II SA/Po 655/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elwira Brychcy Sędziowie Sędzia WSA Barbara Drzazga (spr.) Sędzia WSA Aleksandra Łaskarzewska Protokolant sekr. sąd. Joanna Wieczorkiewicz po rozpoznaniu w Poznaniu na rozprawie w dniu 20 grudnia 2006 r. przy udziale sprawy ze skargi O. i F.Z. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...]r. Nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki obiektu budowlanego oddala skargę /-/ B. Drzazga /-/ E. Brychcy /-/ A. Łaskarzewska Decyzją z dnia [...]r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego, na podstawie art. 30 ust. 1 pkt 1, art. 51 ust. 1 pkt 1, art. 52 i 83 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane (Dz.U. z 2000r. Nr 106, poz. 1126 ze zm.) nakazał F.Z. wykonanie rozbiórki samowolnie wybudowanego muru z bloczków M-6 na posesji w K. przy ul. O. [...], przylegającego do budynku mieszkalnego zlokalizowanego w granicy działki w K. przy ul. O. [...]. W uzasadnieniu decyzji wskazano, że w trakcie kontroli stwierdzono, iż na posesji przy ul. O. [...] prowadzone są roboty budowlane polegające na budowie muru z bloczków M-6, przylegającego do sąsiedniego budynku mieszkalnego. W ścianie tego budynku zlokalizowane są okna na piętrze i na parterze i dalsza budowa muru spowodowałaby zamurowanie okna na parterze. Organ stwierdził, że inwestor F.Z. nie posiada pozwolenia na wykonywanie robót budowlanych, a z uwagi na umieszczenie budynku mieszkalnego przy ul. O. [...] w spisie zabytków, wszystkie prace budowlane wymagają uzgodnień z Wojewódzkim Konserwatorem Zabytków. Organ podniósł też, że toczyło się postępowanie w sprawie likwidacji okien w ścianie granicznej budynku przy ul. O. [...], ale postępowanie w tej sprawie zostało umorzone postanowieniem Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...]r. Zdaniem organu pierwszej instancji, skoro obiekt budowlany został wybudowany bez pozwolenia lub zgłoszenia, to na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 1 prawa budowlanego należało orzec nakazanie rozbiórki obiektu. Powyższa decyzja została podjęta po wydaniu w dniu [...]r. postanowienia o wstrzymaniu robót budowlanych. W odwołaniu od decyzji z dnia [...]r. F. i O.Z. podnieśli, że wykonanie ogrodzenia nie wymaga pozwolenia na budowę. Zdaniem skarżących ogrodzenie nie miało na celu likwidacji otworów okiennych w sąsiednim budynku, a jedynie ich zasłonienie. Po rozpatrzeniu odwołania Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...]r. uchylił zaskarżoną decyzję w całości i umorzył postępowanie dotyczące rozbiórki muru. W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, że wybudowany przez F.Z. mur stanowi ogrodzenie między działkami, a zgodnie z art. 29 ust. 1 pkt 7 prawa budowlanego pozwolenia na budowę nie wymaga budowa ogrodzeń, poza ogrodzeniami od strony dróg, ulic, placów i ogrodzeniami o wysokości powyżej 2,20 m, które wymagają zgłoszenia właściwemu organowi zgodnie z art. 30 ust. 1 pkt 2 prawa budowlanego. Decyzja organu odwoławczego była przedmiotem skargi B. i I. małż. D. do Naczelnego Sądu Administracyjnego. Skarżący, współwłaściciele nieruchomości przy ul. O. [...] podnieśli, że wybudowany mur nie jest ogrodzeniem, bo przylega do budynku. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko. Wyrokiem z dnia 27 lipca 2005 r. sygn. II SA/Po 1950/03 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu uchylił zaskarżoną decyzję wyjaśniając, że organ odwoławczy nie wyjaśnił należycie okoliczności sprawy istotnych dla jej prawidłowego rozstrzygnięcia. Sąd podkreślił, że prawidłowe ustalenie funkcji wybudowanego muru jest niezwykle istotne dla rozstrzygnięcia rozpoznawanej sprawy. Po ponownym rozpatrzeniu sprawy Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...]r. nr [...] nakazał O. i F.Z. wykonanie rozbiórki samowolnie wybudowanego muru z bloczków M-6 na posesji Ul. O. [...] w K. W uzasadnieniu organ wyjaśnił, że ustalono, iż mur nie spełnia funkcji ogrodzenia, a bez wątpienia pełni on funkcję muru granicznego. Wykonany odcinek muru przylega do ściany granicznej sąsiadów, a więc nie odgradza przed wejściem na posesję sąsiednią, bo sama ściana graniczna istniejącego budynku stanowi takie odgrodzenie. Wykonany przez inwestorów obiekt budowlany jest więc murem granicznym, a jego budowa wymagała pozwolenia na budowę. Zdaniem organu nie ma możliwości legalizacji muru granicznego, na podstawie art. 48 ust. 1 prawa budowlanego, bowiem jego budowa narusza przepisy techniczno-budowlane w zakresie uniemożliwiającym doprowadzenie obiektu do stanu zgodnego z prawem. Wobec wypełnienia przesłanek z art. 48 Prawa budowlanego orzeczono nakaz rozbiórki. W odwołaniu od decyzji organu I instancji małżonkowie Z. podnieśli, że nie zgadzają się ze stwierdzeniem, że pobudowany przez nich mur jest murem granicznym, bowiem rozpoczęta budowa ogrodzenia z bloczków M-6 wykonana jest do wysokości ok. 1 m i nie przylega bezpośrednio do ściany sąsiedzkiego budynku – jest oddzielona warstwą styropianu. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...]r. nr [...] utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Uzasadniając organ odwoławczy podzielił stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji i wyjaśnił, że granica działek przebiega wzdłuż muru budynku mieszkalnego. Realizowany mur z bloczków M-6 nie może być uznany za ogrodzenie, bowiem taką rolę pełni ściana budynku mieszkalnego usytuowana w granicy działki. Decyzją z dnia [...]r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego nakazał I. i B.D. oraz I. i M.R. zlikwidowanie otworów okiennych w ścianie granicznej od strony działki nr [...], na podstawie art. 66 ust. 1 pkt 1 prawa budowlanego. W skardze do sądu administracyjnego małżonkowi Z. podnieśli, że zaskarżoną decyzję wydano z naruszeniem prawa i zażądali stwierdzenia jej nieważności oraz wstrzymanie jej wykonania, a także zasądzenie kosztów wedle norm obowiązujących. W skardze zakwestionowano ustalenia organów obu instancji kwalifikujące pobudowany obiekt jako ścianę graniczną. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga okazała się bezzasadna. Stosownie do wskazówek Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 27 lipca 2005 r. sygn. II SA/Po 1950/03 prowadzące postępowanie organy przeprowadziły postępowanie wyjaśniające okoliczności sprawy istotnych dla jej prawidłowego rozstrzygnięcia. Przedmiotem sporu w rozpoznawanej sprawie była zasadność decyzji nakazującej rozbiórkę pobudowanego przez małżonków Z. bez pozwolenia na budowę muru. Kluczowe znaczenie dla oceny prawidłowości zaskarżonej decyzji miało ustalenie funkcji objętego nakazem rozbiórki muru. Stosownie do art. 29 ust. 1 pkt 23 Prawa budowlanego pozwolenia na budowę nie wymaga budowa ogrodzeń. Ogrodzenie stanowiące przykład urządzenia budowlanego służy do korzystania z danego obiektu zgodnie z przeznaczeniem, ale nie jest do tego celu niezbędne. Nie każde jednak ogrodzenie stanowi urządzenie budowlane, możliwe jest bowiem, również przyjęcie że ogrodzenie służy wydzieleniu nieruchomości od otoczenia i stanowi samodzielny obiekt budowlany, nie będąc urządzeniem związanym z jakimkolwiek innym obiektem budowlanym (por. wyrok NSA z dn. 30 kwietnia 1999 r., sygn. IV SA 1851/96). Na podstawie zgromadzonego w sprawie materiału ustalono, że pobudowany przez skarżących mur nie pełni żadnej ze wskazanych powyżej funkcji i nie może być uznany za ogrodzenie, bowiem taką rolę pełni ściana budynku mieszkalnego usytuowana w granicy działki. Katalog budów i robót budowlanych - w którym ujęto budowę ogrodzenia - zawarty w art. 29 Prawa budowlanego, jest katalogiem zamkniętym, obejmującym przypadki stanowiące wyjątek od reguły. Oznacza to, że tylko wymienione w nim obiekty mogą być wybudowane bez uprzedniego uzyskania pozwolenia na budowę. Skoro pobudowany przez skarżących mur nie pełni funkcji ogrodzenia, przystąpienie do jego budowy wymagało uprzedniego uzyskania pozwolenia na budowę. Trafnie, zatem organy orzekające w sprawie uznały, że niedopełnienie obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę przedmiotowego muru skutkuje wydaniem decyzji nakazującej rozbiórkę obiektu na podstawie wskazanego art. 48 ust. 1 Prawa budowlanego. Trafnie uznały też organy, że niemożliwa jest legalizacja wybudowanego muru w trybie art. 48 ust. 2 prawa budowlanego, bowiem wybudowany mur narusza przepisy § 13 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12.04.2002r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. Nr 75, poz. 690 ze zm.), w zakresie uniemożliwiającym doprowadzenie obiektu do stanu zgodnego z prawem. Wobec powyższego na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzeczono jak w sentencji wyroku. /-/B. Drzazga /-/E.Brychcy /-/A.Łaskarzewska MP