II SA/Po 665/19

Dnia 21 września 2020 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Elwira Brychcy po rozpoznaniu w dniu 21 września 2020 roku na posiedzeniu niejawnym wniosku adwokata o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu w sprawie ze skargi A. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] maja 2019 r. nr [...] w przedmiocie zasiłku stałego postanawia postanawia przyznać adwokatowi A. P. od Skarbu Państwa (Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu) tytułem zwrotu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu przed sądem pierwszej instancji opłatę w wysokości [...] zł (słownie: [...] złotych [...]), podwyższoną o kwotę podatku od towarów i usług w wysokości [...] zł (słownie: [...] złotych [...]). /-/ E. Brychcy Postanowieniem z dnia [...] września 2019 roku starszy referendarz sądowy umorzył postępowanie z wniosku A. K. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowił dla niego adwokata. Pismem z dnia [...] października 2019 roku Okręgowa Rada Adwokacka w P. wyznaczyła adwokata A. P. jako pełnomocnika z urzędu dla skarżącego. Wyznaczoną pierwotnie na dzień [...] marca 2020 r. rozprawę (k. 37 akt sądowych) odwołano z przyczyn losowych – choroba sprawozdawcy, o czy powiadomiono pełnomocnika (k. 44 i 45 akt sądowych). Poinformowano go również o wyznaczeniu terminu rozprawy na dzień [...] kwietnia 2020 r. Zarządzeniem z dnia [...] kwietnia 2020 r. odwołano powyższy termin rozprawy z uwagi na ogłoszony na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej stan epidemii. Niniejsza sprawa została następnie rozpoznana przez Sąd na posiedzeniu niejawnym, zgodnie z zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału II z [...] czerwca 2020 r., wydanym na podstawie art. 15zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. poz. 374 z późn. zm.). Wyrokiem z dnia [...] czerwca 2020 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu oddalił przedmiotową skargę. Stosownie do art. 258 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. t. j. z 2019 roku, poz. 2325 ze zm., zwanej dalej), do czynności referendarza sądowego w zakresie postępowania o przyznanie prawa pomocy należy m. in. wydawanie na posiedzeniu niejawnym postanowień o przyznaniu wynagrodzenia adwokatowi lub radcy prawnemu (...) za zastępstwo prawne wykonane na zasadzie prawa pomocy oraz o zwrocie niezbędnych udokumentowanych wydatków. W myśl § 4 tego przepisu czynności, o których mowa w § 2, może w szczególnie uzasadnionych przypadkach wykonywać sąd, zaś na postanowienia albo zarządzenie sądu, o których mowa w § 2 pkt 6-8, przysługuje zażalenie. Zgodnie z art. 250 § 1 Ppsa wyznaczony adwokat lub radca prawny (...) otrzymuje wynagrodzenie odpowiednio według zasad określonych w przepisach i opłatach za czynności adwokatów lub radców prawnych (...) w zakresie ponoszenia kosztów nieopłaconej pomocy prawnej oraz zwrotu niezbędnych i udokumentowanych wydatków. Szczegółowe zasady ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata ustanowionego z urzędu reguluje obecnie rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 roku w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu (t.j. Dz. U. z 2019 roku, poz. 18). Zgodnie z treścią § 21 ust. 1 rozporządzenia z 2016 roku opłaty wynoszą w postępowaniu przed sądami administracyjnymi: pkt 1) w pierwszej instancji: a) w sprawie, której przedmiotem zaskarżenia jest należność pieniężna – opłatę obliczoną na podstawie § 8, b) za sporządzenie skargi i udział w rozprawie w sprawie skargi na decyzję lub postanowienie Urzędu Patentowego – [...] zł, c) w innej sprawie – [...] zł. W rozpoznawanej sprawie, mając na uwadze rodzaj i stopień zawiłości sprawy oraz nakład pracy poniesiony przez pełnomocnika z urzędu – czynności procesowe podjęte przez pełnomocnika ustanowionego z urzędu, zgodnie z § 4 ust. 1-2 rozporządzenia z 2016 roku, należało ustalić opłatę za czynności adwokata podejmowane przed sądem pierwszej instancji w wysokości opłaty maksymalnej wskazanej w § 21 ust. 1 pkt 1 c) rozporządzenia z 2016 roku, czyli w wysokości [...] zł. Stosownie do § 4 ust. 3 rozporządzenia z 2016 roku opłatę za udzielenie pomocy prawnej stronie skarżącej podwyższa się o stawkę podatku od towarów i usług, przewidzianą dla tego rodzaju czynności, obowiązującą w dniu orzekania o niej, tj. w kwocie [...]zł. Pełnomocnikowi należało zatem przyznać tytułem zwrotu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej stronie skarżącej z urzędu przed sądem pierwszej instancji wynagrodzenie w łącznej wysokości [...] zł. Z tych względów, na podstawie art. 250 § 1 Ppsa i art. 258 § 2 pkt 8 i § 4 Ppsa w związku z § 21 ust. 1 pkt 1 lit c) oraz § 4 ust. 1-3 rozporządzenia z 2016 roku, orzeczono jak w sentencji postanowienia. Wyjaśnienia wymaga, że pełnomocnik skarżącego dopiero pismem z dnia [...] lipca 2020 r. wniósł o przyznanie na jego rzecz kosztów pomocy prawnej udzielonej skarżącemu z urzędu, w związku z okolicznością, że nie zostały one uiszczone ani w całości ani w części. Pełnomocnik wyjaśnił przy tym, że - dwukrotnie wcześniej informowany o terminie rozprawy - nie spodziewał się, że spraw zostanie rozstrzygnięta na posiedzeniu niejawnym. Na rozprawie natomiast zamierzał wnieść o przyznanie mu wyżej opisanych kosztów. W ocenie sądu opisane okoliczności sprawy są tego rodzaju, że należało je uznać za przypadek szczególnie uzasadniony w rozumieniu art. 258 § 4 Ppsa. Nie uwzględnienie wyjątkowości owych okoliczności spowodowałoby, że nie byłoby możliwym zasądzenie na rzecz pełnomocnika należnych mu ponad wszelką wątpliwość kosztów udzielonej pomocy prawnej urzędu. Z tego względu Sąd orzekł jak w sentencji. /-/ E. Brychcy