II SA/Po 656/19
WyrokWSA w Poznaniu2019-11-20
Skład orzekający: Barbara Drzazga, Wiesława Batorowicz, Jan Szuma
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji zasadnie orzekł o wymeldowaniu osoby z miejsca pobytu stałego, jeśli osoba ta opuściła lokal kilkanaście lat wcześniej z przyczyn rodzinnych, ale nie podjęła żadnych kroków prawnych w celu powrotu do lokalu?Ratio decidendi
Organ administracji zasadnie orzekł o wymeldowaniu, jeśli osoba opuściła lokal stałego pobytu kilkanaście lat wcześniej i nie podjęła żadnych kroków prawnych zmierzających do powrotu, co należy uznać za dobrowolne opuszczenie lokalu i wyzbycie się zamiaru koncentracji spraw życiowych w tym miejscu. Zameldowanie ma charakter ewidencyjny i nie stanowi tytułu prawnego do lokalu.Stan faktyczny
K. D. złożył wniosek o wymeldowanie swojej matki, J. D., z lokalu mieszkalnego, twierdząc, że opuściła ona lokal dobrowolnie w 2004 r. i od tego czasu nie przebywa w nim. J. D. twierdziła, że opuściła lokal z powodu trudnej sytuacji rodzinnej i alkoholizmu męża, traktując to jako pobyt tymczasowy, i posiada tytuł prawny do zamieszkania w lokalu w postaci służebności osobistej. Organ pierwszej instancji odmówił wymeldowania, uznając opuszczenie lokalu za niedobrowolne. Wojewoda, po rozpoznaniu odwołania, uchylił decyzję organu pierwszej instancji i orzekł o wymeldowaniu J. D., uznając, że długotrwałe niezamieszkiwanie i brak działań zmierzających do powrotu świadczą o dobrowolnym opuszczeniu lokalu.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Barbara Drzazga Sędziowie Sędzia WSA Wiesława Batorowicz Asesor WSA Jan Szuma (spr.) Protokolant: st. sekr. sąd. Krzysztof Dzierzgowski po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 listopada 2019 r. sprawy ze skargi J. D. na decyzję Wojewody z dnia [...] czerwca 2019 r., nr [...] w przedmiocie wymeldowania oddala skargę.
Decyzją z dnia [...] czerwca 2019 r., [...] Wojewoda (zwany dalej "Wojewodą"), po rozpoznaniu odwołania K. D., uchylił decyzję Burmistrza Miasta i Gminy [...] (zwanego dalej "Burmistrzem") z dnia [...] kwietnia 2019 r., [...] w przedmiocie odmowy wymeldowania J. D. z lokalu [...] w [...] i w jej miejsce orzekł o wymeldowaniu wskazanej osoby z lokalu.
Powyższe rozstrzygnięcia wydano w następujących okolicznościach udokumentowanych w aktach sprawy.
Wnioskiem z dnia [...] marca 2019 r. (k. 4 akt administracyjnych organu pierwszej instancji) K. D. wystąpił do Burmistrza na podstawie art. 35 ustawy z dnia 24 września 2010 r. o ewidencji ludności (wówczas tekst jednolity Dz. U. z 2018 r., poz. 1382 ze zm., obecnie Dz. U. z 2019 r., poz. 1397 ze zm., dalej "u.e.l.") o wszczęcie postępowania w przedmiocie wymeldowania J. D. (matki wnioskodawcy – uw. Sądu) z miejsca pobytu stałego w lokalu [...] w miejscowości [...]. Wyjaśnił, że od 2004 r. zameldowana nie przebywała w lokalu, opuszczenie go nastąpiło dobrowolnie z jej woli. Matka chcąc ułożyć sobie życie osobiste na nowo wyjechała do [...] i do początku roku 2018 r. tam właśnie mieszkała. Po rozstaniu z dotychczasowym partnerem mieszkała przez kilka miesięcy u sióstr, a następnie wynajęła lokal mieszkalny w [...] przy ul. [...]. Lokal ten remontowała, a ponosząc na to znaczne koszty zapewne uczyniła to w celu dłuższego tam zamieszkiwania. Na marginesie K. D. dodał, że spłacił matkę po tym, jak przekazała mu z ojcem resztę gospodarstwa rolnego w [...]. Do wniosku dołączył akty notarialne sprzedaży i darowizny, z których poza faktem przeniesienia własności gospodarstwa na K. D. wynika, że na rzecz J. i J. D. ustanowiono także bezpłatną dożywotnią służebność osobistą polegającą na możliwości korzystania z części pomieszczeń w budynku mieszkalnym (zob. § 5 aktu notarialnego z dnia [...] marca 1997 r., A [...] na k. 2 akt administracyjnych organu pierwszej instancji).
Po zawiadomieniu stron o wszczęciu postępowania (k. 5 akt administracyjnych organu pierwszej instancji) Burmistrz pismami z dnia [...] marca 2019 r. wezwał J. D. i K. D. do złożenia wyjaśnień, a także zawiadomił o planowanej wizji lokalu (k. 6, 7 i 8 akt administracyjnych organu pierwszej instancji).
Powyższą korespondencję skutecznie odebrał K. D. (za niego ojciec – J. D., zob. k. 10 verte akt administracyjnych organu pierwszej instancji), przesyłka adresowana do lokalu w [...] adresowana do J. D. została zwrócona (k. 11 akt administracyjnych organu pierwszej instancji), natomiast ta ostatnia odebrała osobiście korespondencję pod adresem [...] w [...] (k. 9 akt administracyjnych organu pierwszej instancji).
Podczas przesłuchania strony K. D. ponownie przedstawił okoliczności podniesione już wcześniej we wniosku. Dodał, że w miejscu zameldowania J. D. nie pojawia się nawet z krótkimi wizytami. W domu po jej wyprowadzce zostały jedynie meble, łóżko i kuchenka. Remontując mieszkanie (po konsultacji z J. D.) K. D. usunął meble, których matka nie chciała zabrać. Przesłuchiwany zaznaczył, że on utrzymuje lokal, co może udowodnić poprzez przedstawienie rachunków (k. 12 akt administracyjnych organu pierwszej instancji).
Przesłuchiwana J. D. z kolei wyjaśniła, że nie pamięta kiedy dokładnie opuściła lokal w [...]. Miało to miejsce, gdy syn był już żonaty – około roku 2004-2005 r. Lokal opuściła z przyczyn osobistych – zaistniałej sytuacji życiowej – ponieważ mąż był alkoholikiem i znęcał się nad nią. Wyprowadzając się J. D. zabrała swoje rzeczy osobiste, natomiast sprzęt codziennego użytku pozostawiła w lokalu. Podkreśliła, że chciałaby wrócić do lokalu, ale z racji, że mieszka tam jej mąż J. D. nie jest w stanie tego uczynić i z nim mieszkać. J. D. podkreśliła, że tymczasowo mieszka przy ul. [...] w [...] (k. 13 akt administracyjnych organu pierwszej instancji).
W piśmie z dnia [...] marca 2019 r. J. D. złożyła kolejne wyjaśnienia. Zaznaczyła, że ze względu na sytuację życiową i stosunki z mężem zmuszona była opuścić lokal w [...], niemniej nie nastąpiło to dobrowolnie ani z zamiarem zmiany miejsca zamieszkania. J. D. nadal uważa dom w [...] za centrum swoich spraw życiowych. Jej wyprowadzka ma charakter tymczasowy, chciałaby aby doszło do zmiany zachowania męża, tak aby mogła ona powrócić i znowu zamieszkać "na swoim". J. D. liczy na podjęcie przez męża leczenia choroby alkoholowej, może przyjdzie zmiana na lepsze i wspólne zamieszkiwanie będzie możliwe. Końcowo zaznaczyła, że ma dożywotnią służebność w lokalu, a więc tytuł prawny do zamieszkania. Pokreśliła, że z uwagi na fakt, iż wyprowadzka z lokalu była niezależna od jej woli, wniosek o wymeldowanie z pobytu stałego jest nieuzasadniony (k. 15 akt administracyjnych organu pierwszej instancji).
W dniu [...] marca 2019 r. miała miejsce wizja lokalna w [...] Stwierdzono, że w lokalu nie ma rzeczy osobistych J. D. ani sprzętu codziennego użytku. Obecna podczas wizji zameldowana wyjaśniła, że w lokalu były jej rzeczy osobiste i sprzęt – to co zostawiła wyprowadzając się. K. D. przyznał, że znajdowały się one od 2004 r. do czasu remontu w 2014 r. (k. 16 akt administracyjnych organu pierwszej instancji).
Dnia [...] kwietnia 2019 r. K. D. przedstawił rachunki potwierdzające, że utrzymuje on lokal, którego dotyczy spór o wymeldowanie (k. 23 akt administracyjnych organu pierwszej instancji).
W dniu [...] kwietnia 2019 r. na przesłuchanie stawiła się na przesłuchanie E. D. zamieszkała w [...] Wyjaśniła, że J. D. w jej ocenie wyprowadziła się dobrowolnie (w 2004 r.). Opuszczając lokal zostawiła część swoich rzeczy, które jako stare i zawilgotniałe zostały usunięte z lokalu, którego remont został przeprowadzony po ponad 10 latach nie użytkowania. E. D. zaznaczyła, że J. D. zamieszkuje w [...] przy ul. [...], natomiast jej powrót do lokalu w [...] – z uwagi na nieporozumienia z mężem i synem – wydaje się niemożliwy (k. 27 akt administracyjnych organu pierwszej instancji).
Po zawiadomieniu stron o zebraniu materiału dowodowego (k. 28 akt administracyjnych organu pierwszej instancji), decyzją z dnia [...] kwietnia 2019 r., [...], działając na podstawie art. 35 u.e.l. odmówił wymeldowania J. D.. W ocenie organu opuszczenie lokalu przez zameldowaną nie miało charakteru dobrowolnego. Nie nosiła się ona z takim zamiarem, natomiast jej decyzja miała charakter tymczasowy i wiązała się z sytuacją rodzinną. W chwili obecnej z tego ostatniego powodu powrót do lokalu także nie jest możliwy (k. 32 akt administracyjnych organu pierwszej instancji).
Odwołanie od decyzji złożył K. D. (k. 6 akt administracyjnych organu drugiej instancji). Pokreślił, że nie zgadza się z decyzją, zaprzecza zawartej w niej interpretacji faktów i stwierdzeniom o dobrowolnym opuszczeniu lokalu przez J. D.. Odwołujący się podał w wątpliwość także obiektywizm pracowników organu, którzy – w jego ocenie – mogą pozostawać w relacjach osobistych z matką. K. D. podkreślił, że J. D. wyprowadziła się z lokalu w [...] dobrowolnie, bez przymusu, przeprowadziła się do kochanka, z którym już od kilku lat utrzymywała zażyłe stosunki, w końcu zamieszkując z nim w [...]. Partnera poznała na turnusie w [...], odwiedził on nawet dom w [...] na kilka dni. Po tych wydarzeniach J. D. wyjaśniła synowi, że zamierza się wyprowadzić i ułożyć sobie sprawy życiowe. Tak też uczyniła – wiosną 2004 r. spakowała się i opuściła dom rodzinny. Nikt jej do tego nie zmuszał ani z domu nie wyrzucał. Jej partner przyjechał nawet po nią.
K. D. przyznał, że jego ojciec miał problemy związane z nadużywaniem alkoholu i uzależnieniem, jednak potrafił funkcjonować i nawet całymi miesiącami nie pić ani kropli. Przede wszystkim przed wyprowadzką matki zaniknęły jego kontakty i relacje z nią. Wobec konfliktu gospodarstwo przeniesiono na syna, natomiast ten ostatni proponował rodzicom, że skoro ich relacje pogorszyły się, to powinni – każde z rodziców – prowadzić osobne życie. Czasowo wydzielono lokal dla ojca, natomiast K. D. zamieszkał z matką w reszcie domu, co uspokoiło sprawy rodzinne. Kolejny konflikt nastąpił, gdy K. D. ożenił się, gdyż matka nie miała z jego żoną dobrych relacji. Wówczas po raz kolejny dokonano podziału domu na osobne lokale, a syn pomagał rodzicom w remoncie. Doszło jednak do konfliktu z J. D. na tym tle i ta w 2004 r. się wyprowadziła.
K. D. dodał też, że matka żyła ze swoim partnerem, pojawiała się na uroczystościach rodzinnych, nie kryła się z tym, wręcz dawała do zrozumienia, że wiedzie spokojne życie. Nie rozumie, dlaczego J. D. twierdzi, iż dom w [...] jest jej centrum spraw życiowych, skoro kilkanaście lat nie szukała nawet kontaktu z rodziną, nie interesowała się życiem rodziny.
Co do kwestii usunięcia rzeczy osobistych, K. D. wyjaśnił, że w 2014 r. rzeczywiście to uczynił, gdyż chciał urządzić pokój dla córki (wnuczki J. D.), która miała iść do pierwszej klasy. Zwrócił się on do matki, aby zabrała meble. Matka miała na to stwierdzić, że "prędzej mury domu się rozwalą, niż ona udostępni pokój". Po dalszych dyskusjach matka jednak ustąpiła.
Co do kwestii służebności osobistej K. D. nadmienił, że zgodnie z prawem służebność wygasa jeżeli nie jest wykonywana przez okres nie krótszy niż 10 lat.
K. D. odniósł się także do słów matki, że zmuszona była zamieszkiwać u obcych. Pokreślił, że u swojego partnera mieszkała 14 lat dobrowolnie.
W piśmie przewodnim z dnia [...] maja 2019 r., [...] przekazującym odwołanie Wojewodzie organ pierwszej instancji przyznał, że K. D. przedstawił szereg nowych istotnych faktów, które mogą mieć znaczenie dla oceny sprawy. Burmistrz pozostawił to do oceny Wojewody (k. 9 akt administracyjnych organu drugiej instancji).
Decyzją z dnia [...] czerwca 2019 r., [...] Wojewoda orzekł jak wskazano na wstępie niniejszego uzasadnienia, to jest w miejsce odmowy wymeldowania rozstrzygnął o wymeldowaniu J. D. z lokalu w [...] W motywach decyzji organ podkreślił, że bezspornym jest, iż osoba wymeldowywana nie zamieszkuje w spornym lokalu od 2004 r. (sama to potwierdzała). Z lokalu tego nie została usunięta, a dobrowolnie wyprowadziła się z niego. Zdaniem Wojewody zasadnicze znaczenie ma fakt, że J. D. od 15 lat nie mieszka w [...], stąd jej dalsze zameldowanie byłoby utrzymywaniem fikcyjnego meldunku. Przy tym, co także według organu bardzo istotne, przez cały czas pozostawanie poza lokalem J. D. nie podjęła skutecznych działań przywracających jej prawo zamieszkania, godziła się na zastany stan rzeczy, a przez to wyzbyła się woli (zamiaru) koncentracji swoich spraw życiowych w [...] w [...], przenosząc je w inne miejsce.
Końcowo Wojewoda zaznaczył, że zameldowanie nie rozstrzyga stanu prawnego. Jeżeli J. D. faktycznie, jak deklaruje, wróci do spornego lokalu i w nim ponownie zamieszka, będzie miała możliwość dopełnienia obowiązku zameldowania na zadeklarowany rodzaj pobytu.
W skardze J. D. zarzuciła naruszenie art. 80 ustawy z dnia [...] czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (obecnie tekst jednolity Dz. U. z 2018 r., poz. 2096 ze zm. – uw. Sądu, dalej "K.p.a.") poprzez nazbyt dowolną ocenę materiału dowodowego. Zwróciła uwagę także na niezgodność z rzeczywistością ustaleń faktycznych będących podstawą wydania decyzji.
W motywach skargi skarżąca podkreśliła, że jej syn przedstawił okoliczności dotyczące sprawy dopiero na etapie odwołania. Poza tym prezentowany przez niego opis sytuacji jest dla niego wygodny i ma stanowić podstawę do wymeldowania jej z lokalu. Prezentowana przez Wojewodę interpretacja zebranych dowodów jest zaskakująca. Zdaniem J. D. wola opuszczenia lokalu będąca podstawą wymeldowania powinna być wyraźna. Skarżąca podkreśliła, że czasowo opuściła [...] i nie godziła się na utrzymanie takiego stanu rzeczy. Przyznała, że obecnie najmuje lokal, lecz zbyt daleko idące jest stwierdzenie, że koncentruje tam swoje sprawy życiowe.
W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie i podtrzymał dotychczasowe stanowisko.
Do pisma procesowego z dnia [...] sierpnia 2019 r. (k. 22-26 akt sądowych) J. D. dołączyła wezwanie z [...] lipca 2019 r., w którym żąda umożliwienie jej zamieszkania wedle należnej jej służebności (do pisma nie dołączono dowodu doręczenia adresatowi – uw. Sądu). Dodała, że ze względu na śmierć męża odpadała przyczyna jej opuszczenia lokalu.
W trakcie rozprawy sądowej osoby uczestniczące (J. D., K. D.) potrzymały swoje stanowiska, przy czym właściciel lokalu domagał się oddalenia skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje:
Skarga nie zawiera usprawiedliwionych podstaw.
Przedmiotem sporu w niniejszej sprawie jest to, czy Wojewoda zasadnie orzekł o wymeldowaniu J. D. z lokalu w [...]
Rozpoczynając rozważania prawne w tym zakresie wskazać należy, że stosownie do art. 25 ust. 1 i 2 u.e.l. pobytem stałym jest zamieszkanie w określonej miejscowości pod oznaczonym adresem z zamiarem stałego przebywania. Z kolei pobytem czasowym jest przebywanie bez zamiaru zmiany miejsca pobytu stałego w innej miejscowości pod oznaczonym adresem lub w tej samej miejscowości, lecz pod innym adresem. Jak przy tym wynika z art. 28 ust. 4 u.e.l., zameldowanie na pobyt stały lub czasowy służy wyłącznie celom ewidencyjnym i ma na celu potwierdzenie faktu pobytu osoby w miejscu, w którym się zameldowała. Wobec tego obywatel polski, który opuszcza miejsce pobytu stałego albo opuszcza miejsce pobytu czasowego przed upływem deklarowanego okresu pobytu obowiązany jest wymeldować się (art. 33 ust. 1 u.e.l.). Jeśli jednak nie dopełni tego obowiązku, organ gminy właściwy ze względu na położenie nieruchomości wydaje z urzędu lub na wniosek właściciela lub podmiotu dysponującego tytułem prawnym do lokalu, decyzję w sprawie wymeldowania (art. 35 u.e.l.).
W kontekście powyższego wyjaśnić należy, że miejsce stałego pobytu danej osoby to miejsce, w którym osoba ta realizuje swoje podstawowe funkcje życiowe, to jest w szczególności mieszka, nocuje, spożywa posiłki, wypoczywa, przechowuje rzeczy niezbędne do codziennego funkcjonowania (odzież, żywność), przyjmuje wizyty członków rodziny lub znajomych, utrzymuje chociaż okazjonalne kontakty z sąsiadami.
Na pojęcie zamieszkiwania składają się dwa elementy: faktyczne przebywanie i zamiar. Opuszczenie miejsca pobytu stałego cechować musi zatem zarówno element faktyczny, polegający na stałym nieprzebywaniu w mieszkaniu, jak i element wolicjonalny, łączony z dobrowolnością zmiany miejsca pobytu.
W tym miejscu można zaznaczyć, że ujawnia się pewna trudność dowodowa, gdy chodzi o ocenę zamiaru osoby wymeldowywanej opuszczenia lokalu, gdyż okoliczności z tym związane niejako ze swej istoty nie mają charakteru uzewnętrznionego. W każdym razie, nawet gdy podłożem wyprowadzki jest rodzaj przymusu sytuacyjnego, to wydarzenia o tym świadczące mają miejsce w zamkniętych relacjach rodzinnych.
W orzecznictwie sądowoadministracyjnym ugruntowane jest stanowisko, że w sytuacji, w której istnieje konflikt rodzinny utrudniający funkcjonowanie danej osoby w miejscu dotychczasowego stałego pobytu, przesłanka istnienia woli opuszczenia dotychczasowego miejsca pobytu może zostać uznana za spełnioną, gdy ziści się z upływem czasu inna obiektywna okoliczność. Za taką uznaje się fakt, że osoba zainteresowana nie podejmuje w racjonalnym terminie formalnych działań prawnych zmierzających do przywrócenia swojego pobytu w miejscu zameldowania. Przyjmuje się, że brak tego działania należy traktować jako dorozumianą i następczą akceptację stanu trwałego opuszczenia dotychczasowego miejsca pobytu. O opuszczeniu lokalu można wobec tego mówić wówczas, gdy dana osoba, która opuściła lokal wskutek zewnętrznych przyczyn (na przykład sytuacji rodzinnej), nie skorzystała z przysługujących jej środków prawnych umożliwiających powrót do lokalu. Nieskorzystanie z takich środków prawnych w długim okresie czasu jest uzewnętrznieniem zamiaru rezygnacji z nich i powoduje, że brak jest podstaw prawnych do utrzymania fikcji meldunkowej. Ochrona prawna, o którą taka osoba powinna zabiegać, aby powstrzymać skutek wymeldowania z lokalu, realizowana jest na drodze powództwa posesoryjnego w trybie art. 344 § 1 Kodeksu cywilnego. Samo więc wyrażanie woli dalszego zamieszkiwania w opuszczonym lokalu bez przełożenia tej woli na realne działania prawne będące uzewnętrznieniem tej woli, jest wystarczającą okolicznością do uznania, że doszło do dobrowolnego opuszczenia lokalu (zob. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 24 listopada 2017 r., II OSK 215/17 i z dnia 20 lipca 2018 r., II OSK 2036/16 (orzeczenia.nsa.gov.pl).
Przenosząc powyższe na grunt rozpatrywanej sprawy wskazać należy, że faktem bezspornym jest, iż J. D. w [...] nie zamieszkuje od 2004 r., a więc od kilkunastu lat. Treść jej skargi w kontekście okoliczności opisanych w odwołaniu wskazuje, że strony przyznają, iż na skutek tak długiego niezamieszkiwania doszło do zmian w lokalu w [...] zwłaszcza udostępnienia spornego lokalu wnuczce J. D. (zob. s. 4 skargi).
W ocenie Sądu całokształt materiału dowodowego bezspornie prowadzi do wniosku, że doszło do wyprowadzki i długotrwałego niezamieszkiwania J. D. w [...]. Przedmiotem sporu jest element woli zameldowanej. Jej syn K. D. przedstawia szereg okoliczności związanych z życiem rodzinnym, które skłaniać mają ku stanowisku, iż jego matka przez lata żyła dobrowolnie poza domem rodzinnym. J. D. nie przecząc stanowi faktycznemu konsekwentnie jednak wywodzi, że to właśnie trudna sytuacja rodzinna i alkoholizm męża zmusił ją do opuszczenia lokalu, co zawsze jednak traktowała jako stan tymczasowy.
Sąd w tym miejscu podkreśla, że nie da się rozstrzygnąć obecnie jaki był stan świadomości i woli skarżącej przez lata pozostawania poza lokalem. Jak zaznaczono wyżej, konieczne jest więc sięgnięcie do wypracowanego w orzecznictwie kryterium obiektywnego, a więc zweryfikowanie, czy przez 15 lat pozostawania poza lokalem, w którym J. D. posiadała służebność, zameldowana poczyniła jakiekolwiek prawne kroki w celu umożliwienia jej powrotu do niego.
