II SA/Po 655/13

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu - Katarzyna Witkowicz-Grochowska po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 22 lipca 2013 r. wniosku o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi A. C. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] lutego 2013 r. Nr [...] w przedmiocie należności z tytułu nienależnie pobranych świadczeń postanawia 1. ustanowić dla A. C. adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka, 2. oddalić wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych. /-/ K. Witkowicz-Grochowska Skarżąca A. C. wniosła o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata z urzędu. W uzasadnieniu wniosku wskazała, że jest samotną matką, wychowuje 14 –letniego syna, choruje. Nie jest w stanie ponieść kosztów pełnomocnika z wyboru bez uszczerbku koniecznego dla utrzymania siebie i rodziny. Podała, że gospodarstwo domowe prowadzi z synem. Koszty utrzymania to: [...] zł czynsz miesięcznie, prąd – [...] zł na dwa miesiące, [...] zł – gaz na dwa miesiące. Na dowód powyższego przedłożyła kserokopie faktur i rozliczeń. Rodzina utrzymuje się z wynagrodzenia skarżącej za pracę w wysokości [...]zł, świadczenia z funduszu alimentacyjnego na syna –[...] zł, dodatku mieszkaniowego [...] zł, [...] zł zasiłku rodzinnego, co łącznie daje [...] zł miesięcznie. Powyższe potwierdziła zaświadczeniem i kserokopią decyzji. Nadto wskazała, że syn jest uczniem gimnazjum i nie ma żadnych źródeł dochodu. Skarżąca wskazała, że nie posiada żadnego majątku nieruchomego, oszczędności, czy wartościowych ruchomości. Wnioskodawczyni została wezwana do uzupełnienia wniosku o prawo pomocy na podstawie art. 255 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012, poz. 270 – dalej "p.p.s.a."). W jej imieniu na mocy upoważnienia odpowiedziała jej matka oświadczając, że córka nie posiada lokat terminowych, nie ma kredytów i pożyczek, nie posiada samochodów. Przedłożono wyciąg z rachunku bankowego za okres od stycznia do 27 maja 2013 r., na który wpływają środki z pomocy społecznej oraz z urzędu pracy. Saldo na rachunku w tym okresie jest dodatnie i wynosiło: [...] zł w styczniu, [...] zł w lutym, [...] zł w marcu, [...] zł w kwietniu, [...] zł w maju. Przedłożono zaświadczenie o wysokości dochodu uzyskanego w 2012 r. w wysokości [...] zł. Zgodnie z treścią przepisu art. 243 § 1 p.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. W myśl przepisu art. 199 p.p.s.a. strona ponosi koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Taki szczególny przepis to art. 239 pkt 1 a) p.p.s.a., zgodnie z którym nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych strona skarżąca działanie lub bezczynność organu w sprawach z zakresu pomocy i opieki społecznej. Stąd wnioskodawczyni w sprawie dotyczącej świadczeń z pomocy społecznej nie ma obowiązku uiszczania kosztów sądowych w zakresie opłat sądowych i wydatków. Wobec powyższego wnioskodawczyni zwolniona jest na mocy ustawy z obowiązku poniesienia kosztów sądowych związanych z jej udziałem w niniejszej sprawie. Zatem wniosek o prawo pomocy w tym zakresie okazał się bezzasadny, co skutkować musiało jego oddaleniem w tej części. Wnioskodawczyni złożyła także wniosek o ustanowienie adwokata, który należało rozpoznać merytorycznie w oparciu o jej sytuację majątkową, rodzinną i finansową. Zgodnie z dyspozycją art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku w koniecznych kosztach bieżącego utrzymania. Z przedłożonego oświadczenia o stanie majątkowym, finansowym i dochodach wynika, że sytuacja wnioskodawczyni pozwala na ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika z urzędu. Znajduje się bowiem w trudnej sytuacji finansowej. Wysokość aktualnie uzyskiwanych dochodów dwuosobowego gospodarstwa domowego z trudem pozwala na zaspokojenie podstawowych potrzeb bieżącego utrzymania wnioskodawczyni i jej syna. Korzystają zatem z pomocy społecznej. Wnioskodawczyni nie dysponuje także żadnym majątkiem, z którego mogłaby czerpać dodatkowe dochody. Przedstawiona przez wnioskodawczynię sytuacja finansowa i rodzinna wskazuje, więc że nie ma możliwości wygospodarowania jakichkolwiek środków na pokrycie wolnorynkowego wynagrodzenia pełnomocnika z wyboru. Podkreślić należy, że zgodnie z treścią art. 249 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy może być cofnięte w całości lub w części, jeżeli okaże się, że okoliczności, na podstawie których je przyznano, nie istniały lub przestały istnieć. Na podstawie art. 258 § 1 i 2 pkt 7 w zw. z art. 239 pkt 1a) i art. 246 § 1 pkt 1 i 2 ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono, jak w postanowieniu. /-/ K. Witkowicz-Grochowska