II SA/Po 665/19

Dnia 24 czerwca 2020 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Aleksandra Kiersnowska-Tylewicz Sędziowie Sędzia WSA Wiesława Batorowicz Sędzia WSA Elwira Brychcy (spr.) po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 24 czerwca 2020 r. sprawy ze skargi A. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] maja 2019 r. nr [...] w przedmiocie zasiłku stałego oddala skargę Decyzją z dnia [...] stycznia 2019 r. nr [...] Prezydent Miasta P., na podstawie art. 3, art. 6 pkt 4 i 14, art. 7 pkt 5 i 6, art. 8 ust. 1 pkt. 1, art. 37 ust. 1 pkt. 1 i ust. 2 pkt. 1, ust.3 , art. 106 ust. 4 i art. 107 ust. 1 ustawy z dnia 12 marca 2004r. o pomocy społecznej (t.j. Dz. U. z 2018, poz. 1508 ze zm., zwanej dalej: ustawa), w związku z §1 pkt. 1 lit. a rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 14 lipca 2015 r. w sprawie zweryfikowanych kryteriów dochodowych oraz kwot świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej (Dz. U. z 2018 r., poz. 1358, zwanego dalej: Rozporządzenie) oraz art. 104 Kodeksu postępowania administracyjnego ( t.j. Dz. U. z 2018 r., poz. 2096 ze zm., zwanego dalej: Kpa), po rozpatrzeniu wniosku A. K. (zwanego dalej: wnioskodawca; skarżący), z dnia [...] grudnia 2018 r., w którym domagał się on przyznania zasiłku stałego w kwocie [...]zł, odmówił wnioskodawcy przyznania pomocy pieniężnej w formie zasiłku stałego. Uzasadniając rozstrzygnięcie organ wywodził, że w wyniku przeprowadzonego postępowania ustalono, iż wnioskodawca jest osobą samotnie gospodarującą, z tytułu wieku całkowicie niezdolną do pracy. Źródłem jego utrzymania jest emerytura ZUS w wysokości [...] zł. Wskazano także, że od [...] października 2018 r. kryterium dochodowe dla osoby samotnie gospodarującej wynosi [...] zł, w związku z czym, decyzją z dnia [...] października 2018 r. nr [...] przyznano skarżącemu zasiłek stały w wysokości [...] zł. Kolejno organ powołał się na art. 8 ust. 1 pkt 1 ustawy o pomocy społecznej podnosząc, że prawo do świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej przysługuje osobie samotnie gospodarującej, której dochód nie przekracza kwoty kryterium dochodowego dla osoby samotnie gospodarującej (701 zł) przy jednoczesnym wystąpieniu co najmniej jednego z powodów wymienionych w art. 7 pkt 2-9, 11-15 lub innych okoliczności uzasadniających udzielenie pomocy społecznej. Organ wskazał także, iż zgodnie z art. 37 ust.1 pkt 1 ustawy zasiłek stały przysługuje pełnoletniej osobie samotnie gospodarującej, niezdolnej do pracy z powodu wieku lub całkowicie niezdolnej do pracy, jeżeli jej dochód jest niższy od kryterium dochodowego osoby samotnie gospodarującej. Z kolei zgodnie z art. 37 ust 2 pkt 1 ustawy zasiłek stały ustala się, w przypadku osoby samotnie gospodarującej, w wysokości - różnicy między kryterium dochodowym osoby samotnie gospodarującej, a dochodem tej osoby, z tym, że kwota zasiłku nie może być wyższa niż [...] zł miesięcznie oraz - zgodnie z art. 37 ust. 3 ustawy - kwota zasiłku stałego nie może być niższa niż [...] zł miesięcznie. Na tle powyższych rozważań organ podniósł, że podczas prowadzonego postępowania ustalono, iż na dochód skarżącego składają się: emerytura w wysokości [...] zł oraz zasiłek stały w wysokości [...] zł. Zatem łączny dochód wnioskodawcy w listopadzie 2018 r. wyniósł [...] miesięcznie. Z uwzględnieniem tej okoliczności - decyzją z dnia [...] października 2018 r. nr [...] skarżący otrzymał zasiłek stały w kwocie [...]zł, którego wysokość została obliczona zgodnie z art. 37 ust. 2 pkt. 1 oraz ust. 3 ustawy. W związku z powyższym, w ocenie organu, skarżący nie posiada uprawnień do przyznania zasiłku stałego we wnioskowanej przez niego kwocie tj. [...] zł. Odwołanie od powyższej decyzji wniósł A. K. wskazując na niezadowolenie z pracy urzędników, domagając się uchylenia decyzji organu I instancji w całości oraz wnosząc o przyznanie "pełnej pomocy", a także wyliczenie emerytury z KRUS. Decyzją z dnia [...] maja 2019 r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze, na podstawie art. 127 § 2 i art.138 § 1 pkt 1 Kpa, w zw. z art. 8 oraz art. 37 ust. 1 do 5 ustawy o pomocy społecznej , w zw. z § 1 pkt 1 lit. a Rozporządzenia, utrzymało w mocy zaskarżona decyzję organu I instancji. Uzasadniając rozstrzygnięcie Kolegium opisało stan faktyczny sprawy, a następnie wywodziło, iż decyzja Prezydenta, odmawiająca przyznania zasiłku stałego, w tym stanie faktycznym i prawnym nie narusza postanowień prawa. W ocenie organu niespornym jest, że A. K. złożył w dniu [...] grudnia 2018 r. o przyznanie pomocy w formie zasiłku stałego z uwagi na całkowitą niezdolność do pracy, a więc brak możliwości zatrudnienia. W trakcie przeprowadzania przez organ I instancji postępowania wyjaśniającego w sprawie organ ustalił, iż stronie postępowania przyznano już od [...] października 2018r. zasiłek stały w kwocie gwarantowanej [...] zł miesięcznie. Podkreślono, że pełnoletniej osobie samotnie gospodarującej, jaką jest skarżący, przyznaje się zasiłek stały, jeśli jest niezdolna do pracy z powodu wieku lub całkowicie niezdolna do pracy, jeżeli jej dochód jest niższy od kryterium dochodowego osoby samotnie gospodarującej. Podkreślono, że w przypadku wnioskodawcy dochód wynosi [...] zł i składają się na niego: emerytura w wysokości [...] zł oraz zasiłek stały w kwocie [...]zł. Dochód ten jest zatem wyższy niż kryterium dochodowe, które wynosi dla osoby samotnie gospodarującej wynosi [...] zł. W opisanych okolicznościach skarżącemu nie mógł zostać przyznany zasiłek stały w wysokości żądanej we wniosku. Skargę na powyższe rozstrzygnięcie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu wniósł A. K., zaskarżając jednocześnie łącznie 7 decyzji dotyczących świadczeń z pomocy społecznej. Skarżący wskazał, iż są one błędne, zaskarżył je w całości oraz wniósł po przyznanie mu prawa pomocy. W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko i wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje. Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie. Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2018 r. poz. 2107 j.t. z późn. zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Oznacza to, iż Wojewódzki Sąd Administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję, postanowienie lub inny akt administracyjny wyłącznie z punktu widzenia zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania kwestionowanego aktu. Sąd orzekając w sprawie, nie kieruje się zasadami słuszności, czy też celowości i nie ocenia kwestionowanego w skardze rozstrzygnięcia z punktu widzenia zasad współżycia społecznego. Przede wszystkim zaś Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi, powołaną podstawą prawną, bądź poprawnością przytoczonej w skardze argumentacji (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2018 roku, poz. 1302 z późn. zm., zwanej dalej – Ppsa)). Dokonując oceny zaskarżonego rozstrzygnięcia, Wojewódzki Sąd Administracyjny nie dopatrzył się w nim naruszeń prawa skutkujących koniecznością jego uchylenia lub stwierdzenia nieważności (art. 145 § 1 i 2 Ppsa). Zaskarżoną decyzją Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzje organu I instancji odmawiającą skarżącemu przyznania prawa do zasiłku stałego w żądnej przez niego wysokości. Na wstępie wskazać należy, że A. K. przyznano uprzednio – w stosunku do kontrolowanego postępowania – zasiłek stały w wysokości [...] zł (decyzja Prezydenta z dnia [...] października 2018 r.). Skarżący jest niezadowolony z wysokości przyznanego świadczenia i domagał się przyznania go w wyższej kwocie. Z akt sprawy – aktualizacji wywiadu środowiskowego (z dnia [...] lipca 2018 r.) – wynika, iż skarżący oświadczył, że nie otrzymuje emerytury z ZUS. Bardzo się denerwuje i nie chce odpowiadać na pytania dotyczące świadczenia emerytalnego. Jest przekonany, że ZUS przesyła mu pieniądze na poczet zwrotu składek, które kiedyś płacił i o zwrot których ubiega się w całości, ale utrzymuje, że są to "pieniądze firmy". Obecnie A. K. otrzymuje emeryturę do wypłaty w wys. [...] zł, ponieważ [...] zł potrąca komornik (potrącenia komornicze alimentacyjne, wysokość emerytury wynosi [...] zł). Z tej samej aktualizacji wywiadu środowiskowego wynika też, że od lipca 2018 r. została wstrzymana skarżącemu wypłata zasiłku stałego w wysokości [...] zł, zgodnie z decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego, które utrzymało w mocy decyzję organu I instancji o uchyleniu zasiłku stałego z chwilą nabycia przez A. K. uprawnienia do świadczenia ZUS. Na tle powyższego należy wskazać, że zgodnie z art. 8 ustawy o pomocy społecznej prawo do świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej, co do zasady przysługuje takiej osobie samotnie gospodarującej, której dochód nie przekracza kwoty [...]zł, wynikającej z kolei z przepisów przywołanego na wstępie rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 11 lipca 2018 r. w sprawie zweryfikowanych kryteriów dochodowych oraz kwot świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej (Dz. U. poz. 1358). Zgodnie zaś z art. 37 ust. 1 i 2 ustawy – zasiłek stały przysługuje pełnoletniej osobie samotnie gospodarującej, niezdolnej do pracy z powodu wieku lub całkowicie niezdolnej do pracy, jeżeli jej dochód jest niższy od kryterium dochodowego osoby samotnie gospodarującej. Zasiłek stały ustala się w przypadku osoby samotnie gospodarującej – w wysokości różnicy między kryterium dochodowym osoby samotnie gospodarującej a dochodem tej osoby, z tym że kwota zasiłku nie może być wyższa niż [...] zł 11 miesięcznie. Zgodnie z ust. 3 tego przepisu kwota zasiłku stałego nie może być również niższa niż [...] zł miesięcznie. Na tle powyższego należy wskazać, że przesłanki warunkujące przyznanie zasiłku stałego zostały ściśle określone w przepisach prawa. Organ pomocowy wydając decyzję o przyznaniu tego rodzaju świadczenia, pozbawiony więc został tak zwanego "luzu decyzyjnego", a zapadła decyzja nie ma charakteru uznaniowego. Oznacza to, że organ nie może zatem swobodnie przyznawać i ustalać wysokość zasiłku stałego. Jedynie spełnienie przez wnioskodawcę kryteriów ustawowych skutkować może przyznaniem zasiłku stałego i to w określonej wyraźnie przez ustawę wysokości. Trudna sytuacja zdrowotna wnoszącego o zasiłek stały, jego ogólna kondycja materialna, brak możliwości zarobkowania, osobiste poczucie krzywdy, tudzież niezadawalająca wysokość wparcia udzielana skarżącemu by zapewnić mu oczekiwany poziom zaspokojenia potrzeb - nie są czynnikami, które mogą być brane przez organy pod uwagę przy ustalaniu wysokości zasiłku stałego. W tej mierze organy są związane przepisami prawa, które nie pozwalają na uwzględnianie takich okoliczności. W opisanych okolicznościach uznać należało, że organy obu instancji orzekły zgodnie z obowiązującymi przepisami. Postępowanie zostało przeprowadzone prawidłowo, prawidłowo również ustalono stan faktyczny w sprawie. Przekroczenie kryterium dochodowego uniemożliwiało przyznanie skarżącemu żądanego świadczenia. Niniejsza sprawa została rozpoznana przez Sąd na posiedzeniu niejawnym, zgodnie z zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału II z 01 czerwca 2020 r., wydanym na podstawie art. 15zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. poz. 374 z późn. zm.).