II SA/Po 667/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Danuta Rzyminiak-Owczarczak Sędziowie Sędzia NSA Jolanta Szaniecka Sędzia WSA Aleksandra Łaskarzewska (spr.) Protokolant st. sekr. sąd. Ewa Wąsik po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 lutego 2010 r. sprawy ze skargi K. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. z dnia [...] r. Nr [...] w przedmiocie zasiłku celowego; oddala skargę. /-/A. Łaskarzewska /-/D. Rzyminiak-Owczarczak /-/ J. Szaniecka Pismami z dnia 03.03.2009 r. i 09.03.2009 r. K. K. wniósł o przyznanie zasiłku celowego na zakup opony, dętki, pompki, altoxinu, rozpuszczalnika, środków czystości, zębatki rowerowej, talerzyka, łańcucha rowerowego oraz kapci domowych. Celem oceny zasadności wniosków przeprowadzony został wywiad środowiskowy. Podczas przeprowadzonego w dniu 16.03.2009 r. wywiadu środowiskowego ustalono, że aktualny łączny dochód skarżącego prowadzącego jednoosobowe gospodarstwo domowe wynosi [...] zł. Skarżący mieszka w altanie na terenie ogródków działkowych. Właścicielem działki jest ojciec skarżącego. Zainteresowany jest zarejestrowany w PUP jako osoba bezrobotna bez prawa do zasiłku dla bezrobotnych. Podczas wywiadu ustalono, że skarżący choruje na nadciśnienie tętnicze, które leczy stosując enarenal. Decyzją z dnia [...].03.2009 r. nr [...] działająca z upoważnienia Prezydenta Miasta Poznania Kierownik Miejskiego Ośrodka Pomocy Rodzinie - Filia [...] (dalej MOPR), na podstawie art. 3 ust. 1, 3, 4, art. 8 i 8a, art. 14,, art. 39 ust. 1 i 2 oraz art. 106 ust. 4 ustawy z dnia 12.03.2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. nr 64, poz. 593 ze zm., dalej - ustawa o pomocy społecznej) w zw. z § 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 24.07.2006 r. w sprawie zweryfikowanych kryteriów dochodowych oraz kwot świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej (Dz.U. Nr 135, poz. 950) oraz art. 104 ustawy z dnia 14.06.1960 r. kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2000 r. nr 98, poz. 1071 ze zm. – dalej kpa) odmówiła K. K. przyznania pomocy finansowej w formie zasiłku celowego z przeznaczeniem na pokrycie kosztów zakupu opon, dętki, pompki, altoxinu, rozpuszczalnika, zębatki rowerowej, talerzyka, łańcucha rowerowego oraz rury i kabla do pompki elektrycznej. Uzasadniając decyzję MOPR wyjaśnił, iż skarżący spełnia kryterium dochodowe określone w art. 8 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej. Wyjaśniono jednak, iż celem pomocy społecznej jest zaspokajanie niezbędnych potrzeb życiowych osób i rodzin, a rodzaj i rozmiar świadczeń powinny być odpowiednie do okoliczności uzasadniających udzielenie pomocy, natomiast potrzeby osób i rodzin powinny zostać uwzględnione, jeżeli odpowiadają celom i możliwościom pomocy społecznej. Przedstawiając sytuację skarżącego, wskazano, iż otrzymuje on regularną pomoc w formie zasiłku celowego na zakup żywności w wysokości [...] zł miesięcznie. MOPR stanął na stanowisku, iż udzielane wsparcie finansowe jest odpowiednie do sytuacji skarżącego i zabezpiecza jego niezbędne potrzeby bytowe. Podkreślono nadto, iż zakup opon, dętki, pompki, altoxinu, rozpuszczalnika, zębatki rowerowej, talerzyka, łańcucha rowerowego oraz rury i kabla do pompki elektrycznej nie należy do niezbędnych potrzeb bytowych, a tylko na ten cel przyznawane są zasiłki celowe. W przewidzianym ustawą terminie K. K. wniósł odwołanie informując w nim, iż "uzasadnienie swojej decyzji napisze". Wkrótce do akt sprawy nadesłał kserokopie szeregu dokumentów takich jak: koperty zwrócone przez pocztę, przepustka stała wydana 31.12.1985 r., paragon zakupu zapalniczki. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Poznaniu decyzją z dnia [...].07.2009 r. nr [...]utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji Kolegium wyjaśniło, że decyzja organu I instancji nie narusza prawa. Wskazano, że pomoc społeczna jest instytucją mającą na celu wspomaganie osób w trudnej sytuacji, wspieranie w wysiłkach zmierzających do zaspokojenia niezbędnych potrzeb. W ocenie Kolegium przyznanie zasiłku celowego na pokrycie kosztów zakupu części rowerowych nie należy do niezbędnych potrzeb bytowych, na których zaspokojenie przyznawane są zasiłki celowe zgodnie z art. 39 w zw. z art. 3 ustawy o pomocy społecznej. Z powołaniem na orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego wskazano, iż pomoc finansowa nie zawsze musi być przyznana w takiej wysokości, aby zaspokoić zaistniałe potrzeby, gdyż nie pozwala na to ograniczony zakres środków, jakimi dysponują ośrodki pomocy społecznej. W przewidzianym ustawą terminie K. K. wniósł do sądu administracyjnego skargę, załączając kserokopie szeregu dokumentów takich jak m.in. zaświadczenie lekarskie wystawione w lipcu 2001 r., pismo do Prezydenta Miasta Poznania, kopia wydanej 13.11.2001 r. decyzji odmawiającej przyznania zasiłku celowego oraz kserokopie rachunków i kopert. W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie, bowiem zaskarżona decyzja Kolegium oraz decyzja ją poprzedzająca odpowiadają wymogom prawa. Uzasadniając podjęte rozstrzygnięcie w pierwszej kolejności należy wskazać, że w myśl art. 1 § 2 ustawy z dnia 25.07.2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sąd dokonuje kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. W myśl art. 134 § 1 ustawy z dnia 30.08.2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. – dalej ppsa). Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc związany jej zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Oznacza to konieczność dokonania przez sąd oceny zgodności z prawem zaskarżonego postanowienia nawet wówczas, gdy dany zarzut nie został podniesiony. Materialnoprawną podstawą wydanej w sprawie decyzji są przepisy ustawy o pomocy społecznej, w tym art. 39 ust 1 i 2. W myśl art.39 ust.1 i 2 cyt. ustawy zasiłek celowy może być przyznany w celu zaspokojenia niezbędnej potrzeby bytowej, w szczególności może być przyznany na pokrycie części, całości kosztów zakupu żywności, leków, leczenia, opału, odzieży, niezbędnych przedmiotów użytku domowego, drobnych remontów, napraw w mieszkaniu, kosztów pogrzebu. Rozpatrując wniosek o przyznanie pomocy organ musi kierować się ogólnymi zasadami wyrażonymi w art. 3 ustawy o pomocy społecznej, a więc koniecznością dostosowywania rodzaju, formy i rozmiaru świadczeń do okoliczności konkretnej sprawy, jak również uwzględniania potrzeb osób korzystających z pomocy, o ile potrzeby te odpowiadają celom i mieszczą się w możliwościach pomocy społecznej. Pomoc społeczną jako instytucję polityki społecznej państwa, mającą na celu umożliwienie osobom i rodzinom przezwyciężanie trudnych sytuacji życiowych, których nie są one w stanie pokonać, wykorzystując własne uprawnienia, zasoby i możliwości (art. 2 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej). Tak więc warunkiem korzystania z pomocy społecznej, w pierwszej kolejności jest - aby jej udzielenie nastąpiło w ściśle określonym celu, jakim jest przezwyciężenie trudnej sytuacji życiowej, po drugie - aby miało to miejsce w konkretnych okolicznościach, tj. w sytuacji, gdy własne uprawnienia, zasoby i możliwości osoby wnioskującej o pomoc uniemożliwiają jej to przezwyciężenie. Z powyższego wynika, że pomoc społeczna powinna zostać udzielona dopiero wtedy, gdy jednostka w sytuacji kryzysowej przestaje być samowystarczalna. Ustawodawca nie definiuje z oczywistych względów pojęcia "trudnych sytuacji życiowych", podaje jedynie najczęstsze powody ich powstawania (art. 7 ustawy o pomocy społecznej). Ocena zaistnienia tej przesłanki należy do pracowników pomocy społecznej. Tak więc, również rozpoznając wniosek skarżącego organ musiał kierować się ogólnymi zasadami wyrażonymi w przepisach ustawy o pomocy społecznej, a więc także koniecznością stwierdzenia czy zgłoszone potrzeby w ogóle odpowiadają celom i mieszczą się w możliwościach pomocy społecznej. Mając na względzie powyższe stwierdzić należało, że trafnie organ administracji odmówił skarżącemu przyznania żądanej pomocy finansowej. W istocie bowiem należy zgodzić się z organami, iż określony przez wnioskodawcę cel - którego realizacji służyć miałaby przyznana ewentualnie pomoc - nie należy do kategorii niezbędnych potrzeb bytowych. Nie sposób też - w okolicznościach niniejszej sprawy – przyjąć, aby przyznanie skarżącemu (który jest osobą bezrobotną) pomocy we wskazanym przez niego zakresie wiązało się z koniecznością zaspokojenia niezbędnej pomocy bytowej, w szczególności na przyjęcie takiego założenia nie pozwala przeprowadzona analiza zgromadzonego w aktach sprawy materiału, a sam skarżący również nie przytoczył na poparcie zasadności zgłoszonych żądań żadnych argumentów. W niniejszej sprawie brak zatem podstaw do przyznania skarżącemu zasiłku celowego. Reasumując powyższe rozważania stwierdzić należy, iż zaskarżona decyzja odpowiada prawu i dlatego na podstawie art. 151 ppsa skarga została oddalona. /-/ A. Łaskarzewska /-/ D. Rzyminiak-Owczarczak /-/ J. Szaniecka