczyny rozwiązania stosunku pracy pisząc o "cichej redukcji nie z jego winy ( brak zamówień )". Zdaniem Sądu, dla prawidłowego zastosowania art. 27 ust. 1 pkt 3 Ustawy należało zbadać, czy nie zachodzą przesłanki nakazujące organowi, mimo rozwiązania stosunku pracy na zasadzie porozumienia stron, przyznać Skarżącemu prawo do zasiłku dla bezrobotnych. Wobec powyższego Sąd stwierdza, iż organy : I instancji i II instancji naruszyły przepisy prawa procesowego, co zdaniem Sądu doprowadziło do błędnych rozstrzygnięć merytorycznych. Organ I instancji nie przeprowadził w sposób właściwy postępowania wyjaśniającego, nie doszło bowiem do wyjaśnienia wszystkich okoliczności sprawy. Organ II instancji nie ocenił w sposób prawidłowy przedstawionego mu materiału dowodowego. Zatem oba organy naruszyły art.7, art.77, art.80 oraz art.107 § 3 ustawy z 14.06.1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego ( t. jedn. Dz. U. 2000 r. Nr 98, poz.1071 ze zm. dalej kpa ). W ocenie Sądu, rozstrzygnięcie sprawy przez organ II instancji wymagało uzupełniającego postępowania wyjaśniającego; właściwym do zastosowania byłby art. 138 § 2 kpa. Brak jakiegokolwiek odniesienia się do przyczyn zawarcia porozumienia o rozwiązaniu stosunku pracy między Skarżącym a zakładem pracy pozwala Sądowi na wniosek, iż oba organy naruszyły art. 27 ust. 1 pkt 3 Ustawy przez błędną jego wykładnię. Organy pominęły w procesie rozstrzygania istotny element treści normy zawartej w cytowanym przepisie, czyli przesłankę negatywną rozstrzygnięcia, polegającego na odmowie przyznania prawa do zasiłku dla bezrobotnych. W cyt. przepisie ustawodawca zastosował konstrukcję lex generalis (przepis ogólny) i lex specialis (przepis szczególny) Wg lex generalis organ nie przyznaje prawa do zasiłku dla bezrobotnych, gdy w okresie 6 miesięcy przed zarejestrowaniem w urzędzie pracy bezrobotny rozwiązał stosunek pracy na mocy porozumienia stron, wg lex specialis organ przyznaje prawo o zasiłku, jeżeli porozumienie, zawarte w okresie 6 miesięcy przed zarejestrowaniem, nastąpiło z wskazanych przyczyn dotyczących pracodawcy. Jedną z podstawowych zasad interpretacji prawa jest zasada lex specialis derogat legi generali (przepis szczególny uchyla przepis ogólny). W przypadku art. 23 ust. 1 pkt 3 Ustawy bynajmniej nie chodzi o "uchylenie" rozwiązania podstawowego, lecz o zastosowanie dyspozycji odnoszącej się do sytuacji szczególnej (A.Redelbach, S.Wronkowska, Z.Ziembiński, Zarys teorii państwa i prawa, Warszawa 1994, str. 215 – 216). Organy : I instancji i II instancji nie uwzględniły cyt. zasady w procesie stosowania art.27 ust. 1 pkt 3 Ustawy. W świetle powyższego Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu, na podstawie art.145 § 1 pkt 1 lit. a i lit. c ustawy z 30. 08. 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) w związku z art. 97 § 1 ustawy z 30.08.2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę -Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.), orzekł jak w sentencji wyroku. Sąd orzekł w sprawie zwrotu kosztów sądowych zgodnie z art.200 upsa. Organ I instancji, ponownie rozpoznając sprawę J. B. stosować musi przepisy ustawy z 20.04.2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy ( Dz. U. Nr 99, poz. 1001 ). Kwestie normowane nieobowiązującą już ustawą o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu w art. 27, normuje art. 75 ustawy z 20.04.2004 r . /-/ B.Popowska /-/ E.Makosz-Frymus /-/ M.Dybowski JFS