II SA/Po 664/17
WyrokWSA w Poznaniu2018-03-08
Skład orzekający: Elwira Brychcy, Danuta Rzyminiak – Owczarczak, Edyta Podrazik
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy osoba pobierająca zasiłek pielęgnacyjny, która jednocześnie jest uprawniona do dodatku pielęgnacyjnego, świadomie wprowadziła organ w błąd, jeśli podpisała oświadczenie o braku uprawnienia do dodatku pielęgnacyjnego, mimo problemów ze słuchem i wzrokiem?Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że skarżąca, mimo problemów ze słuchem i wzrokiem, świadomie wprowadziła organ w błąd, podpisując oświadczenie o braku uprawnienia do dodatku pielęgnacyjnego, co skutkowało nienależnym pobraniem zasiłku pielęgnacyjnego. Podpis pod pouczeniem i oświadczeniem stanowił dowód zrozumienia i przyjęcia do wiadomości ich treści, a brak dokumentacji medycznej potwierdzającej niemożność zrozumienia treści uniemożliwiał uwzględnienie zarzutów skarżącej.Stan faktyczny
Wójt Gminy P. uznał zasiłek pielęgnacyjny wypłacony A. K. w okresie od 01.02.2010 r. do 30.11.2015 r. za nienależnie pobrany, orzekając o obowiązku jego zwrotu wraz z odsetkami. Organ ustalił, że skarżąca była uprawniona do dodatku pielęgnacyjnego od 1985 r., mimo złożenia oświadczenia o braku takiego uprawnienia przy wniosku o zasiłek pielęgnacyjny. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało decyzję w mocy. Skarżąca wniosła skargę do WSA, podnosząc, że nie miała zamiaru wprowadzać organu w błąd, a jej stan zdrowia (problemy ze słuchem i wzrokiem) utrudniał zrozumienie treści dokumentów.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elwira Brychcy Sędziowie Sędzia WSA Danuta Rzyminiak – Owczarczak (spr.) Sędzia WSA Edyta Podrazik Protokolant st. sekr. sąd. Monika Pancewicz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 marca 2018 r. sprawy ze skargi A. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] 2017 r. nr [...] w przedmiocie zwrotu nienależnie pobranego zasiłku pielęgnacyjnego oddala skargę
Decyzją z dnia [...] 2016 r., nr [...], wydaną na podstawie art. 104, art. 107, art. 108 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego w związku z art. 16 ust. 6, art. 20 ust. 1, ust. 2 oraz ust. 3, art. 25 ust. 1, art. 30 ust. 2 pkt 2, ust. 7, ust. 8 oraz ust. 9, art. 32 ust. 1 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych, Wójt Gminy P.:
1. uznał zasiłek pielęgnacyjny wypłacony A. K. w okresie od dnia 01 lutego 2010 r. do dnia 30 listopada 2015 r. jako świadczenie nienależnie pobrane;
2. orzekł o obowiązku zwrotu nienależnie pobranego świadczenia rodzinnego, tj.: zasiłku pielęgnacyjnego wypłaconego w okresie pomiędzy dniem 01 lutego 2010 r. a dniem 30 listopada 2015 r. - w łącznej kwocie: [...] zł oraz ustawowych odsetek (naliczanych od pierwszego dnia miesiąca następującego po dniu wypłaty świadczeń rodzinnych do dnia spłaty), w terminie 14 dni od dnia, kiedy decyzja stanie się ostateczna, na konto Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w P. .
W uzasadnieniu organ wyjaśnił, iż A. K. na mocy decyzji Wójta Gminy P. nr [...] nabyła prawo do zasiłku pielęgnacyjnego z tytułu niepełnosprawności, przyznane na okres od 01 lutego 2010 r. do bezterminowo. Składając wniosek o powyższe świadczenie została pouczona, iż nie przysługuje ono osobie uprawnionej do dodatku pielęgnacyjnego. Dalej wskazano, iż w dniu 17 grudnia 2015 r. do organu wpłynęła informacja, iż A. K. jest uprawniona do pobierania dodatku pielęgnacyjnego wypłacanego przez Kasę Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego w Ostrowie Wlkp. Z pisma Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego w Ostrowie Wlkp. z dnia 22 grudnia 2015 r. wynika, iż A. K. posiada uprawnienia do dodatku pielęgnacyjnego od dnia 01 kwietnia 1985 r. do nadal.
Wójt Gminy P. zauważył, iż zgodnie z art. 30 ust. 2 pkt 2 ustawy o świadczeniach rodzinnych za nienależnie pobrane świadczenia rodzinne uważa się świadczenia rodzinne przyznane lub wypłacone nu podstawie fałszywych zeznań lub dokumentów albo w innych przypadkach świadomego wprowadzenia w błąd przez osobę pobierającą te świadczenia. Zdaniem organu taka sytuacja miał miejsce w przedmiotowej sprawie. A. K. została w sposób wyraźny i jasny pouczona o skutkach braku prawa do jednoczesnego pobierania zasiłku pielęgnacyjnego i dodatku pielęgnacyjnego. W części II wniosku, zatytułowanej "Oświadczenie służące ustaleniu uprawnień do zasiłku pielęgnacyjnego", zawarte jest m.in. oświadczenie następującej treści: "osoba, której wniosek dotyczy, nie jest uprawniona do dodatku pielęgnacyjnego". Skarżąca złożyła pod tym oświadczeniem swój podpis. Wniosek zawiera pouczenie, z którego wyraźnie wynika, że zasiłek pielęgnacyjny nie przysługuje osobie uprawnionej do dodatku pielęgnacyjnego. A. K. składając wniosek złożyła stosowne oświadczenie woli, między innymi, że złożone dane są prawdziwe, że osoba, której wniosek dotyczy, nie jest uprawniona do dodatku pielęgnacyjnego, oraz iż zobowiązuje się do niezwłocznego powiadomienia organu wypłacającego zasiłek pielęgnacyjnego o każdej zmianie mającej wpływ na prawo do zasiłku pielęgnacyjnego. Tymczasem A. K. wnioskując w dniu 04 maja 2010 r. o ustalenie prawa do zasiłku pielęgnacyjnego była już uprawniona do dodatku pielęgnacyjnego w KRUS w O. .
Odwołanie od powyższej decyzji wnosiła A. K. podnosząc, iż nigdy nie miała zamiaru składać fałszywych informacji lub świadomie wprowadzać organu w błąd. Podniosła, iż jest osobą schorowaną i posiada orzeczenie o znacznym stopniu niepełnosprawności. Stwierdziła, iż nie pamięta, aby podpisywała jakieś pouczenie, że nie może pobierać równocześnie zasiłku i dodatku pielęgnacyjnego. Wskazała, iż ma problemy z komunikacją – słabo widzi i słabo słyszy - zwykle prosi o pomoc. Nie miała świadomości, że nie powinna pobierać zasiłku, a zatem nie można jej przypisać celowego i świadomego działania.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z [...] 2017 r., nr [...], utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji.
W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ wyjaśnił, iż zasady przyznawania zasiłku pielęgnacyjnego zostały określone w art. 16 ustawy z 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych. W art. 16 ust. 6 zastrzeżono, że zasiłek pielęgnacyjny nie przysługuje osobie uprawnionej do dodatku pielęgnacyjnego. Rozwiązanie powyższe ma zapobiec pobieraniu z dwóch źródeł świadczenia o tym samym charakterze i spełniającym identyczną funkcję.
Dalej zauważono, iż w świetle art. 30 ust. 2 pkt 2 ustawy o świadczeniach rodzinnych za nienależnie pobrane świadczenia rodzinne uważa się świadczenia rodzinne przyznane lub wypłacone na podstawie fałszywych zeznań lub dokumentów albo w innych przypadkach świadomego wprowadzenia w błąd przez osobę pobierającą te świadczenia. Kwoty świadczeń, o których mowa w art. 30 ust. 2, podlegają zwrotowi łącznie z odsetkami ustawowymi za opóźnienie na rachunek bankowy wskazany przez organ właściwy.
Organ stwierdził następnie, iż w sprawie poza sporem pozostaje, iż A. K. w okresie od dnia 1 lutego 2010 r. do dnia 30 listopada 2015 r. pobierała równocześnie zasiłek pielęgnacyjny oraz dodatek pielęgnacyjny. Okoliczność powyższą potwierdza pismo Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego w O. . z dnia 22 grudnia 2015 r. Z pisma tego wynika, że odwołująca uprawniona jest do dodatku pielęgnacyjnego od kwietnia 1985 r.
Dalej Kolegium zauważyło, iż zastosowanie przesłanki z art. 30 ust. 2 pkt 2 ustawy o świadczeniach rodzinnych wymaga wykazania, że przyznanie wnioskowanego świadczenia nastąpiło z winy strony, tzn. świadomego działania osoby pobierającej świadczenie, przez złożenie fałszywego zeznania lub dokumentu albo wprowadzenia w błąd (np. przez przemilczenie), co miało wpływ na przyznanie i wypłatę świadczenia. Kolegium zauważa, iż A. K. występując z wnioskiem o ustalenie prawa do zasiłku pielęgnacyjnego w dniu 4 maja 2010 r. miała 71 lat. Wnioskodawczym załączyła do wniosku orzeczenie Powiatowego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności z dnia 7 kwietnia 2010 r. zaliczające do znacznego stopnia niepełnosprawności - na stałe. W orzeczeniu wskazano jako przyczyny niepełnosprawności - 07-S 09-M 05-R. Symbole te określają przyczyny niepełnosprawności. W przedmiotowej sprawie są to: 07-S choroby układu oddechowego i krążenia, 09-M choroby układu moczowo-płciowego, 05-R upośledzenie narządu ruchu.
W ocenie organu odwoławczego z akt sprawy jednoznacznie wynika, że A. K. składając wniosek o przyznanie prawa do zasiłku pielęgnacyjnego w dniu 4 maja 2010 r. własnoręcznie podpisała oświadczenie i pouczenie, z którego wynikało m.in., że zasiłek pielęgnacyjny nie przysługuje osobie uprawnionej do dodatku pielęgnacyjnego, złożenie podpisu pod pouczeniem i oświadczeniem stanowi dowód na zrozumienie i przejęcie do wiadomości podpisanej treści. W aktach sprawy nie ma żadnych dowodów świadczących o tym, że wnioskodawczyni miała kłopot ze zrozumieniem podpisywanego pouczenia i oświadczenia oraz wątpliwości co do ich treści. Żaden przepis powołanej ustawy nie nakłada na organ obowiązku ustalania, czy strona wnosząca o przyznanie świadczenia rodzinnego zrozumiała treść pouczenia, które podpisała. Znajdujący się w aktach sprawy formularz wniosku o ustalenie prawa do zasiłku pielęgnacyjnego zawierał stosowne pouczenia, które sformułowane były - zdaniem Kolegium - w sposób czytelny, zwięzły i zrozumiały i nie wymagały znajomości przepisów prawa.
Organ odwoławczy uznał, że E. K. została prawidłowo pouczona o warunkach przyznania zasiłku pielęgnacyjnego, jak i o obowiązku powiadomienia o dysponowaniu prawem do dodatku pielęgnacyjnego, lecz mimo to obowiązku tego nie dopełniła, a to skutkowało przyznaniem i wypłatą świadczenia, które było świadczeniem nienależnie pobranym. Zdaniem Kolegium nie jest okolicznością usprawiedliwiającą fakt, że wnioskodawczyni podpisała wniosek o przyznanie świadczenia, nie zapoznając się dokładnie z jego treścią, poświadczając jednocześnie przyjęcie do wiadomości obowiązku informowania organu o każdej zmianie mającej wpływ na prawo do zasiłku pielęgnacyjnego.
Na zakończenie organ zwrócił uwagę, iż A. K. stosownie do art.30 ust.9 ustawy o świadczeniach rodzinnych może wystąpić z wnioskiem o umorzenie kwoty nienależnie pobranych świadczeń rodzinnych łącznie z odsetkami w całości lub w części, odroczenia terminu płatności albo rozłożenia na raty, a organ ten wniosek uwzględni, jeżeli w jego ocenie zachodzą szczególnie uzasadnione okoliczności dotyczące sytuacji rodziny.
Skargę na powyższe rozstrzygnięcie A. K. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu podnosząc, iż nie można jej zarzucić woli świadomego wprowadzenia w błąd organu w celu uzyskania zasiłku pielęgnacyjnego. Powtórzyła, iż jest osobą schorowaną ze znacznym stopniem niepełnosprawności. Wyjaśniła, iż składając wniosek o świadczenie pokazywała wszystkie dokumenty, a jej stan zdrowia nie pozwala jej na swobodne składanie wyjaśnień. Nie pamięta, żeby podpisywała jakieś pouczenie odnośnie tego, że nie może pobierać równocześnie zasiłku i dodatku pielęgnacyjnego. Pisma urzędowe są dla niej niezrozumiałe. Podkreśliła, iż ma problemy z komunikacją, gdyż nie widzi i nie słyszy dokładnie, zwykle prosi o pomoc. Nie miała świadomości, że nie powinna pobierać zasiłku, a zatem nie można jej przypisać celowego i świadomego działania.
Odpowiadając na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.
W piśmie procesowym z 7 marca 2018 r. wyznaczony dla skarżącej pełnomocnik z urzędu podniósł zarzut naruszenia art. 30 ust. 9 ustawy o świadczeniach rodzinnych wskazując, iż po stronie skarżącej istnieją okoliczności umożliwiające umorzenie nienależnie pobranego świadczenia w całości, tymczasem organ nawet nie rozważył, czy takie okoliczności występują. Zaznaczono, iż skarżąca nie ma możliwości spłaty nienależnie pobranego świadczenia, zarówno w ratach, jak i jednorazowo. Obowiązek spłaty kwoty 10.710,00 zł doprowadziłby do sytuacji uniemożliwiającej skarżącej funkcjonowanie na poziomie minimum egzystencji.
Nadto, zdaniem pełnomocnika organy nie wyjaśniły, czy w sprawie spełniona została przesłanka z art. 16 ust. 6 ustawy o świadczeniach rodzinnych. Nie sposób bowiem przyjąć, czy w dacie wydawania przez organ zaskarżonej decyzji skarżąca faktycznie miała ustalone prawo do dodatku pielęgnacyjnego. Organy oparły się w tym zakresie jedynie na pisemnej informacja z Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego Placówki Terenowej w O. , co zdaniem strony jest niewystarczające.
Według pełnomocnika skarżącej, A. K. nie została prawidłowo powiadomiona o przyczynach utraty prawa do zasiłku pielęgnacyjnego. Złożenie przez skarżącą podpisu pod ogólnikową formułką oświadczenia i pouczenia dotyczącego wykluczenia sytuacji jednoczesnego pobierania zasiłku pielęgnacyjnego i dodatku pielęgnacyjnego, w odniesieniu do osoby, która ukończyła 75 rok życia i posiada liczne dolegliwości chorobowe, nie stanowi wystarczającego dowodu na zrozumienie ich treści.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje;
Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie.
Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone w art. 1 §1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r.- Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j.: Dz. U. z 2017 r., poz. 2188 ze zm.) oraz w art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm. – dalej zwanej: "p.p.s.a."), sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. Jednocześnie, zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Sąd obowiązany jest zatem dokonać oceny zgodności z prawem zaskarżonej decyzji także wtedy, gdy dany zarzut nie został podniesiony w skardze.
Przedmiotem wniesionej skargi jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego utrzymująca w mocy decyzję Wójta Gminy P. z dnia 3 listopada 2016 r., mocą której uznano zasiłek pielęgnacyjny wypłacany A. K. za okres 01 lutego 2010 r. do dnia: 30 listopada 2015 r. w wysokości 10.710,- zł za świadczenie nienależnie pobrane.
Podstawę materialnoprawną zaskarżonego rozstrzygnięcia stanowiły przepisy ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (t.j.: Dz. U. z 2017 r., poz. 1952 ze zm. – dalej w skrócie: "u.ś.r."). Stosownie do treści art. 30 ust. 2 u.ś.r. (w brzmieniu na dzień wydania zaskarżonego rozstrzygnięcia) za nienależnie pobrane świadczenia rodzinne uważa się:
1) świadczenia rodzinne wypłacone mimo zaistnienia okoliczności powodujących ustanie, zawieszenie prawa do świadczeń rodzinnych lub zmniejszenie wysokości przysługujących świadczeń rodzinnych albo wstrzymanie wypłaty świadczeń rodzinnych w całości lub w części, jeżeli osoba pobierająca te świadczenia była pouczona o braku prawa do ich pobierania;
2) świadczenia rodzinne przyznane lub wypłacone na podstawie fałszywych zeznań lub dokumentów albo w innych przypadkach świadomego wprowadzenia w błąd przez osobę pobierającą te świadczenia;
3) świadczenia rodzinne wypłacone w przypadku, o którym mowa w art. 23a ust. 5, za okres od dnia, w którym osoba stała się uprawniona do świadczeń rodzinnych w innym państwie w związku ze stosowaniem przepisów o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego, do dnia wydania decyzji o uchyleniu decyzji przyznającej świadczenia rodzinne;
4) świadczenia rodzinne przyznane na podstawie decyzji, której następnie stwierdzono nieważność z powodu jej wydania bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa albo świadczenie rodzinne przyznane na podstawie decyzji, która została następnie uchylona w wyniku wznowienia postępowania i osobie odmówiono prawa do świadczenia rodzinnego;
5) świadczenia rodzinne wypłacone osobie innej niż osoba, która została wskazana w decyzji przyznającej świadczenia rodzinne, z przyczyn niezależnych od organu, który wydał tę decyzję.
Zasady przyznawania świadczenia pielęgnacyjnego zostały określone w art. 16 u.ś.r. W art. 16 ust. 6 u.ś.r. zastrzeżono, że zasiłek pielęgnacyjny nie przysługuje osobie uprawnionej do dodatku pielęgnacyjnego. Równocześnie, w świetle art. 30 ust. 2 pkt 2 u.ś.r. za nienależnie pobrane świadczenia rodzinne uważa się świadczenia rodzinne przyznane lub wypłacone na podstawie fałszywych zeznań lub dokumentów albo w innych przypadkach świadomego wprowadzenia w błąd przez osobę pobierającą te świadczenia. Oznacza to, że w przypadku zatajenia przed właściwym organem przez osobę ubiegająca się o zasiłek pielęgnacyjny, faktu posiadania uprawnienia do dodatku pielęgnacyjnego, w sytuacji gdy osoba ta był poinformowana o braku możliwości uzyskania prawa do otrzymywania obu tych świadczeń jednocześnie, obowiązkiem organów administracji publicznej jest wydanie decyzji stwierdzającej, że zasiłek pielęgnacyjny stanowił świadczenie nienależnie pobrane, co z kolei otwiera drogę do jego zwrotu. Wydanie przedmiotowej decyzji jest zatem uzależnione od spełnienia dwóch warunków: równoczesnego pobierania powyższych świadczeń oraz świadomego wprowadzenia w błąd organu, co do braku przesłanek uniemożliwiających przyznanie wnioskowanego świadczenia.
W przedmiotowej sprawie nie budzi wątpliwości, że skarżąca w okresie 01 lutego 2010 r. do 30 listopada 2015 r. pobierała równocześnie zasiłek pielęgnacyjny oraz dodatek pielęgnacyjny. Okoliczność powyższą potwierdza bowiem pismo Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego w Ostrowie Wlkp. z dnia 17 grudnia 2015 r. (k. –37 akt organu I instancji). Co więcej, również sama skarżąca nie kwestionowała faktu równoczesnego pobierania dwóch świadczeń. W opinii Sądu dowód z tego dokumentu mógł stanowić podstawę do wszczęcia postępowania w przedmiotowej sprawie.
Kwestią sporną pozostaje natomiast, czy skarżąca w momencie wystąpienia o zasiłek pielęgnacyjny świadomie nie poinformowała Wójta Gminy P. o przysługującym jej już od 1985 r. uprawnieniu do dodatku pielęgnacyjnego.
