II SA/Po 67/03
WyrokWSA w Poznaniu2005-01-28
Skład orzekający: Grażyna Radzicka, Stanisław Małek, Edyta Podrazik
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ odwoławczy może stwierdzić niedopuszczalność odwołania, nie rozpatrując uprzednio wniosku o przywrócenie terminu do jego wniesienia oraz nie wydając postanowienia o przywróceniu lub odmowie przywrócenia terminu?Ratio decidendi
Organ odwoławczy, który otrzymał odwołanie wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do jego wniesienia, obowiązany jest najpierw rozpatrzyć wniosek o przywrócenie terminu. Dopiero po ewentualnym przywróceniu terminu organ może ocenić, czy strona jest stroną postępowania, a w przypadku negatywnej oceny, wydać decyzję o umorzeniu postępowania odwoławczego. Stwierdzenie niedopuszczalności odwołania bez rozpatrzenia wniosku o przywrócenie terminu narusza przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego.Stan faktyczny
Prezydent Miasta zwrócił nieruchomość J.K. i innym osobom, zobowiązując ich do zwrotu odszkodowania. Spółdzielnia Mieszkaniowa Lokatorsko-Własnościowa "A" wniosła odwołanie od tej decyzji wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do jego wniesienia. Wojewoda postanowieniem stwierdził niedopuszczalność odwołania, uznając, że skoro organ pierwszej instancji nie uznał Spółdzielni za stronę, a decyzja stała się ostateczna, to można ją wzruszyć jedynie w drodze wznowienia postępowania. Spółdzielnia wniosła skargę do WSA, zarzucając naruszenie przepisów proceduralnych.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżone postanowienie Wojewody i zasądził od Wojewody na rzecz skarżącej Spółdzielni zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Grażyna Radzicka Sędzia NSA Stanisław Małek (spr.) Asesor sąd. Edyta Podrazik Protokolant Sekr. sąd. Dobrosława Sobczak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 stycznia 2005 r. sprawy ze skargi Spółdzielni Mieszkaniowej Lokatorsko-Własnościowej "A" w P. na postanowienie Wojewody z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie niedopuszczalności odwołania; I. uchyla zaskarżone postanowienie Wojewody ; II. zasądza od Wojewody na rzecz skarżącej Spółdzielni Mieszkaniowej Lokatorsko – Własnościowej "A" kwotę 240 zł (dwieście czterdzieści złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania. /-/ E. Podrazik /-/ G. Radzicka /-/ S. Małek
II SA/Po 67/03
UZASADNIENIE
Prezydent Miasta P. decyzją z dnia [...] na podstawie przepisów ustawy o gospodarce nieruchomościami art. 216, art. 217 ust. 2 i art. 227 ( Dz. U. z 2000r. Nr 46 poz. 543 z zm.) zwrócił na rzecz J.K. , L. K. , M. S. , J. O. , J. D. , Z. S. , B. W. i H. J. , nieruchomość obejmującą działki nr [...] i [...], obręb [...], arkusz mapy 35, zobowiązał wymienione osoby do zwrotu na rzecz Miasta określonych kwot z tytułu należnego odszkodowania i umorzył postępowanie w sprawie zwrotu części działki nr [...].
Spółdzielnia Mieszkaniowa Lokatorsko – Własnościowa "A" wniosła (k-15 akt organu odwoławczego) odwołanie wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do jego wniesienia.
Wojewoda postanowieniem z [...]2002r. na podstawie przepisu art. 134 kpa stwierdził niedopuszczalność wniesionego odwołania.
W uzasadnieniu stwierdzono, iż skoro organ pierwszej instancji nie skierował wydanej decyzji do zainteresowanej Spółdzielni to oznacza, iż nie uznał jej za stronę postępowania. Potwierdza to fakt przesłania odpisu decyzji zapatrzonej już klauzulą ostateczności po trzech tygodniach od daty kiedy stała się ostateczna.
Zdaniem organu odwoławczego skoro decyzja stała się ostateczna to jej wzruszenie może nastąpić tylko w drodze wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt. 4 kpa).
Spółdzielnia Mieszkaniowa "A" wniosła skargę, domagając się uchylenia zaskarżonego postanowienia.
Skarżąca wskazała, iż wznowienie postępowania jest nadzwyczajnym środkiem wzruszenia decyzji ostatecznych i dlatego należy go stosować dopiero po wyczerpaniu możliwości odwoławczych w normalnym toku postępowania. Zgodnie więc z przepisami art. 58 i art. 59 kpa organ odwoławczy powinien najpierw rozpatrzyć wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania a dopiero w następnej kolejności rozpatrzyć jego dopuszczalność. Stwierdzenie zaś, iż wnoszący odwołanie jest stroną postępowania następuje w drodze decyzji o umorzeniu postępowania odwoławczego (uchwała NSA opublikowana w ONSA 1999/4/119).
Wojewoda wniósł o oddalenie skargi. Wskazał, iż upływ czternastu dni od dnia doręczenia decyzji stronom postępowania bez powiadomienia ich o wniesieniu odwołania spowodował, iż decyzja ta stała się ostateczna i może być wzruszona tylko w drodze wznowienia postępowania.
Spółdzielnia stwierdziła także, iż brała udział w postępowaniu przed organem pierwszej instancji ale decyzja nie została jej doręczona. Z tego powodu nie mogła wnieść odwołania. O treści decyzji została poinformowana doręcznym jej 27 sierpnia 2002r. stosownym pismem, którego załącznikiem był uwierzytelniony odpis decyzji wraz z adnotacją o jej ostateczności i prawomocności.
Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga jest zasadna. Strona skarżąca słusznie zarzuca, iż organ odwoławczy naruszył przepisy, które mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Bezsporne jest, że skarżąca wniosła odwołanie od decyzji Prezydenta Miasta z dnia [...] w sprawie zwrotu wywłaszczonej nieruchomości, wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do jego wniesienia. Organ odwoławczy obowiązany był zatem stosownie do przepisów art. 58 i art. 59 kpa do rozpatrzenia wniosku (prośby) o przywrócenie uchybionego terminu. Po sprawdzeniu warunków do przywrócenia terminu (brak winy po stronie zainteresowanej, złożenie wniosku o przywrócenie terminu w ciągu siedmiu dni od ustania przyczyny uchybienia terminu oraz dopełnienie czynności, dla której określony był termin) organ odwoławczy wydaje postanowienie o przywróceniu lub odmowie przywrócenia terminu. Uwzględnienie wniosku (prośby) uprawnia organ odwoławczy do oceny czy wnosząca odwołanie Spółdzielnia jest stroną postępowania. Stwierdzenie przez organ odwoławczy, iż nie jest stroną postępowania w rozumieniu przepisu art. 28 kpa następuje w formie decyzji o umorzeniu postępowania odwoławczego (art. 138 § 1 pkt. 3 kpa). W każdym razie przepis art. 134 kpa nie stanowi podstawy do rozstrzygnięcia o odmowie uznania za stronę .
Zasada trwałości decyzji ostatecznych, na którą powołuje się organ odwoławczy dotyczy decyzji, od których nie służy odwołanie w administracyjnym toku instancji. Jednak zgodnie z powołanymi przepisami kpa w toku instancji nie służy odwołanie od decyzji, jeżeli strona uchybiła terminu do jego wniesienia i termin ten nie został jej przywrócony (art. 134).
Z tych powodów na podstawie art. 145 § 1 pkt. 1 c i art. 200 ustawy o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. z 2002 r. Nr 153 poz. 1270) orzeczono jak w związku z art. 97 § 1 ustawy Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002r. Nr 153 poz. 1271) orzeczono jak w sentencji wyroku.
/-/ E. Podrazik /-/ G. Radzicka /-/ S. Małek
jw
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło