II SA/Po 673/12

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu - Katarzyna Witkowicz-Grochowska po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 15 października 2012r. wniosku o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi B. K. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] czerwca 2012r. Nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki budowli postanawia odmówić przyznania prawa pomocy. /-/ K. Witkowicz-Grochowska Skarżący B. K. w odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu sądowego od skargi na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego wniósł o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w części lub rozłożenie na raty. We wniosku argumentował, że jest jedynym pracującym w rodzinie, żona jest po operacji, bez prawa do renty. Dzieci studiują i nie mogą znaleźć pracy. Wyszczególnił, że koszty utrzymania to 400 zł – podatek od nieruchomości, 300 zł – prąd, 300-350 zł – leki, 700 zł – gaz i ogrzewanie, 300 zł żywność na osobę. Oświadczył, że gospodarstwo domowe prowadzi z żoną oraz dwójką pełnoletnich dzieci. Posiada dom o powierzchni 120 m², działkę 900 m², samochód osobowy marki Ford. Nadto podał, że z wynagrodzenia za pracę otrzymuje [...] brutto miesięcznie. Z uwagi na fakt, że wniosek o prawo pomocy na urzędowym formularzu był niepełny, co do sytuacji finansowej i rodzinnej, skarżący na adres swojego pełnomocnika został wezwany, w oparciu o przepis art. 255 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012r., poz. 270), zwanej dalej "p.p.s.a." do osobistego uzupełniania wniosku poprzez przedłożenie dodatkowych oświadczeń i dokumentów źródłowych. Pismem z dnia 5 października 2012r. pełnomocnik skarżącego poinformował, że uiścił wpis od skargi, na dowód czego przedłożył dowód wpłaty. Zgodnie z dyspozycją art. 246 §1 pkt 2 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku w koniecznych kosztach utrzymania jego i rodziny. Oznacza to, że prawo pomocy ma charakter szczególny i wyjątkowy, a skorzystać z tego uprawnienia mogą jedynie osoby w rzeczywiście ciężkiej sytuacji finansowej, pozbawione majątku, stałego miesięcznego dochodu lub uzyskujące go w takiej wysokości, że nie są w stanie uiścić wszystkich należności związanych z toczącym się postępowaniem sądowoadministracyjnym (bezrobotni, emeryci, renciści, osoby samotnie wychowujące dzieci). Nadmienić należy, że zwolnienie od kosztów sądowych oznacza zwolnienie od obowiązku zarówno wnoszenia opłat sądowych, jak i ponoszenia wydatków – art. 241 p.p.s.a. Z przepisu tego wynika, że zwolnienie od kosztów sądowych dotyczy jedynie tych opłat i wydatków, których uiszczenie jest aktualne na dzień złożenia wniosku o prawo pomocy (patrz. H. Knysiak-Molczyk w: T. Woś, H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Komentarz", Warszawa 2005, str. 627). Oznacza to, że skarżący, który uiścił aktualnie należne koszty sądowe w postaci wpisu od skargi nie ma interesu prawnego w domaganiu się wydania orzeczenia o zwolnieniu go od tej uiszczonej opłaty. Z chwilą uiszczenia tych kosztów sądowych wygasa obowiązek ich ponoszenia. Miejsce wskazanego obowiązku zajmuje prawo żądania zwrotu kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia praw, o czym sąd rozstrzyga w wyroku w razie uwzględnienia skargi (art. 200 p.p.s.a.). Skoro skarżący uiścił wpis sądowy od skargi zwolnienie od tych kosztów w drodze postanowienia nie może być przyznane i w konsekwencji należy oddalić wniosek o przyznanie prawa pomocy w tym zakresie (art. 258 §2 pkt 7 p.p.s.a.). Żądanie obejmujące wydanie orzeczenia o zwolnieniu od kosztów sądowych jest bezpodstawne. W tym stanie rzeczy na podstawie art. 258 §1 i 2 pkt 7 i art. 246 §1 pkt 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono, jak w postanowieniu. /-/ K. Witkowicz-Grochowska