Z akt sprawy nie wynika, aby skarżąca występowała do sądu z powództwem o przywrócenie naruszonego posiadania. Zaprzeczając woli pozostawania poza lokalem J. D. powołała się tylko na wyrok z [...] lutego 2002 r. o zniesieniu ustawowej wspólności majątkowej z mężem oraz przedłożyła pismo z dnia [...] lipca 2019 r. skierowane do syna, zawierające żądanie umożliwienia jej powrotu do lokalu. Oba te dokumenty nie mają w sprawie znaczenia. Orzeczenie sądowe z 2002 r. dotyczy spraw majątkowych w relacji do męża sprzed opuszczenia przez J. D. lokalu, natomiast pismo skierowane do syna sporządzono po wydaniu zaskarżonej decyzji, a ponadto samo ono stanowi tylko oświadczenie i nie udowadnia woli podjęcia realnych czynności prawnych nakierowanych na powrót do lokalu.
Mając powyższe na uwadze, należy stwierdzić, że organy rozstrzygające w niniejszej sprawie w oparciu o materiał dowodowy zgromadzony w zgodzie z art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 K.p.a. prawidłowo uznały, że w przypadku skarżącej wystąpiły przesłanki określone w art. 35 u.e.l., uzasadniające wymeldowanie jej z dotychczasowego miejsca pobyt stałego. Prawidłowo zgromadzony i oceniony materiał dowodowy sprawy jednoznacznie bowiem potwierdził, że skarżąca opuściła długotrwale i lokal w [...] przed długotrwałe przebywanie poza nim i nie podejmowanie żadnych działań prawnych uzewnętrzniła, że wyzbyła się zamiaru powrotu do niego. Nie dopełniła wreszcie przez 15 lat obowiązku wymeldowania się, co uzasadniało ingerencję organu ewidencyjnego w sprawie wymeldowania skarżącego ze spornego lokalu.
Podsumowując Sąd wyjaśnia, że w postępowaniu w przedmiocie wymeldowania jedynymi istotnymi okolicznościami, które należy ustalić, jest po pierwsze fakt niezamieszkiwania danej osoby w lokalu, a po drugie dobrowolność jego opuszczenia rozumiana albo jako realizacja woli opuszczenia danego miejsca, albo uzewnętrzniona jako brak podjęcia kroków prawnych w celu umożliwienia powrotu do lokalu.
Sąd podkreśla, że zameldowanie na pobyt stały służy wyłącznie celom ewidencyjnym i ma na celu potwierdzenie faktu pobytu osoby w miejscu, w którym się zameldowała. Innymi słowy, celem ewidencji ludności jest odzwierciedlenie przez właściwe organy w stosownym rejestrze danych faktycznych o rzeczywistym zamieszkiwaniu i przebywaniu osób pod danym adresem.
Rejestracja meldunkowa nie jest przy tym źródłem jakichkolwiek praw majątkowych, w tym do własności lokalu, w którym zostało dokonane zameldowanie. Obowiązek wymeldowania powstaje w przypadku opuszczenia miejsca pobytu stałego bez wymeldowania, a działanie takie związane jest z koniecznością utrzymania aktualnych wpisów w ewidencji ludności. Ewidencja ludności służy bowiem zbieraniu informacji w zakresie danych o miejscu zamieszkania i pobytu osób, a więc rejestracji stanu faktycznego, a nie stanu prawnego.
W konsekwencji, wymeldowanie skarżącej stanowi jedynie potwierdzenie, że nie przebywa ona w [...]. Nie oznacza to, że J. D. zostaje przez wymeldowanie – jako takie – pozbawiona jakichkolwiek innych praw. Sąd zaznacza to jako ważne, gdyż ma na uwadze, iż w relacji między K. D. a J. D. może zaistnieć spór co do służebności osobistej niegdyś zapisanej notarialnie tej drugiej. Rozstrzygnięcie o prawie J. D. do zamieszkiwania w lokalu na podstawie służebności należy do sądu powszechnego.
Mając powyższe na uwadze, Sąd działając na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm.), oddalił skargę.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło