II SA/Po 653/19

PostanowienieWSA w Poznaniu2020-01-21

Skład orzekający: Sędzia WSA Aleksandra Kiersnowska-Tylewicz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi, złożony przez pełnomocnika z urzędu, powinien zostać uwzględniony, gdy uchybienie terminu wynikało z ciężkiej choroby i śmierci małżonki skarżącego oraz późnego wyznaczenia pełnomocnika?
Ratio decidendi
Wniosek o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi zasługuje na uwzględnienie, gdy uchybienie terminu wynikało z ciężkiej choroby i śmierci małżonki skarżącego, co usprawiedliwia brak winy w niedopełnieniu obowiązku procesowego. Dodatkowo, termin na złożenie wniosku o przywrócenie terminu biegnie od momentu, gdy pełnomocnik z urzędu uzyskał możliwość faktycznego działania, a nie od daty jego wyznaczenia.
Stan faktyczny
Skarżący I. K. wniósł skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego. Został wezwany do uzupełnienia braków formalnych skargi poprzez podanie numeru PESEL, czego nie uczynił w terminie. Sąd odrzucił jego skargę. Następnie ustanowiony z urzędu pełnomocnik skarżącego złożył wniosek o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków, wskazując na ciężką chorobę i śmierć małżonki skarżącego jako przyczynę uchybienia terminu oraz na późne wyznaczenie pełnomocnika.
Rozstrzygnięcie
Przywrócono skarżącemu I. K. termin do uzupełnienia braków formalnych skargi.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Aleksandra Kiersnowska-Tylewicz po rozpoznaniu w dniu 21 stycznia 2020 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku skarżącego z dnia [...] stycznia 2020 r. o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi w sprawie ze skargi U. K. i I. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] lutego 2019 r., nr [...] w przedmiocie nakazania przyłączenia nieruchomości do sieci kanalizacji postanawia: przywrócić skarżącemu I. K. termin do uzupełnienia braków formalnych skargi. /-/ A. Kiersnowska - Tylewicz Skarżący – U. K. i I. K., pismem z dnia [...] lipca 2019 r. wnieśli skargę na wskazaną w sentencji niniejszego orzeczenia decyzję. Skarżący, pismami z dnia [...] sierpnia 2019 r. zostali wezwani do uzupełnienia braków formalnych skargi przez podanie numeru PESEL, w terminie 7 dni, pod rygorem odrzucenia skargi. Wezwania te zostały odebrane przez skarżących w dniu [...] sierpnia 2019 r. (k. 13 i 14 akt sądowych). W terminie dla uzupełnienia braków skargi, do akt sprawy została złożona dokumentacja zawierająca PESEL skarżącej (k.: 10 akt prawa pomocy II SPP/Po [...]). Skarżący I. K. nie podał swojego numeru PESEL w wyznaczonym terminie. Wobec powyższego Sąd, postanowieniem z dnia [...] grudnia 2019 r. odrzucił jego skargę. Pismem z dnia [...] stycznia 2020 r., ustanowiona z urzędu pełnomocnik skarżącego wniosła o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi, wskazując numer PESEL skarżącego. W uzasadnieniu wniosku, pełnomocnik wskazała, że Okręgowa Izba Radców Prawnych w P. pismem z dnia [...] grudnia 2019 r. wyznaczyła pełnomocnika z urzędu dla skarżącego, o czym pełnomocnik dowiedziała się odbierając korespondencję z OIRP w P. w dniu [...] grudnia 2019 r. Pismem z dnia [...] grudnia 2019 r. pełnomocnik poinformowała skarżącego, że została wyznaczona jako jego pełnomocnik z urzędu w niniejszej sprawie, jednocześnie prosząc o niezwłoczny kontakt mailowy bądź telefoniczny. W dniu [...] stycznia 2020 r. skarżący skontaktował się telefonicznie z pełnomocnikiem powiadamiając o okolicznościach sprawy. W dniu [...] stycznia 2020 r. pełnomocnik otrzymała postanowienie WSA w Poznaniu o odrzuceniu skargi I. K. z powodu nieuzupełnienia jej braków formalnych oraz wezwanie do nadesłania w terminie 14 dni urzędowego odpisu aktu zgonu U. K., a także informacji na jakim etapie znajduje się postępowanie spadkowe po zmarłej. Tego samego dnia w rozmowie telefonicznej poprosiła skarżącego o podanie numeru PESEL oraz o niezwłocznie przesłanie oryginału odpisu aktu zgonu U. K. oraz dokumentu potwierdzającego, na jakim etapie znajduje się postępowanie spadkowe. Dnia [...] stycznia 2020 r. pełnomocnik odnotowała wpływ powyższych dokumentów. Pełnomocnik wskazała, że przyczyna uchybienia terminowi ustała w dniu [...] stycznia 2020 r. kiedy otrzymała postanowienia z Sądu o odrzuceniu skargi i niezwłocznie podjęła czynności związane z uzyskaniem informacji o numerze PESEL skarżącego. W okresie, kiedy do skarżącego zostało skierowane zarządzenie Sądu o uzupełnieniu braków formalnych skargi, żona skarżącego U. K. przebywała w szpitalu w związku z chorobą nowotworową, Na skutek nagłego pogorszenia stanu zdrowia i przebiegu leczenia onkologicznego, a w konsekwencji śmierci małżonki, skarżący I. K. nie funkcjonował prawidłowo, co skutkowało niezachowaniem terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi. Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem, uwzględniając specyfikę sytuacji hospitalizacji członka najbliżej rodziny cierpiącego na schorzenia nowotworowe, które mogą powodować u nich strach przed śmiercią chorego należy uznać ją za okoliczność usprawiedliwiającą zaabsorbowanie skarżącego w taki sposób, że nie był w stanie sprostać innym obowiązkom. Wobec powyższego, fakt leczenia onkologicznego małżonki skarżącego, niespodziewane pogorszenie stanu jej zdrowia związana z tym hospitalizacja uprawdopodabniają okoliczność braku winy skarżącego (postanowienie WSA w Kielcach z [...] marca 2017 r., I SO/Ke [...]). Ciężka choroba osoby najbliżej, związana z tym potrzeba hospitalizacji i ciągłej opieki nad nią, przy tym niemożność posłużenia się do terminowego zachowania czynności osobami trzecimi, także konieczność spełniania codziennych czynności, jest sytuacją, która uprawdopodabnia brak winy w uchybieniu terminu (postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z [...] marca 2012 r., II OZ [...]). Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu, zważył co następuje: Zgodnie z art. 85 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 z późn. zm., dalej: p.p.s.a.), czynność w postępowaniu sądowym podjęta przez stronę po upływie terminu jest bezskuteczna. Jak wskazuje art. 86 p.p.s.a., jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Postanowienie o przywróceniu terminu albo odmowie jego przywrócenia może być wydane na posiedzeniu niejawnym (§ 1). Przywrócenie terminu nie jest dopuszczalne, jeżeli uchybienie terminu nie powoduje dla strony ujemnych skutków w zakresie postępowania sądowego (§ 2). Zgodnie z art. 87 p.p.s.a., pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu (§ 1). W piśmie tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu (§ 2). Równocześnie z wnioskiem strona powinna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie (§ 4). W ocenie Sądu, wniosek o przywrócenie skarżącemu terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi w postaci niewskazania numeru PESEL, zasługuje na uwzględnienie. W pierwszej kolejności, wskazać należy, że wniosek o przywrócenie terminu uzasadniony został przez pełnomocnik skarżącego pogorszeniem się stanu zdrowia małżonki skarżącego, jej śmiercią i związanym z powyższym stanem psychicznym skarżącego, który uniemożliwił mu prawidłowe działanie w procesie. Okoliczności te zostały w ocenie Sądu, w sprawie wykazane. Skarżący, w pismach składanych w toku postępowania o przyznanie prawa pomocy wskazywał na sytuację zdrowotną małżonki, wyjaśniając, że od dnia [...] sierpnia 2019 r. przebywała w szpitalu na oddziale paliatywnym. Skarżący, załączył do swojego pisma także dokumentację medyczną małżonki, której treść potwierdzała przytaczane przez skarżącego okoliczności. Ze znajdującego się w aktach sprawy odpisu skróconego aktu zgonu skarżącej wynika, że zmarła ona [...] sierpnia 2019 r., a więc 11 dnia po tym jak trafiła do szpitala. Należy też zauważyć, że wezwanie do wskazania numeru PESEL zostało skarżącemu doręczone dnia [...] sierpnia 2019 r., a więc w dwa dni po tym jak małżonka skarżącego trafiła do szpitala a jej stan niewątpliwie był ciężki. W ocenie Sądu, należy zgodzić się z pełnomocnikiem skarżącego, że opisywane okoliczności w postaci, nie tyle choroby małżonki skarżącego, ale niewątpliwe znacznego pogorszenia się jej stanu zdrowia a następnie śmierci, są okolicznościami tego rodzaju, że uzasadniają przywrócenie terminu do dokonania czynności procesowej. Tak trudne doświadczenie z jakim musiał zmierzyć się skarżący, w ocenie Sądu, całkowicie usprawiedliwia to, że w tym okresie nie zadbał należycie o swój interes procesowy, i nie udzielił Sądowi odpowiedzi na wezwanie o wskazanie numeru PESEL. W ocenie Sądu, w zaistniałej sytuacji nie sposób doszukiwać się u skarżącego jakiegokolwiek stopnia winy w uchybieniu terminu. Należy też wskazać, że w treści wniosku o przywrócenie terminu pełnomocnik skarżącego szczegółowo wykazała, że dochowała 7-dniowego terminu dla jego złożenia. W ocenie Sądu, z uwagi na charakter wyjątkowo trudnych okoliczności jakie spowodowały niemożność należytego zajęcia się przez skarżącego swoją sprawą, moment w jakim ustała przyczyna uchybienia terminu to chwila, w której pełnomocnik skarżącego, ustanowiona dla niego z urzędu, mogła uzyskać jego numer PESEL. Zaaprobować bowiem należy pogląd, że przyczyna uchybienia terminowi do dokonania określonej czynności przez pełnomocnika ustanowionego przez sąd ustaje w dniu, w którym miał on rzeczywistą możliwość dokonania tej czynności, a nie w dniu dowiedzenia się przez niego o wyznaczeniu go na pełnomocnika (Dauter Bogusław. Art. 87. W: Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz. System Informacji Prawnej LEX, 2019). W rozpoznawanej sprawie, jak wynika z treści wniosku o przywrócenie terminu i załączonych do niego dokumentów, wyznaczona z urzędu pełnomocnik skarżącego, niezwłocznie po otrzymaniu informacji w tym przedmiocie, podjęła dziania celem nawiązania kontaktu ze swoim mandantem. Po otrzymaniu w dniu [...] stycznia 2020 r. informacji zwrotnej od skarżącego, m.in. zawierającej numer PESEL, w dniu [...] stycznia 2020 r., nadała do Sądu wniosek o przywrócenie terminu. Wniosek nie jest więc spóźniony. Nie ulega także wątpliwości, że przedmiotowym pismem, pełnomocnik skarżącego uzupełniła brak formalny, który był przyczyną odrzucenia skargi. Z powyższych względów, na podstawie art. 86 § 1 w zw. z art. 16 § 2 p.p.s.a., Sąd postanowił jak w sentencji. /-/ A. Kiersnowska - Tylewicz

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło