II SA/Po 658/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Wiesława Batorowicz po rozpoznaniu w dniu 12 maja 2016 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku A. M. i T. M. o przywrócenie terminu do wniesienia zażalenia na postanowienie z dnia 15 października 2015 r. w przedmiocie odrzucenia skargi w sprawie ze skargi A. M. i T. M. na decyzję Wielkopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] maja 2015 r., Nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki obiektu budowlanego; postanawia odmówić przywrócenia terminu do wniesienia zażalenia. /-/.W. Batorowicz Postanowieniem z dnia 15 października 2015 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu odrzucił skargę A. M. i T. M. na decyzję Wielkopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] maja 2015 r., Nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki obiektu budowlanego. Z kolei postanowieniem z dnia 24 marca 2016 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu odrzucił zażalenie skarżących jako wniesione po terminie. W wyniku zastosowania instytucji autokontroli, postanowieniem z dnia 14 kwietnia 2016 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu uchylił wyżej wskazane postanowienie z dnia 24 marca 2016 r. Powodem zastosowania autokontroli był fakt, że skarżący listem nadanym w dniu [...] marca 2016 r. przesłali do Sądu zażalenie na postanowienie z dnia 15 października 2015 r. wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do wniesienia zażalenia, który nie został jednak poprawnie zarejestrowany przez Sąd. Postanowieniem z dnia z dnia 24 marca 2016 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu odrzucił zażalenie skarżących, pomijając wniosek o przywrócenie terminu do jego złożenia. Sąd uznał, że powyższe okoliczności stanowią podstawę do uchylenia zaskarżonego postanowienia z dnia 24 marca 2016 r. o odrzuceniu zażalenia w trybie autokontroli, o której mowa w art. 195 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm., dalej: "P.p.s.a."). Oznacza to, że zażalenie skarżących na postanowienie z dnia 15 października 2015 r. wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do wniesienia należy rozpoznać na nowo. W uzasadnieniu wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia zażalenia na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 15 października 2015 r., sygn. akt II SA/Po 658/15, w przedmiocie odrzucenia skargi z dnia 8 czerwca 2015 r. skarżący podnieśli następujące okoliczności. Zdaniem skarżących, uchybili oni terminowi do wniesienia zażalenia na postanowienie w przedmiocie odrzucenia skargi bez swojej winy. Skarżący podnieśli w tym zakresie, że w postanowieniu Sądu z dnia 15 października 2015 r. brak jest pouczenia co do możliwości wniesienia środka odwoławczego od tego orzeczenia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w uzasadnieniu tego postanowienia wskazał jedynie, z jakich przyczyn odrzuca skargę z dnia 8 czerwca 2015 r. W tym miejscu należy zwrócić uwagę na normę wysłowioną przepisem art. 6 P.p.s.a., zgodnie z którym sąd administracyjny w razie uzasadnionej potrzeby udziela stronom występującym w sprawie bez adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego niezbędnych pouczeń co do czynności procesowych i skutków ich zaniedbań. Przepis ten z uwagi na art. 2 ustawy z dnia 9 kwietnia 2015 r. o zmianie ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi stosuje się również do postępowań wszczętych przed dniem wejścia jej w życie. Skarżący podnieśli, że nie są obeznani z przepisami procedury sądowoadministracyjnej i nie wiedzieli, że od tego postanowienia przysługuje im środek zaskarżenia w postaci zażalenia. Taką wiedzę skarżący powzięli dopiero 2 dni temu po spotkaniu z prawnikiem. Co więcej należy wskazać, że skarżący występują przed Sądem bez adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Stąd też w pełni zaktualizowały się przesłanki, od których uzależnione jest zastosowanie przepisu art. 6 P.p.s.a. Wskazówki i pouczenia, o których mowa w art. 6 P.p.s.a., powinny dotyczyć tego, jakie czynności procesowe powinny zostać w sprawie podjęte, w jaki sposób i w jakim terminie powinny zostać usunięte stwierdzone przez sąd ich wadliwości, jakie są następstwa nieusunięcia wad i braków w terminie oraz jakie skutki prawne pociągnie za sobą podjęcie określonych czynności. Uszczegółowienie tej zasady znajduje swój wyraz w przepisie art. 163 § 2 P.p.s.a., w świetle którego postanowienia wydane na posiedzeniu niejawnym sąd doręcza z urzędu stronom. Gdy stronie przysługuje środek zaskarżenia, postanowienie należy doręczyć z uzasadnieniem. Doręczając postanowienie należy pouczyć stronę występującą w sprawie bez adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego o dopuszczalności, terminie i sposobie wniesienia środka odwoławczego. Ewentualnie, skarżący podnieśli, że w czasie rozpoczęcia biegu terminu do wniesienia zażalenia na postanowienie WSA w Poznaniu z dnia 15 października 2015 r. w przedmiocie odrzucenia skargi byli obłożnie chorzy. Żadne z nich nie mogło udać się do placówki operatora pocztowego i nadać tego zażalenia do WSA w Poznaniu. Wykluczone było również posłużenie się osobami trzecimi przy nadaniu tego zażalenia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje: Wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia zażalenia nie zasługuje na uwzględnienie. Przedmiotem rozpoznania Sądu jest wniosek A. M. i T. M. o przywrócenie terminu do wniesienia zażalenia na postanowienie Sądu z dnia 15 października 2015 r., którym odrzucono ich skargę. Zgodnie z art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.; dalej: "P.p.s.a."), jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Postanowienie o przywróceniu terminu albo odmowie jego przywrócenia może być wydane na posiedzeniu niejawnym. W myśl art. 87 § 1 P.p.s.a., pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu. W piśmie tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu (§ 2). Równocześnie z wnioskiem strona powinna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie (§ 4). Warunkiem skuteczności wniosku o przywrócenie uchybionego terminu jest łączne spełnienie przesłanek określonych w art. 87 P.p.s.a., tj. uprawdopodobnienie przez stronę braku winy w uchybieniu terminu, dochowanie terminu do wniesienia wniosku oraz dopełnienie uchybionej czynności. W ocenie Sądu, wniosek A. M. i T. M. nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem przedstawione w nim argumenty wskazujące na brak jej winy w uchybieniu terminu do wniesienia zażalenia nie są wiarygodne w zestawieniu z dokumentami akt sprawy. Skarżący opierają wniosek o przywrócenie terminu na twierdzeniu, że w postanowieniu Sądu z dnia 15 października 2015 r. brak jest pouczenia co do możliwości wniesienia środka odwoławczego od tego orzeczenia. Istotnie, takie pouczenie nie znajduje się w treści samego rozstrzygnięcia, ale zostało ono dołączone do przesyłki pocztowej, zawierającej przedmiotowe rozstrzygnięcie (por. k.28-29 akt sąd.). Przesyłka adresowana do T. M. i A. M., wraz z pouczeniem, została doręczona skarżącym odpowiednio w dniu [...] października 2015 r. i [...] listopada 2015 r. (por. k. 34-35 akt sąd.). Zawierała ona stosowne pouczenie, że na rozstrzygniecie przysługuje zażalenie do NSA w terminie 7 dni od daty doręczenia postanowienia. W uzasadnieniu wniosku skarżący wykazują, że Sąd zaniechał zastosowania normy wysłowionej przepisem art. 6 P.p.s.a. Należy zauważyć, że komentowany przepis formułuje ogólną zasadę udzielania pomocy stronom, która ma zapobiec nierówności stron w postępowaniu sądowoadministracyjnym (A. Kabat, Komentarz do art.6 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (w:) B. Dauter, B. Gruszczyński, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, LEX/el.). Zdaniem Sądu, art. 6 P.p.s.a. nie znajduje bezpośredniego zastosowania na gruncie niniejszej sprawy. Poza tym, jak wskazano wyżej, skarżący zostali przez Sąd pouczeni o możliwości wniesienia środka odwoławczego od postanowienia z dnia 15 października 2015 r. Ewentualnie, skarżący podnieśli, że w czasie rozpoczęcia biegu terminu do wniesienia zażalenia na postanowienie WSA w Poznaniu z dnia 15 października 2015 r. w przedmiocie odrzucenia skargi byli obłożnie chorzy. Należy zatem zauważyć, że również ta okoliczność podniesiona przez skarżących nie zasługuje na uwzględnienie. Skarżący nie wykazali bowiem w jakim dokładnie okresie chorowali i nie przedstawili na tę okoliczność żadnych dokumentów, ani zaświadczeń lekarskich. Raz jeszcze należy podkreślić, że – wbrew twierdzeniom zawartym we wniosku o przywrócenie terminu – przesyłki skierowane do skarżących (zawierające postanowienie o odrzuceniu skargi z dnia 15 października 2015 r.) zawierały stosowne pouczenie o możliwości wniesienia zażalenia. W zaistniałych okolicznościach Sąd uznał, że wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia zażalenia nie spełnia warunku określonego w art. 86 § 2 P.p.s.a. i z tej przyczyny nie jest możliwe przywrócenie wnioskodawcom terminu do zaskarżenia postanowienia o odrzuceniu skargi z dnia 15 października 2015 r. Z powyższych względów Sąd, na podstawie art. 86 § 1 w zw. z art. 16 § 2 P.p.s.a., orzekł jak na wstępie. /-/W.Batorowicz