Dla rozstrzygnięcia tego zagadnienia istotne jest ustalenia, czy A. K. w momencie złożenia wniosku o ustalenie prawa do zasiłku pielęgnacyjnego – tj. 4 maja 2010 r., była świadoma, iż uprawnienie to jej nie przysługuje. Organy obu instancji uznały, iż skarżąca w momencie złożenia wniosku została prawidłowo pouczona w jakich sytuacjach wnioskowane świadczenie nie przysługuje, a mimo to złożyła oświadczenia, iż takie okoliczności wobec niej nie występują. W szczególności podpisała się pod oświadczeniem zawartym w "Części II" formularza wniosku, iż "osoba, której wniosek dotyczy, nie jest uprawniona do dodatku pielęgnacyjnego". Tym samym nie może skutecznie zasłaniać się brakiem wiedzy, iż posiadanie uprawniania do dodatku pielęgnacyjnego wyklucza możliwość uzyskania prawa do zasiłku pielęgnacyjnego. Ponadto skarżąca podpisała się po pouczeniem, iż zasiłek pielęgnacyjny nie przysługuje "osobie uprawnionej do dodatku pielęgnacyjnego na podstawie przepisów ustawy z 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszy Ubezpieczeń Społecznych (Dz.U. z 2004 r. Nr 39, poz. 353, z późn. zm.) oraz na podstawie innych ustaw".
Sąd orzekający w niniejszym składzie podziela powyższe stanowisko organów. Złożenie podpisu pod tak sformułowanym pouczeniem i oświadczeniem stanowi dowód na zrozumienie i przyjęcie do wiadomości podpisanej treści. Oświadczenie oraz pouczenie zawarte w formularzu wniosku i podpisane przez skarżącą zostało sformułowane opisowo i na tyle zwięźle, iż powinno być czytelnie i zrozumiałe dla przeciętnego adresata tego świadczenia.
Skarżąca podnosi, iż jej wiek oraz stan zdrowia ograniczał możliwość zrozumienia podpisanych oświadczeń i pouczeń. Skarżąca powołała się przy tym na problemy ze wzrokiem i słuchem, co utrudnia jej odczytywanie pism i zrozumienie ich treści oraz uniemożliwia swobodną komunikację. Tymczasem w aktach brak jest dokumentacji medycznej wskazującej na występowanie u skarżącej takich schorzeń. Niewątpliwie A. K. jest osobą niepełnosprawna w stopniu znacznym, jednak jak słusznie zauważył organ drugiej instancji, ze zgromadzonej dokumentacji nie wynika, aby w chwili składania wniosku o zasiłek pielęgnacyjny stan zdrowia uniemożliwiał jej zrozumienie podpisywanych oświadczeń i pouczeń. Stwierdzone w orzeczeniu o niepełnosprawności zaburzenia funkcjonowania organizmu A. K. nie wskazują na zaburzenia w zakresie wzroku, słuchu, intelektu, świadomości, zdrowia psychicznego. W chwili składania wniosku skarżąca miała co prawda 71 lat, jednak w ocenie Sądu taki wiek nie może jeszcze świadczyć o nieporadności w prowadzeniu swoich spraw urzędowych.
Reasumując, brak jest dowodów przemawiających za tym, aby uznać, że A. K. występując o zasiłek pielęgnacyjny nie była świadoma, iż świadczenie to jej się nie należy z uwagi na przysługujące jej już od wielu lat uprawnienie do dodatku pielęgnacyjnego.
Sąd, w oparciu o zgromadzony w sprawie materiał dowodowy, obrazujący sytuację materialną, rodzinną i zdrowotną A. K., nie ma też wątpliwości, iż w stosunku do skarżącej zachodzą szczególnie uzasadnione przesłanki umożliwiające umorzenie kwoty nienależnie pobranych świadczeń rodzinnych łącznie z odsetkami w całości lub przynajmniej w części, na podstawie art. 30 ust. 9 u.ś.r. Decyzja w tym przedmiocie może być jednak wydana w odrębnym postępowaniu, które może być wszczęte dopiero po ustaleniu, w drodze ostatecznej decyzji, iż świadczenia te zostały nienależnie pobrane i podlegają zwrotowi.
Uzupełniająco należy zauważyć, iż organ II instancji w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji kilkukrotnie pomylił imię skarżącej podając imię Elżbieta zamiast Anna. Niemniej, w ocenie Sądu, uchybie to stanowiło omyłkę pisarską i nie miało wpływu na wynik sprawy. Treść zaskarżonej decyzji nie budzi wątpliwości, iż wydane rozstrzygnięcie dotyczyło sprawy A. K. i jej odwołania od decyzji Wójta Gminy P. z 3 listopada 2016 r.
W tych okolicznościach sprawy Sąd oddalił skargę na podstawie art. 151 P.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło