II SA/Po 653/08
PostanowienieWSA w Poznaniu2008-09-25
Skład orzekający: Katarzyna Witkowicz-Dwornicka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy osoba fizyczna, która otrzymuje rentę z tytułu niezdolności do pracy w kwocie niewystarczającej na pokrycie kosztów egzystencji i nie posiada majątku, może zostać przyznana pomoc prawna w całkowitym zakresie, obejmująca zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata?Ratio decidendi
Sąd przyznał prawo pomocy w całkowitym zakresie, uznając, że sytuacja finansowa skarżącego, który otrzymuje rentę w kwocie niewystarczającej na pokrycie kosztów egzystencji i nie posiada majątku, uzasadnia zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata. Sąd podkreślił, że prawo pomocy ma charakter wyjątkowy i przysługuje osobom w rzeczywiście ciężkiej sytuacji finansowej.Stan faktyczny
Skarżący W.R. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w całkowitym zakresie, powołując się na trudną sytuację finansową wynikającą z pobierania renty z tytułu niezdolności do pracy po operacji serca. Oświadczył, że otrzymywane świadczenie nie pozwala na pokrycie kosztów egzystencji, wykup leków ani wpis sądowy. Wnioskodawca nie posiada majątku, a jego stan zdrowia uniemożliwia podjęcie dodatkowej pracy. Po uzupełnieniu wniosku, skarżący potwierdził brak możliwości ponoszenia kosztów postępowania.Rozstrzygnięcie
1. Zwolniono W.R. od kosztów sądowych. 2. Ustanowiono dla W.R. adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka.Pełny tekst orzeczenia
Katarzyna Witkowicz-Dwornicka - Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 25 września 2008r. wniosku o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi W.R. na decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie skierowania na badanie sprawności w zakresie kierowania pojazdami postanawia 1. zwolnić W.R. od kosztów sądowych, 2. ustanowić dla W.R. adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka. /-/ K. Witkowicz - Dwornicka
Skarżący W.R. wniósł o przyznanie prawa pomocy w całkowitym zakresie.
We wniosku o prawo pomocy złożonym na urzędowym formularzu PPF skarżący oświadczył, że od 2005r. przebywa na rencie jako osoba niepełnosprawna po przebytej operacji serca. Oświadczył, że świadczenie jakie otrzymuje w wysokości [...] zł netto miesięcznie nie pozwala na pokrycie kosztów egzystencji. Poddał, że żyje w ubóstwie, kwota którą otrzymuje nie wystarcza również na wykup leków. Wobec powyższego nie ma środków na wpis sądowy. Wskazał, że nie ma możliwości samodzielnie prowadzić swojej sprawy, więc wniósł o przyznanie adwokata z urzędu. Oświadczył, że nie ma osób, z którymi pozostawałaby we wspólnym gospodarstwie domowym, nie ma żadnych nieruchomość, oszczędności, czy wartościowych ruchomości. Dodatkowo wskazał, że stan zdrowia nie pozwala mu na podjęcie pracy dodatkowej. Wnioskodawca załączył kopię orzeczenia o stopniu niepełnosprawności z 11 lutego 2008r. oraz kopię zaświadczenia ZUS o wysokości wypłacanej okresowej renty z tytułu niezdolności do pracy.
Wnioskodawca wezwany do uzupełnienia swojego oświadczenia o stanie majątkowym i dochodach w trybie art. 255 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) podał, że nie dysponuje żadnym prawem do jakiejkolwiek nieruchomości, czy lokalu mieszkalnego, mieszka gościnnie na pokoju u kolegi, bo nie stać go na wynajem. Potwierdził, ze utrzymuje się jedynie z renty z tytułu niezdolności do pracy w kwocie [...] zł netto miesięcznie. Przedłożył kserokopię orzeczenia lekarza orzecznika ZUS, z którego wynika, że jest częściowo niezdolny do pracy od 1 października 2006r. do października 2009r. oraz kserokopię zaświadczenia Powiatowego Urzędu Pracy z [...], iż uzyskał status osoby poszukującej pracy z prawem do korzystania z usług finansowych ze środków PFRON.
W świetle treści przepisu art. 244 §1 ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi prawo pomocy obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Zgodnie z dyspozycją art. 246 §1 pkt 1 cytowanej ustawy przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym następuje, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Oznacza to, że prawo pomocy ma charakter szczególny i wyjątkowy, a skorzystać z tego uprawnienia mogą jedynie osoby w rzeczywiście ciężkiej sytuacji finansowej, pozbawione majątku, stałego miesięcznego dochodu lub uzyskujące go w takiej wysokości, że nie są w stanie uiścić należności sądowych nawet w części (bezrobotni, emeryci, renciści, osoby samotnie wychowujące dzieci).
Z przedłożonego oświadczenia o stanie majątkowym, finansowym i dochodach wynika, że sytuacja skarżącego pozwala na przyznanie prawa pomocy w niniejszej sprawie w całości. Uzyskuje wprawdzie stałe miesięczne dochody z tytułu renty, ale w wysokości, która nie pozwala na poczynienie oszczędności celem ich przeznaczenia na pokrycie kosztów niniejszego postępowania, chociażby w części. Z uwagi na dolegliwości zdrowotne wnioskodawca zmuszony jest ponosić zwiększone wydatki niezbędnego bieżącego utrzymania. Skarżący nie posiada również majątku nieruchomego, który mógłby przynosić mu dodatkowe dochody.
W tym stanie rzeczy przyjąć należy, że wnioskodawca nie ma możliwości uiszczenia kosztów sądowych nawet w części. Przedstawiona przez wnioskodawcę sytuacja finansowa wskazuje, że nie ma też możliwości wygospodarowania środków na pokrycie wolnorynkowego wynagrodzenia pełnomocnika z wyboru. Należało, zatem uwzględnić wniosek o prawo pomocy i w tym zakresie.
Podkreślić należy, że zgodnie z treścią art. 249 ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi przyznanie prawa pomocy może być cofnięte w całości lub w części, jeżeli okaże się, że okoliczności, na podstawie których je przyznano, nie istniały lub przestały istnieć.
Na podstawie art. 258 §1 i 2 pkt 7 ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono, jak we wstępie.
/-/ K. Witkowicz - Dwornicka
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło