II SA/Po 672/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Aleksandra Łaskarzewska (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Danuta Rzyminiak-Owczarczak Sędzia WSA Elwira Brychcy Protokolant St. sekr. sąd. Katarzyna Sierszeńska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 października 2011 r. sprawy ze skargi K. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. z dnia [...] 2011 r. Nr [...] w przedmiocie zasiłku celowego; oddala skargę. Decyzją z dnia [...] 2011 r. Nr [...] Kierownik Filii J. Miejskiego Ośrodka Pomocy Rodzinie działający z upoważnienia Prezydenta Miasta P. odmówił K. K. przyznania pomocy finansowej w formie zasiłku celowego na pokrycie kosztów zakupu ostrza a kwocie 5 zł, proszku do prania w kwocie 29,99 zł, żywności w kwocie 50,59 zł, leków w kwocie 13,60 zł, na zakup 4 desek, baterii, deski sedesowej, podkaszarki, na remont łazienki oraz na potrzeby córki. W uzasadnieniu wyjaśnił, że K. K. w dniach [...] stycznia 2011 r. złożył wnioski z prośbą obejmującą cele ujęte w sentencji decyzji. W trakcie wywiadu środowiskowego pracownik socjalny ustalił, że wnioskodawca nie pracuje zawodowo, jest zarejestrowany w urzędzie pracy bez prawa do zasiłku, mieszka w domu letniskowym na działce, której właścicielem jest jego ojciec. Domek (altana), w którym mieszka jest ocieplony, otynkowany, ogrzewany piecykiem elektrycznym oraz "kozą", w której pali się drewnem lub węglem. Domek jest zadbany i nie wymaga remontu. Mimo, ze jest to domek letniskowy, posiada jeden pokój, aneks kuchenny, wc i stryszek. Organ wyjaśnił, że dochód K. K. stanowi zasiłek okresowy z tytułu bezrobocia w wysokości 238,50 zł przyznany na okres od 1 stycznia do 30 kwietnia 2011 r.. Ponadto wnioskodawca w okresie od 1 stycznia do 30 kwietnia 2011 r. został objęty pomocą w formie zasiłku celowego na zakup żywności w kwocie 400 zł miesięcznie. Organ zaznaczył, że oprócz świadczeń z pomocy społecznej wnioskodawca otrzymał odrębnymi decyzjami pomoc w formie zasiłku celowego na zakup gazu w kwocie 16 zł, doładowanie telefonu na luty 2011 r. w kwocie 30 zł i na pokrycie kosztów zakupu skarpetek w kwocie 6 zł. Zdaniem organu udzielone wnioskodawcy wsparcie finansowe jest odpowiednie do jego sytuacji i zabezpiecza niezbędne potrzeby bytowe, a także jest zgodne z celami i możliwościami pomocy społecznej w myśl art. 3 i 4 u.p.s. Prośba o pomoc finansową w formie zasiłku celowego z przeznaczeniem na pokrycie kosztów zakupu wymienionych w sentencji niniejszej decyzji rzeczy nie należą do niezbędnych potrzeb bytowych, na zaspokojenie których przyznaje się zasiłki celowe. Organ wyjaśnił, że córka K. K. jest w wieku 17 lat. Wnioskodawca nie ma względem niej ustalonego sądownie obowiązku alimentacyjnego. Opiekę nad córką sprawuje była żona K. K., z którą nie konsultuje on potrzeb córki. Dodatkowo organ uzyskał informację od ojca K. K. – W. K., że ma on zasądzone na wnuczkę A. K. alimenty w kwocie 200 zł miesięcznie. W kwestii dotyczącej udzielenia pomocy na pokrycie kosztów zakupu dodatkowej żywności w łącznej kwocie 50,59 zł Kierownik Filii J. MOPR w P. wyjaśnił, że przyznał mu decyzją na okres od 1 stycznia do 30 kwietnia 2011 r. pomoc w formie zasiłku celowego na żywność w wysokości 400 zł miesięcznie i winno to zabezpieczyć potrzeby żywnościowe wnioskodawcy. Co do pokrycia kosztów zakupu leków organ wskazał, że K. K. decyzją z dnia [...] listopada 2010 r. otrzymał pomoc na ten cel a’konto w kwocie 40 zł. Do dnia wydania decyzji zakupił zaś leki na kwotę 17,74 zł. W związku z tym środki finansowe na zakup leków powinien jeszcze posiadać. Organ stwierdził też, że decyzją z [...] stycznia 2011 r. przyznał wnioskodawcy pomoc na pokrycie kosztów zakupu proszku do prania w kwocie 25 zł. Reasumując organ zważył, iż wnioskodawca otrzymuje znaczne wsparcie finansowe, które pozwala mu na egzystencję w warunkach odpowiadających godności człowieka i dlatego brak jest podstaw do przyznania mu dodatkowej pomocy. K. K. wniósł odwołanie od powyższej decyzji. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P. decyzją z dnia [...] 2011 r. Nr [...] utrzymało zaskarżoną decyzję w mocy w całości podzielając stanowisko organu I instancji. Skargę do tutejszego Sądu wniósł K. K.. Skarżący nie przedstawił motywów skargi. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Poznaniu wniosło o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie, ponieważ zaskarżona decyzja i poprzedzająca ją decyzja odpowiadają wymogom prawa. Uzasadniając podjęte rozstrzygnięcie w pierwszej kolejności należy wskazać, że w myśl art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sąd dokonuje kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. W myśl art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc związany jej zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Oznacza to konieczność dokonania przez sąd oceny zgodności z prawem zaskarżonego postanowienia nawet wówczas, gdy dany zarzut nie został podniesiony. Materialnoprawną podstawą wydanej w sprawie decyzji są przepisy ustawy o pomocy społecznej (dalej: u.p.s.), w tym art. 39 ust 1 i 2. W myśl art.39 ust.1 i 2 cyt. ustawy zasiłek celowy może być przyznany w celu zaspokojenia niezbędnej potrzeby bytowej, w szczególności może być przyznany na pokrycie części, całości kosztów zakupu żywności, leków, leczenia, opału, odzieży, niezbędnych przedmiotów użytku domowego, drobnych remontów, napraw w mieszkaniu, kosztów pogrzebu. Rozpatrując wniosek o przyznanie pomocy organ musi kierować się ogólnymi zasadami wyrażonymi w art. 3 u.p.s., a więc koniecznością dostosowywania rodzaju, formy i rozmiaru świadczeń do okoliczności konkretnej sprawy, jak również uwzględniania potrzeb osób korzystających z pomocy, o ile potrzeby te odpowiadają celom i mieszczą się w możliwościach pomocy społecznej. Pomoc społeczną jako instytucję polityki społecznej państwa, mającą na celu umożliwienie osobom i rodzinom przezwyciężanie trudnych sytuacji życiowych, których nie są one w stanie pokonać, wykorzystując własne uprawnienia, zasoby i możliwości (art. 2 ust. 1 u.p.s.). Tak więc warunkiem korzystania z pomocy społecznej, w pierwszej kolejności jest - aby jej udzielenie nastąpiło w ściśle określonym celu, jakim jest przezwyciężenie trudnej sytuacji życiowej, po drugie - aby miało to miejsce w konkretnych okolicznościach, tj. w sytuacji, gdy własne uprawnienia, zasoby i możliwości osoby wnioskującej o pomoc uniemożliwiają jej to przezwyciężenie. Z powyższego wynika, że pomoc społeczna powinna zostać udzielona dopiero wtedy, gdy jednostka w sytuacji kryzysowej przestaje być samowystarczalna. Ustawodawca nie definiuje z oczywistych względów pojęcia "trudnych sytuacji życiowych", podaje jedynie najczęstsze powody ich powstawania (art. 7 u.p.s.). Ocena zaistnienia tej przesłanki należy do organów pomocy społecznej. Rozpoznając wniosek skarżącego organ musiał zatem kierować się ogólnymi zasadami wyrażonymi w przepisach ustawy o pomocy społecznej, w tym także koniecznością stwierdzenia, czy zgłoszone potrzeby w ogóle odpowiadają celom i mieszczą się w możliwościach pomocy społecznej. Mając na względzie powyższe stwierdzić należało, że trafnie organy orzekające odmówiły skarżącemu przyznania żądanej pomocy finansowej. W istocie bowiem należy zgodzić się z organami, iż określony przez wnioskodawcę cel - którego realizacji służyć miałaby przyznana ewentualnie pomoc - nie należy do kategorii niezbędnych potrzeb bytowych, przy uwzględnieniu otrzymywanej przez skarżącego pomocy materialnej. Mając na względzie, że skarżący został objęty w tym samym czasie szeroką pomocą materialną w postaci przyznania mu zasiłku okresowego na okres od 1 stycznia do 30 kwietnia 2011 r., a następnie na okres od 1 maja do 30 września 2011 r. w kwocie 238,50 zł miesięcznie (k. 51 i 66 akt sądowych), zasiłku celowego na zakup żywności w kwocie 400 zł na okres od 1 stycznia do 30 kwietnia 2011 r. (k. 50 akt sądowych), a następnie na okres od 1 maja do 30 września 2011 r. (k. 64 akt sądowych) oraz pomocą w formie zasiłku celowego na doładowanie telefonu i zakup środków czystości w łącznej kwocie 55 zł (k. 48 akt sadowych), jak też na pokrycie kosztów leków i leczenia w kwocie 40 zł niedopuszczalne byłoby przyjęcie, że żądanie przyznania pomocy w formie zasiłku celowego na pokrycie kosztów zakupu ostrza w kwocie 5 zł, proszku do prania w kwocie 29,99 zł, na zakup 4 desek, baterii, deski sedesowej, podkaszarki, na remont łazienki oraz na potrzeby córki jest uzasadnione i zmierza do zaspokojenia niezbędnych potrzeb bytowych. Niezbędna potrzeba bytowa to bowiem potrzeba uzasadniona tylko podstawowym katalogiem dóbr zasługujących na ochronę. Odnosząc się zaś do żądania pokrycia kosztów zakupu żywności na kwotę 50,59 zł oraz zakupu leków w kwocie 13,60 zł Sąd podziela stanowisko organów orzekających, że skarżący powinien koszty te pokryć ze środków otrzymanych na podstawie decyzji o zasiłku celowym na żywność, okresowym z tytułu bezrobocia oraz na pokrycie kosztów leków. W niniejszej sprawie brak zatem podstaw do przyznania skarżącemu zasiłku celowego. Reasumując powyższe rozważania stwierdzić należy, iż zaskarżona decyzja odpowiada przepisom prawa i dlatego na podstawie art. 151 p.p.s.a. skarga została oddalona.