II SA/Po 657/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jakub Zieliński Sędziowie Sędzia WSA Elwira Brychcy (spr.) Sędzia WSA Edyta Podrazik Protokolant st. sekr. sąd. Edyta Rurarz - Kwietniewska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 grudnia 2016 r. sprawy ze skargi K. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] lipca 2016 r. Nr [...] w przedmiocie zasiłku celowego oddala skargę Decyzją z dnia [...].03.2016r. nr [...]Prezydent Miasta podając w podstawie prawnej przepisy art.2 ust.1,art.3 ust.13i 4, art.4, art.7,art.8 ust.1pkt.1,ust.3 i 4, art. 11 ust.3, art.14, art.39 ust.1 i 2, art. 106 ust.4 i art.107 ust.1 i 4 ustawy z dnia 12.03.2004 r. o pomocy społecznej ( Dz. U. z 2015, poz.163 ze zm ) odmówił przyznania panu K. K. pomocy pieniężnej w formie zasiłku celowego na zwrot kosztów zakupu: dodatkowej żywności w wysokości [...] zł, doładowania do telefonu w wysokości łącznej [...] zł, gazu w łącznej kwocie [...]zł, łatki i kleju do dętek w kwocie [...]zł, obejmy do rury w kwocie [...]zł, ciśnieniomierza w kwocie [...] zł, znaczków za kwotę [...]zł opłacenie usług ksero w kwocie [...]zł oraz haków w kwocie [...]zł. Organ I instancji podał w uzasadnieniu, że zainteresowany nie pracuje zawodowo, jest zarejestrowany w Powiatowym Urzędzie Pracy jako bezrobotny bez prawa do zasiłku. Pan K. nie posiada żadnego własnego dochodu, a w miesiącu poprzedzającym złożenie wniosku uzyskał jedynie zasiłek okresowy w wysokości [...]zł. Organ zwrócił przy tym uwagę na fakt, że w 2015r. pan K. pobrał zasiłki celowe i okresowe na łączną kwotę [...] zł, co w skali miesiąca daje [...] zł. Stwierdził także, że zgłoszone potrzeby nie mieszczą się w pojęciu niezbędnej potrzeby życiowej, a zainteresowany mógł zaspokoić te potrzeby we własnym zakresie. Odwołanie od powyższej decyzji wniósł pan K. K., nie przedstawiając jednak żadnych zarzutów. Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzja z dnia [...] lipca 2016 r. na podstawie art. 138 §1 pkt.1 kpa utrzymało w mocy zaskarżoną decyzje . W ocenie Kolegium, w przedmiotowej sprawie brak jest podstaw do przyjęcia, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem przepisów ustawy o pomocy społecznej. Organ I instancji wszechstronnie rozważył sytuację pana K. K., a wydanej przez niego decyzji nie można postawić zarzutu dowolności. Z ustaleń poczynionych przez organ I instancji wynika, że pan K. K. spełnia przesłankę dochodową przyznania pomocy, albowiem jego dochód nie przekracza kryterium dochodowego i wynosi [...]zł. Pan K. systematycznie uzyskuje jednak wsparcie na zaspokojenie swoich potrzeb, w szczególności otrzymuje zasiłki celowe na żywność w wysokości po [...] zł. Mając na uwadze fakt, iż jest on osobą samotnie gospodarującą, przyznana kwota powinna mu wystarczyć na zakup żywności. Klient nie wytłumaczył przy tym, wnioskując o dodatkowe [...] zł za miesiąc grudzień 2015r.., dlaczego jego wydatki na żywność były wyższe niż przyznane świadczenie. Z akt sprawy nie wynika natomiast aby cierpiał on na jakieś schorzenia wymagające stosowania specjalnej diety, co mogłoby uzasadniać zwiększone wydatki na ten cel. Z tych też względów, należało uznać, że zasadnie organ I instancji odmówił przyznania dodatkowej pomocy na ten cel. Zgodnie z art. 39 ust. 1 ustawy z dnia 12 marca 2004r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 2009r., nr 175 poz. 1362) w celu zaspokojenia niezbędnej potrzeby bytowej może być przyznany zasiłek celowy. W myśl zaś art. 39 ust. 2 zasiłek celowy może być przyznany w szczególności na pokrycie części lub całości kosztów zakupu żywności, leków i leczenia, opału, odzieży, niezbędnych przedmiotów użytku domowego, drobnych remontów i napraw w mieszkaniu, a także kosztów pogrzebu. Pojęcie "niezbędnej potrzeby życiowej" nie jest ustawowo zdefiniowane, a wyliczenie zawarte w ust. 2 cyt. przepisu ma jedynie charakter przykładowy. Z tego też względu, wytyczne jakimi należy się kierować przy ocenie czy zgłoszona potrzeba winna być kwalifikowana jako niezbędna potrzeba życiowa należy czerpać z doktryny i orzecznictwa. Utrwalone jest przy tym stanowisko, że ww. pojęcie obejmuje potrzeby usprawiedliwione ze względu na zachowanie życia, zdrowia, umożliwienia zarobkowania czy pełnienia funkcji członka rodziny. Jest to zatem potrzeba uzasadniona podstawowym katalogiem dóbr zasługujących na ochronę. W ocenie tut. Kolegium słusznie organ I instancji przyjął, że znaczna część zgłoszonych potrzeb nie może zostać uznana za niezbędną potrzebę życiową, a Skarżący miał możliwość aby zabezpieczyć zgłaszane potrzeby we własnym zakresie, zwłaszcza że nie ponosi żadnych szczególnych kosztów związanych z utrzymaniem mieszkania. Przede wszystkim jednak refundacja poniesionych wydatków nie jest objęta dyspozycją art. 39 ust. 1 ups, który przewiduje możliwość przyznania pomocy, jedynie w celu zaspokojenia niezbędnej potrzeby życiowej. Skarżący nie wnioskował o dodatkowe pieniądze na żywność oraz środki na zakup potrzebnych mu rzeczy, lecz o refundację poniesionych wydatków. Żądanie takie nie może zostać zakwalifikowane jako zaspokojenie potrzeby życiowej. Żaden przepis ustawy o pomocy społecznej nie przewiduje bowiem możliwości zwrotu wydatków poniesionych przez strony na zaspokojenie własnych potrzeb życiowych. Z tego względu uznać należało, że zaskarżona decyzja jest prawidłowa i nie narusza granic uznania administracyjnego. Została ona wydana po przeprowadzeniu wyczerpującego postępowania dowodowego. Na powyższą decyzję skargę do sądu złożył K.K., z treści skargi wynika, że skarżący nie zgadza się z decyzja. Do skargi dołączono plik kserokopii wycinków prasowych i i innych zapisków nie pozostających w związku ze sprawą Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje. Skarga jest niezasadna. Podstawę rozstrzygnięcia w przedmiotowej sprawie stanowiły przepisy ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 2015 r., poz. 163 z późn. zm., dalej: "u.p.s."). Zgodnie z art. 39 ust. 1 u.p.s., w celu zaspokojenia niezbędnej potrzeby bytowej może być przyznany zasiłek celowy. Jak wynika przy tym z art. 39 ust. 2 u.p.s., zasiłek celowy może być przyznany w szczególności na pokrycie części lub całości kosztów zakupu żywności, leków i leczenia, opału, odzieży, niezbędnych przedmiotów użytku domowego, drobnych remontów i napraw w mieszkaniu, a także kosztów pogrzebu. Ponadto ustawodawca wskazuje w art. 8 ust. 1 pkt 1 u.p.s. w zw. z § 1 pkt 1 lit. a rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 14 lipca 2015 r. w sprawie zweryfikowanych kryteriów dochodowych oraz kwot świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej (Dz. U. poz. 1058), że prawo do świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej przysługuje osobie samotnie gospodarującej, której dochód nie przekracza 634,00 zł. Trzeba przy tym od razu zaznaczyć, że ustawodawca używa w art. 39 ust. 1 u.p.s. wyrazu "może", pozostawiając tym samym organom administracji publicznej pewien luz decyzyjny w kwestii przyznania albo odmowy przyznania świadczenia z pomocy społecznej Nie oznacza to jednak, że rozstrzygnięcie wydane w przedmiocie zasiłku celowego może być arbitralne. Przeciwnie, dopiero zgromadzenie materiału dowodowego w sposób wyczerpujący i rozważenie go jako całość oraz przekonujące uzasadnienie przyjętego rozstrzygnięcia zwalniają organ administracji publicznej z zarzutu dowolności. Odnosząc powyższe uwagi do specyfiki niniejszej sprawy, Sąd zauważa, że K. K., zgodnie z danymi zawartymi w aktualizacji wywiadu środowiskowego z dnia 16 lutego 2016 r. osiąga miesięczny dochód w wysokości [...] zł. Kwotę tę stanowi zasiłek okresowych przyznany na okres od dnia 1 października 2015 r. do dnia 31 grudnia 2015 r. W okresie tym skarżący otrzymywał pomoc w formie zasiłku celowego w kwocie [...],- zł. Konsekwentnie zatem skarżący spełniał wymóg z art. 8 ust. 1 pkt 1 u.p.s. Na tle niniejszej sprawy konieczne jest udzielenie odpowiedzi na pytanie, czy żądania zgłoszone przez skarżącego podlegają zaspokojeniu w trybie art. 39 ust. 1 u.p.s. W tej mierze Sąd podzielił w pełni stanowisko organów pomocy społecznej. Trzeba bowiem zauważyć, że wyrażenie "niezbędna potrzeba bytowa", użyte w art. 39 ust. 1 u.p.s., odnosi się do potrzeb, których zaspokojenie uzasadnione jest podstawowym katalogiem dóbr zasługujących na ochronę, który w sposób przykładowy został wskazany w art. 39 ust. 2 u.p.s. Pojęcie to ma zarazem charakter niedookreślony, a jego konkretyzacja następuje przez uwzględnienie okoliczności indywidualnego przypadku rozstrzyganego przez organy administracji publicznej. Analizując z tej perspektywy żądanie należy najpierw wskazać, że zakup żywności należy do niezbędnych potrzeb życiowych, które co do zasady podlegają zaspokojeniu przez przyznanie zasiłku celowego. Niemniej z materiału dowodowego wynika, że na powyższy cel został skarżącemu już przyznany zasiłek celowy w kwocie [...],- zł. Organy administracji publicznej trafnie oceniły, że brak podstaw do zaspakajania wszystkich zgłaszanych potrzeb przez zainteresowanego. Trafnie wskazano, że zakup łatki i kleju do dętek, obejmy do rury, ciśnieniomierza, znaczków, opłacenie usług ksero i zakup haków nie mieści się w pojęciu niezbędnej potrzeby. Sąd również podziela stanowisko organu, że w sytuacji skarżącego zakup doładowania do telefonu można zaliczyć do niezbędnej potrzeby , a to z racji stanu zdrowia skarżącego, to jednak w sytuacji, gdy skarżący co miesiąc otrzymuje zasiłek okresowy w kwocie [...],- zł i ma zaspokojone potrzeby żywieniowe oraz mieszkaniowe to winien zabezpieczyć zaspokojenie tejże potrzeby we własnym zakresie. Mając zatem na uwadze fakt, że skarżący osiąga dochód miesięczny z tytułu zasiłku okresowego, trafnie organy administracji publicznej uznały, że doładowanie telefonu powinno być pokryte ze środków własnych skarżącego. W tej sytuacji Sąd nie znalazł podstaw do uwzględnienia skargi. Ubocznie tylko Sąd zauważa, że nic nie wnoszą do sprawy załączane kserowane różne dokumenty, a narażają skarżącego na niepotrzebne wydatki związane z korzystaniem z usług kserograficznych. Skarga jako niezasadna podlegała oddaleniu na mocy art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 z późn. zm )