II SA/Po 670/03

WyrokWSA w Poznaniu2005-03-18

Skład orzekający: Aleksandra Łaskarzewska, Barbara Kamieńska, Barbara Drzazga

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy Samorządowe Kolegium Odwoławcze prawidłowo umorzyło postępowanie odwoławcze, uznając odwołanie strony za wniosek o wyjaśnienie wątpliwości co do treści decyzji organu I instancji, zamiast merytorycznego rozpoznania zarzutów dotyczących braku podstawy prawnej do ustalenia terminu zagospodarowania gruntów?
Ratio decidendi
Samorządowe Kolegium Odwoławcze dopuściło się naruszenia przepisów postępowania, w szczególności poprzez dowolną interpretację pisma strony jako wniosku o wyjaśnienie wątpliwości co do treści decyzji, zamiast merytorycznego rozpoznania odwołania. Odwołanie strony jasno wskazywało na niezgodę z decyzją w części dotyczącej terminu zagospodarowania gruntów i precyzyjnie wyjaśniało przyczyny swojego stanowiska, wywodząc brak podstaw prawnych. W związku z tym, WSA uchylił zaskarżoną decyzję.
Stan faktyczny
Starosta decyzją zobowiązał Spółkę "A" Kopalnie do przeprowadzenia rekultywacji i zagospodarowania gruntów poeksploatacyjnych, ustalając leśny kierunek rekultywacji i termin 5 lat od zaprzestania działalności górniczej na dokonanie prawidłowej rekultywacji i zagospodarowania. Spółka odwołała się, żądając stwierdzenia nieważności lub uchylenia decyzji w części dotyczącej zagospodarowania gruntów w terminie 5 lat, argumentując brak podstaw prawnych. Samorządowe Kolegium Odwoławcze umorzyło postępowanie, uznając odwołanie za wniosek o wyjaśnienie wątpliwości co do treści decyzji w trybie art. 113 § 2 kpa. Spółka wniosła skargę do WSA, domagając się uchylenia decyzji obu instancji.
Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego. Zasądzono od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącej Spółki zwrot kosztów postępowania. Określono, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Aleksandra Łaskarzewska /spr./ Sędzia NSA Barbara Kamieńska Sędzia WSA Barbara Drzazga Protokolant ref.staż. Kamila Kozłowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 marca 2005 r. sprawy ze skargi Kopalni -"A" - Spółki z o.o. w P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...]r. Nr [...] w przedmiocie rekultywacji i zagospodarowania gruntów; I. uchyla zaskarżoną decyzję; II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącej Spółki kwotę 100 zł (sto złotych) tytułem zwrotu uiszczonego wpisu oraz kwotę 255 zł (dwieście pięćdziesiąt pięć złotych) tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego; III. określa, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu. /-/ B.Drzazga /-/ A.Łaskarzewska /-/ B.Kamieńska Dnia [...]r. Starosta decyzją nr [...] zobowiązał "A" Kopalnie Spółka z o.o. do przeprowadzenia rekultywacji i zagospodarowania gruntów poeksploatacyjnych złoża kruszywa naturalnego "B", położonych na działce oznaczonej numerem [...] w miejscowości I. gm. K. o powierzchni [...]ha. Ustalił leśny kierunek rekultywacji dla przedmiotowego terenu oraz termin do 5 lat od zaprzestania działalności górniczej na dokonanie prawidłowej rekultywacji i zagospodarowania gruntów. Odwołanie od powyższej decyzji złożyła "A" - Kopalnie Spółka z o.o. w P. Zażądała stwierdzenia nieważności zaskarżonej decyzji w części dotyczącej zobowiązania odwołującego w zakresie zagospodarowania gruntów w terminie 5 lat od zaprzestania działalności górniczej, względnie uchylenia zaskarżonej decyzji w tej samej części i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania organowi I instancji. Zdaniem odwołującego się brak było podstaw, by Starosta decyzją objął także ustalenie zobowiązania w zakresie zagospodarowania gruntów w terminie 5 lat od zaprzestania działalności górniczej. Takiego obowiązku nie nakłada art. 20 pkt 4 ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych, ani żaden inny przepis. Skoro, zatem brak było podstaw prawnych do nałożenia wspomnianego obowiązku należało wywieść jak na wstępie. Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...]r. nr [...] umorzyło postępowanie odwoławcze. W ocenie Kolegium rozbieżności pomiędzy "A" Spółka z o.o., a organem I instancji sprowadzają się do różnego rozumienia treści pkt. 3 zaskarżonej decyzji. W rozpatrywanej sprawie ma zatem zastosowanie art. 113 § 2 kpa, który stanowi, że organ który wydał decyzję, wyjaśnia na żądanie strony, w drodze postanowienia wątpliwości, co do treści decyzji. Na postanowienie w sprawie wyjaśnienia treści punktu 3 przedmiotowej decyzji Starosty służyło będzie Spółce "A" zażalenie. W tym stanie postępowanie odwoławcze, w ocenie Kolegium jest bezprzedmiotowe. Gdyby organ II instancji wyjaśniłby treść zaskarżonej decyzji, wkroczyłby w kompetencje organu I instancji, przypisane mu art. 113 § 2 kpa naruszając zasadę dwuinstancyjności postępowania administracyjnego. Skargę na powyższe rozstrzygnięcie złożyła "A" Spółka z o.o. w P. Zażądała uchylenia decyzji obu instancji. Skarżąca podniosła, że z art. 20 pkt 4 ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych wynika, że rekultywację kończy się w terminie do 5 lat od zaprzestania działalności. Z dyspozycji art. 22 ust. 1 pkt 3 ustawy wynika, że decyzja administracyjna określa kierunek i termin wykonania rekultywacji gruntów. Powyższy termin dotyczy tylko i wyłącznie rekultywacji gruntów i nie ma zastosowania do zagospodarowania gruntów. Stanowisko ustawodawcy w zakresie nie ustalenia terminu dla zagospodarowania gruntów jest zrozumiałe, albowiem zagospodarowanie następuje - co jest naturalne - dopiero po zakończeniu rekultywacji gruntów. Oczywistym jest, że nie może być w czasie rekultywacji. Tym samym za sprzeczne z powyższym przepisem uznać należy decyzję organu administracji I instancji w zakresie wyznaczenia terminu równocześnie dla zagospodarowania gruntów. Odnosząc się zaś do decyzji organu II instancji wywieść należy, iż nie ustosunkował się on merytorycznie do zarzutów skarżącego jak i przepisów cytowanej ustawy. Błędnie przyjął, iż istotą sprawy jest rozbieżność interpretacji pkt. 3 zaskarżonej decyzji. Pozostaje to w sprzeczności z art. 113 § 2 kpa. Organ II instancji zdaniem skarżącego winien merytorycznie rozpoznać odwołanie, wyjaśniając w swym orzeczeniu, czy Starosta miał podstawę prawną do ustalenia terminu dla dokonania zagospodarowania gruntów, a w przypadku nie wskazania takiej podstawy orzec, że decyzja organu I instancji w tym zakresie jest nieważna. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w odpowiedzi na skargę wniosło o jej oddalenie. Podkreśliło, że wyjaśnienie punktu 3 decyzji Starosty w zakresie, do którego z użytych w decyzji pojęć "rekultywacja", czy "zagospodarowanie" odnosi się określony w tym punkcie decyzji termin "5 lat" jest istotne dla sprawy, gdyż inaczej rozumie ten zapis w decyzji strona, inaczej organ. Wobec takiej niejasności koniecznym jest wyjaśnienie tego w trybie art. 113 § 2 kpa, a o to może zwrócić się tylko strona. Organ II instancji nie jest upoważniony do wyjaśnienia w trybie odwoławczym niejednoznaczności zapisu, a do tego sprowadza się treść odwołania. Stąd umorzenie postępowania odwoławczego uznać należy za zasadne. Skarżący podtrzymał dotychczasowe stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sad Administracyjny zważył, co następuje: Skarga okazała się zasadna. W niniejszej sprawie brak było podstaw by umorzyć postępowanie odwoławcze. Wbrew wywodom organu II instancji nie stało się ono bezprzedmiotowe w rozumieniu art. 105 § 1 i 2 kpa. "A" Kopalnie Spółka z o.o. w P. nie cofnęła też swego odwołania. Za nie znajdujące żadnych podstaw prawnych uznać należało przyjęcie przez organ II instancji, iż odwołanie z dnia [...]r. stanowiło w istocie wniosek o wyjaśnienie wątpliwości, co do treści decyzji z art. 113 § 2 kpa. Zdaniem Sądu treść pisma skarżącej Spółki z dnia [...]r., zatytułowanego "odwołanie" od decyzji Starosty nie budzi żadnych wątpliwości, co do rzeczywistego charakteru. Jasno z niego wynika, że Spółka nie zgadza się z decyzją w części dotyczącej zobowiązania odwołującego w zakresie zagospodarowania gruntów w terminie 5 lat od zaprzestania działalności górniczej. Odwołujący nie wyraża wątpliwości, co do treści decyzji. W uzasadnieniu w sposób precyzyjny wyjaśnia przyczyny swego stanowiska wywodzące, iż przepisy ustawy o ochronie gruntów, rolnych i leśnych nie stanowią takiego umocowania. W piśmie tym zawarto żądanie stwierdzenie nieważności decyzji względnie jej uchylenia. W świetle powyższych rozważań, przyjętą przez organ II instancji interpretację pisma uznać należy za dowolną, nie posiadającą jakichkolwiek umocowania w przepisach Interpretację żądania strony wykraczającą poza jej rzeczywiste intencje, stanowi naruszenie procedury, w szczególności przepisów art. 6, 7, 128, 113 § 1 kpa. W tym stanie rzeczy skoro organ odwoławczy dopuścił się naruszenia przepisów postępowania w rozumieniu art. 145 § 1 pkt 1 p.pkt. c ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153 poz. 1270 ze zm.) należało orzec jak w pkt. I sentencji. Ponownie badając sprawę organ odwoławczy merytorycznie rozpozna złożone odwołanie, ustosunkowując się do podniesionych w nim zarzutów. Jak w pkt. II rozstrzygnięto na zasadzie art. 200 upsa. Jak w pkt. III orzeczono w oparciu o art. 152 upsa. W sprawie zastosowanie miał art. 97 § 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. przepisy wprowadzające ustawę Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153 poz. 1271 ze zm.). /-/ B.Drzazga /-/ A.Łaskarzewska /-/ B.Kamieńska MK

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło