II SA/Po 672/16

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu -Katarzyna Witkowicz-Grochowska po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 2 listopada 2016r. wniosku o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi R. J. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] lipca 2016r. Nr [...] w przedmiocie uchybienia terminu do wniesienia odwołania postanawia 1. zwolnić R. J. od kosztów sądowych, 2. ustanowić dla R. J. radcę prawnego, którego wyznaczy Okręgowa Izba Radców Prawnych. /-/ Katarzyna Witkowicz-Grochowska Skarżący R. J. w odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu sądowego od skargi wniósł o zwolnienie od kosztów sadowych oraz o ustanowienie radcy prawnego. We wniosku o prawo pomocy na urzędowym formularzu PPF argumentował, że nie posiada wolnych środków finansowych. Mieszka razem z żoną, z którą aktualnie się rozwodzi. Prowadzą oddzielne gospodarstwa domowe. Skarżący oświadczył, że posiada dom o powierzchni [...] m², na działce [...] m², które stanowią wspólność majątkową małżeńską. Skarżący oświadczył, że utrzymuje się z emerytury w wysokości [...] zł. netto miesięcznie, żona otrzymuje emeryturę, ale skarżący nie zna jej wysokości. Skarżący oświadczył, że nie posiada innych źródeł dochodu. Nie ma nikogo na utrzymaniu. Skarżący podał, że ponosi koszty utrzymania domu: opał [...] zł rocznie, prąd [...] zł miesięcznie, woda [...] zł miesięcznie, gaz [...] zł miesięcznie. Z uwagi na fakt, że wniosek o prawo pomocy na urzędowym formularzu był niepełny, co do sytuacji finansowej i rodzinnej skarżący został wezwany, w oparciu o przepis art. 255 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2016r., poz. 718, ze zm., dalej "P.p.s.a.") do osobistego uzupełniania wniosku poprzez przedłożenie dodatkowych oświadczeń i dokumentów źródłowych. Skarżący w odpowiedzi oświadczył, że jedynym źródłem jego dochodu jest emerytura w wysokości [...] zł netto miesięcznie, nie posiada innych świadczeń, dzieci są dorosłe i nie zamieszkują ze skarżącym. Mieszka wprawdzie z żoną, ale nie prowadzą wspólnego gospodarstwa domowego (trwa proces o rozwód). Oświadczył, że nie prowadzi działalności gospodarczej. Nie posiada żadnego rachunku bankowego, nie ma lokat, rachunków oszczędnościowych, nie posiada zaciągniętych kredytów, ani pożyczek. Jedyną nieruchomością jaką posiada wraz z żona jest grunt o powierzchni [...] arów, który nie przynosi dochodów, a koszty jego utrzymania to podatek od nieruchomości [...] zł rocznie. Nadto skarżący oświadczył, że posiada samochód osobowy Daewoo z 1998r. o wartości około [...] zł. Miesięczne koszty utrzymania to: gaz [...] zł, energia elektryczna [...] zł, woda [...] zł, śmieci [...] zł., które jak podał skarżący ponosi samodzielnie, nadto koszty żywności [...]zł. Opłaty za media i podatek od nieruchomości skarżący udokumentował kserokopiami faktur i dowodów wpłaty. Skarżący przedłożył kserokopię PIT 37 za 2015r., z którego wynika dochód brutto w wysokości [...]zł. Zgodnie z dyspozycją art. 246 §1 pkt 1 P.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w całości następuje, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania sądowego. Oznacza to, że prawo pomocy ma charakter szczególny i wyjątkowy, a skorzystać z tego uprawnienia mogą jedynie osoby w rzeczywiście ciężkiej sytuacji finansowej, pozbawione majątku, stałego miesięcznego dochodu lub uzyskujące go w takiej wysokości, że nie są w stanie uiścić wszystkich należności sądowych (bezrobotni, emeryci, renciści, osoby samotnie wychowujące dzieci). Z przedłożonego oświadczenia o stanie majątkowym, finansowym i dochodach wynika, że sytuacja skarżącego pozwala na przyznanie prawa pomocy w niniejszej sprawie w całości. Aktualnie utrzymuje się jedynie z emerytury w wysokości około [...] zł netto miesięcznie, skarżący oświadczył, że nie ma też innych dochodów. Posiadany majątek nieruchomy nie stanowi źródła dodatkowego dochodu i stanowi współwłasność majątkową małżeńską, z żoną z którą obecnie rozwodzi się. Majątek ten będzie przedmiotem podziału majątku, zatem ograniczone są aktualnie możliwości skarżącego w rozporządzaniu nim. Doświadczenie życiowe wskazuje, że wysokość osiąganego dochodu pozwala jedynie na zaspokojenie podstawowych potrzeb bieżącego i koniecznego utrzymania skarżącego. Przyjąć jednak należy, że skoro skarżący mieszka razem z żoną, ale nie prowadzą wspólnego gospodarstwa domowego, to żona skarżącego w połowie partycypuje w kosztach utrzymania domu i nieruchomości. Skarżący oświadczył, że nie posiada żadnych oszczędności, a posiadany majątek nieruchomy przeznacza na zaspokojenie potrzeb mieszkaniowych. W tym stanie rzeczy przyjąć należy, że skarżący nie ma możliwości poczynienia oszczędności celem ich przeznaczenia na pokrycie kosztów sądowych nawet w części. Tym bardziej, sytuacja finansowa i majątkowa wskazuje, że nie ma środków na pokrycie wolnorynkowego wynagrodzenia profesjonalnego pełnomocnika z wyboru. Należało, zatem uwzględnić wniosek o prawo pomocy i w tym zakresie oraz przyznać prawo pomocy w całości. Podkreślić należy, że zgodnie z treścią art. 249 P.p.s.a. przyznanie prawa pomocy może być cofnięte w całości lub w części, jeżeli okaże się, że okoliczności, na podstawie których je przyznano, nie istniały lub przestały istnieć. Na podstawie art. 258 §1 i 2 pkt 7 i art. 246 §1 pkt 1 ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono, jak w postanowieniu. /-/ Katarzyna Witkowicz-Grochowska