II SA/Po 665/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Tomasz Świstak po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 27 czerwca 2013 r. w sprawie ze skargi A. B. na postanowienie Okręgowego Inspektora Pracy w P. z dnia [...] 2013 r., nr [...] w przedmiocie uznania zażalenia za nieuzasadnione postanawia odrzucić skargę. /-/ T. Świstak Postanowieniem z dnia [...] 2013 r., nr [...] Okręgowy Inspektor Pracy w Poznaniu, po rozpatrzeniu zażalenia A. B. na niezałatwienie przez inspektora Okręgowego Inspektoratu Pracy w Poznaniu Oddział w K. w terminie prawem przewidzianym wniosku o doręczenie dokumentów powołanych w uzasadnieniu postanowienia Okręgowego Inspektora Pracy w P. z dnia [...]2013 r. orzekł o uznaniu zażalenia na niezałatwienie sprawy w terminie za nieuzasadnione. Jako podstawę prawną swojego rozstrzygnięcia organ wskazał art. 37 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego. Skargę na to postanowienie A.B. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej odrzucenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył co następuje. W pierwszej kolejności należy zaznaczyć, iż w postępowaniu przed sądem administracyjnym merytoryczne rozpatrzenie zasadności skargi poprzedzone jest badaniem dopuszczalności jej wniesienia. Skarga jest dopuszczalna, gdy przedmiot sprawy należy do właściwości sądu, skargę wniesie uprawniony podmiot, oraz gdy spełnia ona wymogi formalne i została złożona w terminie. Stwierdzenie braku którejś z wymienionych przesłanek dopuszczalności zaskarżenia uniemożliwia nadanie skardze dalszego biegu, co w konsekwencji prowadzi do odrzucenia skargi. Zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm., dalej P.p.s.a.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Zakres tej kontroli został sprecyzowany m.in. w art. 3 § 2 P.p.s.a., zgodnie z którym kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na akty w nim wymienione, oraz na bezczynność organów administracji w określonym zakresie. Jak wynika z art. 58 § 1 pkt 6 P.p.s.a. Sąd odrzuca skargę, jeżeli z innych przyczyn niż wymienione w pkt 1 – 5 tego przepisu jej wniesienie jest niedopuszczalne. Przedmiotem zaskarżenia w rozpatrywanej sprawie jest postanowienie wydane w trybie określonym w art. 37 § 1 i 2 Kodeksu postępowania administracyjnego (dalej K.p.a.). Jak wynika z art. 37 § 1 K.p.a. – na niezałatwienie sprawy w terminie określonym w art. 35, w przepisach szczególnych, ustalonym w myśl art. 36 lub na przewlekłe prowadzenie postępowania stronie służy zażalenie do organu administracji publicznej wyższego stopnia, a jeżeli niema takiego organu – wezwanie do usunięcia naruszenia prawa. Z kolei § 2 tego artykułu stanowi, iż organ wymieniony w § 1, uznając zażalenie za uzasadnione, wyznacza dodatkowy termin załatwienia sprawy oraz zarządza wyjaśnienie przyczyn i ustalenie osób winnych niezałatwienia sprawy w terminie, a w razie potrzeby także podjęcie środków zapobiegających naruszaniu terminów załatwiania spraw w przyszłości. Organ stwierdza jednocześnie, czy niezałatwienie sprawy w terminie miało miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Przed przystąpieniem do dalszych rozważań zauważyć w tym miejscu trzeba, iż jak wynika z art. 17 ustawy z dnia 13 kwietnia 2007 r. o Państwowej Inspekcji Pracy (tekst jednolity Dz. U. Nr 404 z 2012 r. ze zm.) organami Państwowej Inspekcji Pracy są: Główny Inspektor Pracy; okręgowi inspektorzy pracy oraz inspektorzy pracy, działający w ramach właściwości terytorialnej okręgowych inspektoratów pracy, przy czym zgodnie z art. 19 tej samej ustawy do zakresu działania okręgowego inspektora pracy należy w szczególności nadzór nad działalnością inspektorów pracy oraz rozpatrywanie odwołań od nakazów i innych decyzji inspektorów pracy, co pozwala na uznania okręgowe inspektora pracy za organ wyższego stopnia w rozumieniu art. 37 K.p.a. w stosunku do inspektora pracy. Jak wynika z utrwalonych poglądów doktryny i judykatury stanowisko organu wyższego stopnia wyrażone w trybie art. 37 § 2 K.p.a. przyjmuje formę postanowienia, na które nie służy zażalenie (art. 141 § 1 K.p.a.). Postanowienie to ma charakter wpadkowy (incydentalny), a zatem nie kończy postępowania w sprawie i nie zawiera rozstrzygnięcia co do istoty sprawy. Co za tym idzie nie jest to postanowienie podlegające zaskarżeniu do sądu administracyjnego, o jakim mowa w art. 3 § 2 pkt 2 p.p.s.a. Nie jest to również inny akt lub czynność organu dotycząca przyznania, stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikającego z przepisów prawa (por. orzeczenia NSA: z dnia 13 marca 2001 r., sygn. akt I SAB 246/00, dost. LEX 78952 oraz z dnia 8 lutego 1995 r., sygn. akt I SAB 86/94, publ. ONSA 1996/1/39r., z dnia 12 kwietnia 2001 r., sygn. akt IV SA 1866/00 i z dnia 24 maja 2001 r., sygn. akt IV SA 572/99 – dostępne na stronie internetowej - http://orzeczenia.nsa.gov.pl ). W rezultacie stwierdzić należy, że skarga wniesiona do sądu administracyjnego na postanowienie wydane w trybie art. 37 K.p.a. podlega odrzuceniu z przyczyn przedmiotowych (por. postanowienie WSA w Lublinie z dnia 15 marca 2010 r., sygn. akt III SA/Lu 69/10 i postanowienie WSA w Kielcach z dnia 29 października 2012 r., sygn. akt SA/Ke 655/12 – dostępne na stronie internetowej - http://orzeczenia.nsa.gov.pl ). Z uwagi na powyższe Sąd odrzucił przedmiotową skargę na podstawie 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. jako niedopuszczalną. Sąd pragnie jednocześnie zauważyć, iż w przypadku bezczynność organu w rozpoznaniu podania strony przysługuje jej skarga do sądu administracyjnego na bezczynność tego podmiotu, której wniesienie wymaga jedynie wcześniejszego wyczerpania trybu określonego w art. 37 K.p.a. W realiach niniejszej sprawy powyższe oznacza, iż chcąc poddać kontroli sądowej sposób załatwienia przez organ (to jest inspektora Okręgowego Inspektoratu Pracy w Poznaniu Oddział w K.) swojego wniosku z dnia 2 kwietnia 2013 r. o udostępnienie w określony sposób określonych w nim dokumentów skarżący winien po wyczerpaniu środków prawnych przewidzianych w art. 37 K.p.a., co też uczynił składając zażalenie z dnia 5 kwietnia 2013 r., wywieść skargę na bezczynność organu I instancji, a nie na postanowienie wydane na podstawie art. 37 K.p.a. /-/ T. Świstak