II SA/Po 66/04

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Stanisław Małek Sędziowie Sędzia WSA Edyta Podrazik (spr) Sędzia WSA Elwira Brychcy Protokolant sekr. sąd. Joanna Wieczorkiewicz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 listopada 2005r. przy udziale sprawy ze skargi D. i T.K. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...]r. Nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki obiektu budowlanego I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...]r. Nr [...], II. zasądza od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżących kwotę 500 zł (pięćset złotych) tytułem zwrotu kosztów sądowych, III. określa, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu. /-/ E. Brychcy /-/ St. Małek /-/ E/. Podrazik II SA/Po 66/04 UZASADNIENIE Decyzją z dnia [...]r. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...]r., w której w oparciu o art. 48 ust. 1 ustawy z dnia 07.07.1994 r. Prawo budowlane nakazano inwestorom D.K. i T.K. rozbiórkę "kiosku"-wiaty blaszanej usytuowanej na terenie cmentarza [...] w G. obok posesji przy ul. [...]. W uzasadnieniu podano, iż na terenie cmentarza [...] w G., D. i T. K. postawili kiosk (wiatę blaszaną), w której prowadzą działalność gospodarczą polegającą na sprzedaży kwiatów, zniczy, wypożyczaniu narzędzi ogrodniczych oraz bezpłatnego wydawania wody. Obiekt powyższy powstał bez pozwolenia na budowę. Cmentarz [...] jest obiektem zabytkowym, wpisanym do rejestru zabytków na podstawie decyzji z dnia 25.03.1987 r. Cmentarz podlega ochronie konserwatorskiej. W piśmie z dnia [...]r. Konserwator Zabytków wydał negatywną opinię w sprawie przedmiotowego kiosku. Również Prezydent Miasta w piśmie z dnia [...]r. stwierdził, iż wobec stanowiska konserwatora zabytków nie będzie możliwe wydanie pozytywnej decyzji o warunkach zabudowy dla obiektów handlowo-usługowych na terenie cmentarza. Wobec powyższego należało orzec rozbiórkę kiosku. Od powyższej decyzji skargę złożyli inwestorzy D. K. i T. K., domagając się jej uchylenia. Skarżący podnieśli, iż omawiana część cmentarza istnieje dopiero od 30 lat, nie można się zgodzić z tezą, że na omawianym cmentarzu nie może być usytuowany żaden obiekt usługowy, brak punktu, w którym bezpłatnie wydaje się wodę i narzędzia z jednoczesną sprzedażą zniczy powoduje ustawianie się licznych straganów i samochodów wzdłuż płotu cmentarza i związane z tym utrudnienia w ruchu drogowym, na istnienie kiosku zgadza się administrator cmentarza, proboszcz parafii [...], teren ten poprzednio był zaniedbany i zaśmiecony, konserwator zabytków dokonał oględzin obiektu i stwierdził, że obiekt jest konieczny i konserwator nie będzie stawiać dalszych przeszkód w jego usytuowaniu po dokonaniu niezbędnych przeróbek. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w odpowiedzi na skargę podtrzymał stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga okazała się zasadna. Rozstrzygnięcia organów obu instancji uznać należy za przedwczesne. Organy nadzoru budowlanego rozstrzygające przedmiotową sprawę nie wyjaśniły dokładnie stanu faktycznego, nie zebrały i nie rozpatrzyły całości koniecznego materiału dowodowego. Tym samym decyzja organu I jak i II instancji wydane zostały z naruszeniem przepisów art. 7 i 77 § 1 kpa. W przedmiotowej sprawie organy zastosowały przepis art. 48 ust. 1 ustawy z dnia 07.07.1994 r. Prawo budowlane. W myśl tego unormowania organ nadzoru budowlanego orzeka o rozbiórce obiektu budowlanego wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę. Jednakże orzeczenie rozbiórki nastąpić może jedynie w sytuacji, gdy budowa jest niezgodna z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym bądź narusza przepisy, w tym przepisy techniczno-budowlane, w zakresie uniemożliwiającym doprowadzenie obiektu budowlanego lub jego części do stanu zgodnego z prawem (art. 48 ust. 2 ustawy Prawo budowlane). Z treści uzasadnień zaskarżonej decyzji i decyzji organu I instancji wynika, iż organy nadzoru budowlanego uznały, że budowa przedmiotowego kiosku-wiaty blaszanej na terenie zabytku wpisanego do stosownego rejestru narusza przepisy dotyczące ochrony zabytków w zakresie uniemożliwiającym doprowadzenie obiektu do stanu zgodnego z prawem i stąd nakazały jego rozbiórkę. Stanowisko takie nie znajduje jednak dostatecznego potwierdzenia w zebranym materiale dowodowym. W szczególności powyższe stanowisko organów nadzoru budowlanego byłoby uzasadnione, gdyby w obrocie prawnym istniała decyzja konserwatora zabytków nakazująca przywrócenie zabytku do stanu poprzedniego – wydana w trybie art. 28 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 15.02.1962 r. o ochronie dóbr kultury (Dz. U. Nr 98 poz. 1150 z 1999 r.- ustawa ta obowiązywała do dnia 16.11.2003r.) lub w trybie art. 45 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 23.07.2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami (Dz. U. Nr 162 poz. 1568 z 2003 r.- ustawa obowiązuje od dnia 17.11.2003 r.) – bądź decyzja konserwatora zabytków odmawiająca pozwolenia z art. 36 ust. 1 ustawy z dnia 23.07.2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami na roboty budowlane objęte projektem budowlanym składanym przez skarżących w trybie art. 48 ust. 3 pkt 2 ustawy Prawo budowlane. Powoływane przez organy pismo Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków z dnia [...]r. skierowane do skarżących nie jest wystarczające. Pismo to ma charakter informujący, nie jest to akt rozstrzygający sprawę administracyjną z uwagi na swą formę, jak i brak możliwości zaskarżenia. Pismo konserwatora datowane jest na [...]r. i uwzględnia stan prawny z tej daty, tj. gdy obowiązywała jeszcze ustawa z dnia 15.02.1962 r. o ochronie dóbr kultury. Ustawa ta w przypadku wykonania robót budowlanych przy zabytku bez pozwolenia konserwatora przewidywała wyłącznie konieczność doprowadzenia zabytku do stanu poprzedniego (art. 28 ustawy). Natomiast w dacie wydawania decyzji przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego obowiązywała już ustawa z dnia 23.07.2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami, która w art. 45 ust. 1 pkt 2 przewiduje możliwość zalegalizowania takich robót i obiektów. Stanowisko konserwatora zabytków wyrażone w piśmie z dnia [...]r. odnośnie przedmiotowego obiektu kiosku-wiaty blaszanej mogło więc ulec zmianie. Informacyjnie należy także zaznaczyć, choć okoliczność ta nie mogła być brana pod uwagę przy ocenie legalności zaskarżonej decyzji, iż skarżący na rozprawie przed sądem przedłożyli pismo Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków z dnia [...]r. skierowane do Urzędu Miejskiego Referatu Architektury w G., w którym organ ochrony zabytków lokalizację kiosku w części cmentarza obok posesji przy ul. [...] uważa za możliwą do akceptacji z punktu widzenia konserwatorskiego. Natomiast pismo Prezydenta Miasta z dnia [...]r. powołuje się na pismo konserwatora z dnia [...]r., nadto nie zawiera oceny zgodności lub sprzeczności wykonanego przez skarżących obiektu z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, nie może więc być brane pod uwagę. Dokładnego wyjaśnienia wymaga także kwestia, czy wykonany przez skarżących obiekt budowlany wymagał pozwolenia na budowę, czy zgłoszenia. W szczególności ustalić należałoby powierzchnię obiektu i rozważyć czy nie zalicza się on do obiektów wymienionych w art. 29 ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo budowlane. Okoliczność ta ma decydujące znaczenie dla określenia przepisów ustawy Prawo budowlane, które powinny zostać zastosowane. Reasumując powyższe rozważania stwierdzić należy, iż zaskarżona decyzja, jak i decyzja organu I instancji, wydane zostały z naruszeniem prawa materialnego i przepisów postępowania, tj. art. 7 i 77 § 1 kpa oraz art. 48 ust. 1 i 2 ustawy Prawo budowlane, co miało wpływ na wynik sprawy. W tym stanie rzeczy zaskarżoną decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego oraz wcześniejszą decyzję organu I instancji należało uchylić. Ponownie rozpoznając przedmiotową sprawę należy wyjaśnić okoliczności wskazane wyżej i stosownie do poczynionych ustaleń zastosować właściwe przepisy ustawy Prawo budowlane. Z wymienionych przyczyn na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) i art. 135 ustawy z dnia 30.08.2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153 poz. 1270 z 2002 r.) należało uwzględnić skargę i uchylić decyzje organów obu instancji. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 wymienionej ustawy. Rozstrzygnięcie w zakresie wykonalności zaskarżonej decyzji oparto o treść art. 152 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. /-/ E. Podrazik /-/ S. Małek /-/ E. Brychcy