II SA/Po 657/04

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Edyta Podrazik (spr.) Sędziowie Sędzia NSA Barbara Kamieńska Sędzia WSA Elwira Brychcy Protokolant sekr. sąd. Kamila Kozłowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 grudnia 2005 r. przy udziale sprawy ze skargi A.M. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] czerwca 2004 r. Nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki obiektu budowlanego; o d d a l a s k a r g ę /-/ E. Brychcy /-/ E. Podrazik /-/ B. Kamieńska Decyzją z dnia [...].06.2004 r. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla Miasta P. z dnia [...].03.2004 r., w której na podstawie art. 48 ust. 4 ustawy z dnia 07.07.1994 r. Prawo budowlane, nakazano inwestorce A. M. rozbiórkę tarasów w kondygnacji parteru i w kondygnacji pierwszego piętra wraz ze słupami oraz murem granicznym wybudowanym na opisanych tarasach, o które został rozbudowany budynek mieszkalny przy ul. [...] w P. W uzasadnieniu podano, iż inwestorka bez uzyskania pozwolenia na budowę dokonała rozbudowy budynku mieszkalnego-bliźniaka przy ul. [...] polegającej na budowie tarasów w kondygnacji parteru i pierwszego piętra wraz ze słupami i murem granicznym na tychże tarasach. Budowa przedmiotowego obiektu została zakończona w 1998 roku. Dowodami na to są m.in. mapa zasadnicza z dnia [...].04.1998 r., na której nie wykreślono przedmiotowego tarasu, fotografie wykonane przez uczestników A. i Z.D., wniosek inwestorki z [...].09.1998 r. o ustalenie warunków zabudowy i zagospodarowania terenu dla przedmiotowej inwestycji. W tej sytuacji należało zastosować procedurę legalizacyjną z art. 48 ustawy Prawo budowlane. W dniu [...].10.2003 r. organ I instancji wydał postanowienie przewidziane w art. 48 ust. 2 ustawy Prawo budowlane, wstrzymując roboty budowlane i nakazując przedłożenie przez inwestorkę określonych dokumentów. Pomimo upływu terminu określonego przez organ I instancji inwestorka nie wykonała nakazanych czynności. W związku z powyższym należało wydać decyzję nakazującą rozbiórkę. Od powyższej decyzji skargę złożyła inwestorka A. S., domagając się jej uchylenia. Skarżąca podniosła, iż organ błędnie przyjął, że przedmiotowe części obiektu budowlanego wybudowano w 1998 roku. Ustalenia organu są dowolne i opierają się na zeznaniach państwa D. Między inwestorką a D. jest ostry konflikt. W aktach sprawy są dowody świadczące, że budowę ukończono przed 1993 rokiem - jest to wpis w Dzienniku Budowy oraz zeznania świadków mieszkających w sąsiedztwie. Taras i balkon wybudowano z materiałów identycznych jak budynek zasadniczy, co potwierdza protokół oględzin. Złożenie wniosku o warunki zabudowy nie jest dowodem, że taras i balkon powstały później niż podaje skarżąca. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w odpowiedzi na skargę podtrzymał stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga okazała się niezasadna. Podstawą decyzji wydanych przez organy obu instancji był przepis art. 48 ust. 1, ust. 3 i ust. 4 ustawy z dnia 07.07.1994 r. Prawo budowlane. Treść tego przepisu obliguje organy nadzoru budowlanego do wydania decyzji nakazującej rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części wybudowanego bez pozwolenia na budowę, jeżeli inwestor w wyznaczonym terminie nie wykona obowiązku przedłożenia zaświadczenia właściwego organu o zgodności obiektu z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, w tym z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego oraz projektu budowlanego z wymaganymi opiniami, pozwoleniami i uzgodnieniami, a także oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. W przedmiotowej sprawie skarżąca rozbudowała istniejący budynek mieszkalny bliźniaczy w należącej do niej części o tarasy w kondygnacji parteru i pierwszego piętra wraz ze słupami i ścianą graniczną. Budowę tę zrealizowano bez uzyskania decyzji o pozwoleniu na budowę, która wymagana była w oparciu o przepis art. 28 ustawy Prawo budowlane. Zebrany materiał dowodowy pozwala zasadnie przyjąć, iż budowę rozpoczęto w 1998 roku. Postępowanie w przedmiotowej sprawie wszczęte zostało w dniu [...].02.1999 r. Postanowieniem z dnia [...].10.2003 r. organ nadzoru budowlanego nałożył na skarżącą obowiązek przedłożenia w terminie 60 dni dokumentów opisanych wyżej, wymaganych przepisem art. 48 ust. 3 ustawy Prawo budowlane. Skarżąca w terminie tym przedłożyła jedynie zaświadczenie Prezydenta Miasta P. z dnia [...].11.2003 r. o zgodności inwestycji z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, w tym z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego zatwierdzonego uchwałą Rady Miejskiej nr X/58/II/94 z dnia 06.12.1994 r. Pozostałych dokumentów skarżąca nie złożyła. Podkreślić należy, że złożony przez skarżącą projekt budowlany – projekt typowy domek dwurodzinny bliźniaczy adaptowany przez Z.K. - zawiera tylko część rysunkową, nie odpowiada wymogom art. 34 ustawy Prawo budowlane, ponadto jest to projekt, według którego wybudowany został budynek mieszkalny skarżącej, nie przewidujący murowanych tarasów w kondygnacji parteru i pierwszego piętra. Nie jest to więc projekt budowlany wykonanych przez skarżącą tarasów. Jak wynika z aktu notarialnego z dnia [...].07.1993 r. nieruchomość przy ulicy [...] w P. jest współwłasnością skarżącej w 2/3 części i A. oraz Z.D. w 1/3 części. W wymienionym akcie notarialnym współwłaściciele ustalili sposób korzystania z nieruchomości, nie wynika jednak z niego, aby skarżąca posiadała prawo dysponowania na cele budowlane z wyłączeniem pozostałych współwłaścicieli przyznaną jej do używania częścią nieruchomości. Rozbudowę budynku zakwalifikować należy do czynności przekraczających zwykły zarząd rzeczą wspólną, co zgodnie z art. 199 kc wymaga zgody wszystkich współwłaścicieli. W toku całego postępowania współwłaściciele A. i Z.D. wyrażali konsekwentny sprzeciw co do tej rozbudowy. Skarżąca nie posiada więc prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Skarżąca nie wykonała więc obowiązków nałożonych na nią postanowieniem z dnia [...].10.2003 r. W tych okolicznościach organy nadzoru budowlanego obu instancji prawidłowo zastosowały przepis art. 48 ust. 4 ustawy z dnia 07.07.1994 r. Prawo budowlane w związku z ar. 7 ust. 2 ustawy z dnia 27.03.2003 r. o zmianie ustawy Prawo budowlane oraz niektórych innych ustaw. Zarzuty skargi sprowadzają się do kwestionowania ustalenia przez organy obu instancji daty wybudowania przedmiotowych tarasów na rok 1998. Skarżąca twierdzi, iż tarasy wybudowane zostały w 1993 r. Ustalona przez organy administracji data budowy przedmiotowych obiektów znajduje jednak pełne poparcie w zebrany w sprawie materiale dowodowym. Uczestnicy A. i Z.D. w toku całego postępowania konsekwentnie twierdzili, że tarasy wybudowano w 1998 r. A. i Z.D. już w piśmie z dnia [...].05.1998 r. - skierowanym do Urzędu Miasta P. w innej sprawie - informowali o rozpoczęciu przez skarżącą wykopów pod fundamenty pod przyszły taras, a w piśmie z dnia [...].12.1998 r. o zrealizowaniu budowy tarasu (k.15 i 22 akt administracyjnych). Oględziny terenu inwestycji dokonano dopiero w dniu [...].03.1999 r. Skarżąca obecna podczas oględzin nie podnosiła argumentu, że obiekt wybudowano w 1993 r., co w sytuacji obiektu istniejącego od wielu lat byłoby naturalne. Skarżąca okoliczności tej nie poniosła również składając wyjaśnienia do protokołu w dniu [...].03.1999 r. (k. 32 akt administracyjnych). Dopiero w dniu [...].05.1999 r. skarżąca stwierdziła, iż tarasy wybudowane zostały w 1993 r. (k. 54 akt). W dniu [...].09.1998 r. skarżąca złożyła wniosek o ustalenie warunków zabudowy i zagospodarowania terenu dla inwestycji polegającej na dobudowie tarasu do budynku istniejącego przy ul. [...]. Skarżąca nie potrafiła logicznie wyjaśnić dlaczego miałaby po 6 latach od realizacji inwestycji składać wniosek o warunki zabudowy i zagospodarowania terenu. Jej wyjaśnienia, że chodziło o "dopełnienie formalności" są mało prawdopodobne (k. 88v). Jesienią 1998 r. na posesji skarżącej doszło do zajścia, podczas którego szwagier skarżącej i zarazem właściciel drugiej części budynku bliźniaczego J.A. rozbijał ścianę graniczną na przedmiotowych tarasach. Z zeznań świadka M.A. wynika, iż w czasie tego zajścia cała konstrukcja tarasów była w stanie surowym, nie otynkowana. Stan surowy wskazuje na fakt niedawnego wykonania przedmiotowej budowy. Mało prawdopodobne jest by tarasy pozostały niewykończone przez około 5 lat, tym bardziej, że według twierdzeń skarżącej są one konieczne dla zdrowia i wygody jej starszych i schorowanych rodziców (k.88v, 208). W aktach sprawy znajduje się mapa zasadnicza nieruchomości skarżącej, wykonana przez uprawnionego geodetę G.H. według stanu na dzień [...].04.1998 r., przyjęta do ewidencji Ośrodka Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej Urzędu Wojewódzkiego w P. w dniu [...].04.1998 r. Na mapie tej nie wrysowano spornych tarasów. Natomiast na mapie zasadniczej wykonanej przez uprawnionego geodetę B.W. według stanu na dzień [...].08.1998 r., przyjętej do ewidencji Ośrodka Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej Urzędu Wojewódzkiego w P. w dniu [...].09.1998 r. tarasy zostały uwidocznione. Wbrew twierdzeniom skarżącej między mapami tymi nie ma sprzeczności, bowiem wykonane zostały w odstępie kilku miesięcy, między początkiem kwietnia a końcem sierpnia 1998 r. Ich treść koresponduje zasadniczo z twierdzeniem uczestników A. i Z. D., że tarasy rozpoczęto budować z końcem maja 1998 r., a budowę zakończono jesienią 1998 r. Obie mapy różnią się co do niektórych elementów istniejących w terenie, są to jednak różnice niewielkie, nie dotyczące istnienia głównych obiektów. Odmienności te nie wpływają na ogólną wiarygodność obu dokumentów geodezyjnych. Zarzuty skarżącej kwestionującej rzetelność mapy wykonanej przez G.H. są gołosłowne i nie podważają wiarygodności tego dokumentu. W aktach sprawy znajduje się fotografia posesji skarżącej, na której znajduje się córka uczestników A. i Z. D. oraz widoczny jest metalowy trzepak. Na fotografii tej córka uczestników, urodzona w 1990 r., jest w wieku 6-7 lat. Zdjęcie to nie było przez skarżącą kwestionowane. Jednocześnie z zeznań świadka M.A. wynika, że trzepak był usytuowany odległości 2,5 m od ściany budynku od strony ogrodu, a więc w miejscu, gdzie obecnie znajduje się taras w kondygnacji parteru (taras ma wymiary 6,19 m na 2,95 m – k. 242 akt). Taras w kondygnacji parteru nie mógł więc powstać przed rokiem 1996-1997. Również zeznania świadka R.B. potwierdzają, że tarasy nie istniały jeszcze w 1997 roku i wiosną 1998 r. Wszystkie wymienione wyżej dowody tworzą spójną, uzupełniającą się całość. Pozostałe dowody tj. zeznania świadków H.T., M.Z., M.A. (w części dotyczącej daty budowy) nie zasługują na wiarę. Wymienione osoby składając zeznania w 2003 roku twierdziły, że tarasy wybudowane zostały w 1993 r. M.Z. nie była jednak w stanie przypomnieć sobie, kiedy wybudowano schody łączące taras w poziomie parteru z działką (co według świadka M. A. miało miejsce w 1998 r.), nie pamiętała gdzie na działce skarżącej znajdował się trzepak, ani czy nadal się tam znajduje. H.T. natomiast przyznała, że o dacie budowy upewniła ją rozmowa ze skarżącą, która stwierdziła, że "ma na tę budowę dokumenty". Również H. T. nie pamiętała czy na terenie działki skarżącej był trzepak. Świadek M.A. jest siostrzeńcem skarżącej i synem właścicieli drugiej części budynku bliźniaczego. Rodzice tego świadka w swojej części budynku pobudowali bez pozwolenia na budowę identyczne tarasy, które stanowią jedną konstrukcyjną całość z tarasami skarżącej i przeciwko nim organy nadzoru budowlanego prowadziły analogiczne postępowanie. W aktach sprawy znajdują się także oświadczenia M.K., M.K. i B.W. Co do dwóch pierwszych osób nie wiadomo jednak kim są i skąd mają wiedzę na temat nieruchomości skarżącej, nie można zweryfikować ich wiarygodności. Natomiast B.W. jest osobą zainteresowaną w korzystnym dla skarżącej rozstrzygnięciu sprawy – jest jej ojcem, wspólnie zamieszkują na przedmiotowej nieruchomości, uczestniczył w budowie tarasu i dla jego potrzeb taras wybudowano. Podnoszony w skardze argument dotyczący wpisu w dzienniku budowy budynku mieszkalnego skarżącej jest nieistotny. Ostatnie wpisy w tym dzienniku dokonano we wrześniu 1979 r. i w czerwcu 1980 r., natomiast skarżąca sama twierdzi, że tarasy wybudowano 1993 r., na fundamentach wykonanych w 1964 r.(k. 88 akt). Z tego względu powyższe wpisy nie mogą mieć żadnego znaczenia dla ustalenia faktycznej daty budowy przedmiotowych tarasów. Zebrany dotychczas przez organy nadzoru budowlanego materiał dowodowy uznać należy za wystarczający do ustalenia istotnych okoliczności sprawy i do jej rozstrzygnięcia. Materiał ten pozwala zasadnie ustalić datę budowy tarasów na rok 1998 r. Reasumując powyższe rozważania stwierdzić należy, iż zarówno zaskarżona decyzja, jak i poprzedzająca ją decyzja Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla Miasta P. odpowiadają prawu, a skarga nie jest zasadna. Z wymienionych przyczyn na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30.08.2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153 poz. 1270 z 2002 r.) należało oddalić skargę. /-/ B. Kamieńska /-/ E. Podrazik /-/ E. Brychcy