II SA/Po 674/08
WyrokWSA w Poznaniu2009-08-05
Skład orzekający: Jolanta Szaniecka, Danuta Rzyminiak-Owczarczak, Elwira Brychcy
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Wspólnota Mieszkaniowa, jako właściciel nieruchomości sąsiadującej z terenem inwestycji, posiada przymiot strony w postępowaniu legalizacyjnym dotyczącym istotnych odstępstw od zatwierdzonego projektu budowlanego?Ratio decidendi
Wspólnota Mieszkaniowa nie posiada przymiotu strony w postępowaniu legalizacyjnym (art. 50-51 Prawa budowlanego), jeśli jej interes prawny nie wynika z konkretnego przepisu prawa materialnego, a jedynie z potencjalnych, faktycznych uciążliwości związanych z inwestycją, takich jak zwiększony ruch pojazdów. Przepis art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego, określający krąg stron w postępowaniu o pozwolenie na budowę, nie ma zastosowania w postępowaniach prowadzonych na podstawie art. 50-51 Prawa budowlanego, gdzie stosuje się ogólne zasady Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (art. 28 k.p.a.).Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi Prokuratora Rejonowego na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego odmawiającą uchylenia decyzji zatwierdzającej projekt budowlany zamienny i udzielającej pozwolenia na wznowienie robót budowlanych. Prokurator zarzucił naruszenie przepisów poprzez nieuwzględnienie Wspólnoty Mieszkaniowej jako strony w postępowaniu, twierdząc, że Wspólnota miała interes prawny do udziału w postępowaniu. Organy administracji oraz Wojewódzki Sąd Administracyjny uznały, że Wspólnocie nie przysługiwał status strony w postępowaniu legalizacyjnym.Rozstrzygnięcie
Oddala skargę Prokuratora Rejonowego na decyzję Wielkopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Poznaniu.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jolanta Szaniecka Sędziowie Sędzia WSA Danuta Rzyminiak-Owczarczak (spr.) Sędzia WSA Elwira Brychcy Protokolant st.sekr.sąd. Mariola Kaczmarek po rozpoznaniu w Poznaniu na rozprawie w dniu 05 sierpnia 2009r. sprawy ze skargi Prokuratora Rejonowego na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia (...) nr (...) w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji w sprawie zatwierdzenia projektu budowlanego zamiennego oraz udzielenia pozwolenia na wznowienie robót budowlanych; oddala skargę /-/ D.Rzyminiak-Owczarczak /-/ J.Szaniecka /-/ E.Brychcy
Decyzją z dnia [...] stycznia 2004 r., nr [...], Prezydent Miasta L. udzielił inwestorowi – D., D., M. i Z. D., pozwolenia na rozbudowę i przebudowę budynku wymiennikowni na budynek rekreacyjno - sportowy (kategoria XV) wraz z wewnętrznymi instalacjami (w tym gazową) i przebudową przyłączy - elektroenergetycznego, wodociągowego i kanalizacyjnego, na obiekcie zlokalizowanym przy ul. [...]w L. na działkach nr [...],[...], arkusz mapy [...].
W wyniku przeprowadzonej w dniu 24 stycznia 2007 r. przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla Miasta L. kontroli prowadzonych robót budowlanych, która ujawniła dokonanie istotnych odstępstw od zatwierdzonego projektu budowlanego, Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla Miasta L., postanowieniem z dnia [...]stycznia 2007 r. wstrzymał, na podstawie art. 50 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 07 lipca 1994 r. Prawo budowlane (tekst jedn. Dz.U. z 2006 r. Nr 156, poz. 1118 ze zm.), prowadzenie wszelkich robót budowlanych.
Decyzją z dnia [...] lutego 2007 r. inwestorzy zostali zobowiązani przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego do sporządzenia i przedstawienia do dnia 31 marca 2007 r. projektu budowlanego zamiennego uwzględniającego zmiany wynikające z wykonanych dotychczas robót.
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla Miasta K. decyzją z dnia [...] czerwca 2007 r., nr [...], zatwierdził projekt budowlany zamienny oraz udzielił pozwolenia na wznowienie robót budowlanych dla inwestycji polegającej na rozbudowie i przebudowie budynku wymiennikowni na budynek rekreacyjno - sportowy oraz zobowiązał inwestora do uzyskania decyzji o pozwoleniu na użytkowanie powyższej inwestycji. Uzasadniając powyższe rozstrzygnięcie organ wskazał, że w związku ze spełnieniem przez inwestora obowiązku sporządzenia i przedstawienia projektu budowlanego zamiennego i wystąpienia przez niego z wnioskiem o wydanie pozwolenia na wznowienie robót budowlanych, organ zobowiązany był wydać przedmiotową decyzję.
Sprzeciw od powyższej decyzji wniósł w dniu 16 października 2007 r. Prokurator Rejonowy w L . Prokurator zarzucił decyzji z dnia [...] czerwca 2007 r. naruszenie przepisów art. 28 i 29 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz.U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.) poprzez nieuwzględnienie Wspólnoty Mieszkaniowej przy ul. [...] w L. jako strony w postępowaniu naprawczym, prowadzonym przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla Miasta L. i wniósł o wznowienie postępowania zakończonego kwestionowaną decyzją. Zdaniem Prokuratora organ nadzoru budowlanego wadliwie odmówił Wspólnocie prawa udziału w postępowaniu zakończonym decyzją z dnia [...] czerwca 2007 r., bowiem Wspólnota jako organ reprezentujący właścicieli nieruchomości sąsiadującej z terenem na którym realizowana jest inwestycja miała interes prawny do uznania za stronę postępowania. Zatwierdzenie projektu budowlanego zamiennego, który radykalnie zmienił charakter inwestycji bez informowania o tym Wspólnoty uzasadniał, zdaniem Prokuratora, wznowienie postępowania administracyjnego. Odwołując się do orzecznictwa wojewódzkich sądów administracyjnych Prokurator wskazał, że Wspólnota Mieszkaniowa posiada status strony w postępowaniu w sprawie pozwolenia na budowę na działce sąsiedniej, a organem ją reprezentującym jest zarząd. Wraz ze sprzeciwem Prokurator przedłożył upoważnienie udzielone Prokuraturze Rejonowej w L. "do zaskarżania decyzji zatwierdzającej projekt zamienny" przedmiotowej inwestycji, podpisany przez czterech członków Zarządu Wspólnoty wraz z dokumentami potwierdzającymi umocowanie tych osób do działania w imieniu Wspólnoty (k. 31-26 akt administracyjnych I instancji).
Decyzją z dnia [...] października 2007 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla Miasta L. odmówił uchylenia decyzji z dnia [...] czerwca 2007 r. Uzasadniając swoje rozstrzygnięcie organ wskazał, że Wspólnota Mieszkaniowa w trakcie trwania postępowania nie ujawniła swojego istnienia w sprawie. Równocześnie żądanie wznowienia postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 kpa było możliwe jedynie w przypadku wystąpienia z powyższym wnioskiem przez stronę postępowania.
Odwołanie od powyższej decyzji wniósł w dniu 12 listopada 2008 r. Prokurator Rejonowy w L .
Decyzją z dnia [...] grudnia 2007 r. Wielkopolski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Poznaniu uchylił decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla Miasta L. z dnia [...] października 2007 r. wskazując, że organ I instancji dopuścił się naruszenia przepisów procedury poprzez wydanie rozstrzygnięcia merytorycznego przed wszczęciem postępowania w sprawie wznowienia postępowania.
Postanowieniem z dnia [...] grudnia 2007 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla Miasta L. wznowił postępowanie administracyjne w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego zamiennego oraz udzielenia pozwolenia na wznowienie robót budowlanych, zakończone ostateczną decyzją z dnia [...] czerwca 2007 r.
Decyzją z dnia [...] stycznia 2008 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla Miasta L. odmówił uchylenia swojej decyzji z dnia [...] czerwca 2007 r. zatwierdzającej projekt budowlany zamienny oraz udzielającej pozwolenia na wznowienie robót prowadzonych na nieruchomości położonej przy ulicy [...] w L . W opinii organu analiza zebranego w sprawie materiału pozwalała przyjąć, że Wspólnota nie była stroną postępowania administracyjnego prowadzonego przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla Miasta L .
Wielkopolski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Poznaniu po rozpoznaniu w dniu 27 lutego 2008 r. odwołania Prokuratora Rejonowego od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] stycznia 2008 r., uchylił powyższą decyzję i skierował ją do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. Organ II instancji wskazał, że Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego wadliwie nie doręczył części stron pism w sprawie oraz nie wskazał wszystkich stron postępowania jak również nie wyjaśnił, czy Wspólnota istotnie miała przymiot strony w postępowaniu.
Decyzją z dnia [...] kwietnia 2008 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla Miasta L. działając na podstawie art. 151 § 1 pkt 1 kpa odmówił uchylenia decyzji własnej z dnia [...] czerwca 2007 r. Nr [...], zatwierdzającej projekt budowlany zamienny oraz udzielającej pozwolenia na wznowienie robót przedmiotowej inwestycji. W uzasadnieniu decyzji organ podniósł, iż chybiony jest zarzut Prokuratora, iż decyzję z dnia [...]czerwca 2007 r. wydano z naruszeniem art. 28 i 29 kpa poprzez nieuwzględnienie Wspólnoty Mieszkaniowej przy ulicy [...]jako strony w postępowaniu administracyjnym, bowiem rozważano prawa właścicieli tworzących Wspólnotę wynikające z faktu dysponowania prawem do gruntu, na którym postawione są budynki Wspólnoty oraz, że grunt ten usytuowany jest na działce sąsiadującej z działką, na której realizowana jest sporna inwestycja. Wskazano, że w toku postępowania udzielano pisemnej informacji właścicielom lokali mieszkalnych, którzy w licznych pismach zwracali się o uznanie ich za stronę postępowania. Wskazano, iż w ramach postępowania wznowieniowego z przyczyny wskazanej przez Prokuratora organ administracji bada, czy przyczyna wznowienia faktycznie wystąpiła, a w przypadku ustalenia, że nie ma podstaw do wznowienia, nie przechodzi do merytorycznego rozpoznania sprawy. W tym przypadku Prokurator wskazał podstawę wznowienia z art. 145 § 1 pkt 4 kpa, argumentując iż Wspólnota jest stroną postępowania i jako strona nie brała udziału w postępowaniu bez własnej winy. Argumentacji Prokuratora organ nie podzielił wskazując, iż w świetle art. 28 kpa oraz orzecznictwa Naczelnego Sądu Administracyjnego Wspólnota nie była stroną przedmiotowego postępowania w sprawie zatwierdzenia projektu zamiennego i udzielenia pozwolenia na wznowienie robót. Wskazano, że pojęcie strony wiąże się z interesem prawnym lub obowiązkiem wyprowadzonym z konkretnie oznaczonego przepisu administracyjnego prawa materialnego, a szczególnymi cechami interesu prawnego jest bezpośredniość związku między sytuacją danego podmiotu a wspomnianą normą prawa materialnego, na której budowany jest interes prawny. Tym samym nie każdy właściciel nieruchomości sąsiadującej z nieruchomością, na której realizowana jest inwestycja, będzie miał automatycznie status strony postępowania w sprawie tej inwestycji. Możliwe utrudnienia związane ze wzmożonym ruchem pojazdów w okolicy planowanej inwestycji wskazują wyłącznie na interes faktyczny strony, który nie skutkuje koniecznością uznania za stronę tego postępowania. W przypadku Wspólnoty brak jest przepisu prawa materialnego, który stanowiłby podstawę jej interesu prawnego w przedmiotowym postępowaniu i dawałby legitymacje procesową strony w tym postępowaniu. Wspólnota takiego interesu nie wykazała i nie został on wykazany przez Prokuratora. Tym samym nie zaistniała podstawa wznowienia postępowania administracyjnego, wymieniona w art. 145 § 1 pkt 4 kpa.
W odwołaniu od powyższej decyzji Prokurator Rejonowy w L. wniósł o uchylenie decyzji na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 kpa i wydanie decyzji merytorycznej. Decyzji organu I instancji Prokurator zarzucił naruszenie art. przepisów art. 28 i art. 29 kpa, art. 107 § 1 kpa polegające na braku właściwego uzasadnienia prawnego oraz bark oznaczenia stron postępowania. Zdaniem Prokuratora organ I instancji ponownie nie zastosował się do wskazań zawartych we wcześniejszych decyzjach organu odwoławczego, w zakresie prawidłowego uzasadnienia prawnego podjętego rozstrzygnięcia, bowiem przytoczono liczne orzeczenia sądów administracyjnych nie omawiając tych orzeczeń i nie dokonując ich analizy. Prokurator podniósł, iż wadliwe jest uznanie organu I instancji o braku interesu prawnego Wspólnoty, która ma przymiot strony w przedmiotowym postępowaniu. Powołując się na wyrok NSA z 8 marca 2007 r. OSK 682/04 Prokurator wskazał, iż interes prawny Wspólnoty wynika z art. 140 kc. Stanowisko to znajduje poparcie w innych wyrokach NSA, powołanych przez Prokuratora, który wskazał, iż w świetle art. 28 ust. 2 ustawy Prawo budowlane Wspólnota ma status strony postępowania w sprawie pozwolenia na budowę. W konsekwencji Wspólnota winna uczestniczyć w spornym postępowaniu. Nadto zaskarżona decyzja nie zawiera oznaczenia stron, co narusza art. 107 § 1 kpa.
Decyzją z dnia [...] czerwca 2008 r. Nr [...]Wielkopolski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Poznaniu na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla Miasta L. z dnia [...] kwietnia 2008 r. W uzasadnieniu decyzji organ II instancji podzielił stanowisko PINB, iż istnienie spornej inwestycji nie narusza interesu prawnego Wspólnoty Mieszkaniowej. Wskazano, iż przepis art. 28 ust. 2 ustawy Prawo budowlane wymaga każdorazowo wykazania, że nieruchomość sąsiadująca z nieruchomością, na której realizowana jest inwestycja, znajduje się w obszarze oddziaływania tej inwestycji. Właściciele sąsiednich nieruchomości muszą wskazać konkretny przepis prawa, przewidujący w konkretnym przypadku ograniczenia w swobodnym korzystaniu z ich nieruchomości. Wskazano, że przepis art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego jest przepisem szczególnym w stosunku do art. 28 kpa, co nie pozwala stosować jego wykładni rozszerzającej. W konsekwencji przepis art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego nie ma zastosowania w przedmiotowym postępowaniu, w którym zagadnienie przymiotu strony należy analizować zgodnie z art. 28 kpa. Wskazano, że właściciel nieruchomości sąsiedniej może mieć przymiot strony postępowania, jeżeli inwestycja może wpływać na możliwość zabudowy jego działki. W badanym przypadku rozważenia wymaga, czy nieruchomość, na której posadowione są zabudowania Wspólnoty, znajduje się w obszarze oddziaływania inwestycji, a więc czy istnieją przepisy prawne wprowadzające ograniczenia w zabudowie i korzystaniu z działki należącej do Wspólnoty. Wskazano, iż przedmiotowy obiekt inwestor wykonał z odstępstwami od decyzji o pozwoleniu na budowę, polegającym na wykonaniu 3 otworów zamiast 2 w ścianie północnej, nie wykonaniu żadnego otworu w ścianie wschodniej choć projektowanych było 7, w ścianie południowej wykonano 8 otworów zamiast 5, w ścianie zachodniej jeden otwór zamiast 7. Ponadto nie wykonano nowych wewnętrznych ścian konstrukcyjnych i wyburzono istniejące w miejsce których wykonano stropy i podciągi. Inwestor zmienił też w trakcie realizacji inwestycji sposób użytkowania części obiektu, bowiem zamiast projektowanych na parterze pomieszczeń m.in. sali sprzedaży (151,98 m2) i Sali wielofunkcyjnej (122,40 m2), magazynu i pomieszczeń gospodarczych i wiatrołapów wykonał halę sprzedaży 492,88 m2. Wskazane zmiany nie zmieniły charakterystycznych parametrów obiektu, takich jak długość, szerokość, wysokość, kubatura, powierzchni zabudowy. Działkę, na której realizowana jest inwestycja, oddziela od działki Wspólnoty droga (działka nr [...]), stanowiąca własność inwestora, o szerokości ca 5 m. Inwestycja zrealizowana jest w odległości ca 9,5 m od granicy, zatem odległość budynku od granicy działki Wspólnoty wynosi łącznie ca 14,5 m. Wspólnota nie jest więc właścicielem działki graniczącej z działką na której realizowana jest inwestycja, nadto nieruchomość należąca do Wspólnoty znajduje się po drugiej stronie drogi prywatnej. Zważywszy, że interes prawny może wynikać także z prawa cywilnego, organ II instancji wskazał, że w jego ocenie przedmiotowa inwestycja nie zakłóca korzystania z nieruchomości ponad przeciętną miarę, wynikająca ze społeczno-gospodarczego przeznaczenia działek, na których jest zrealizowana i stosunków miejscowych. Wskazano, że teren inwestycji zlokalizowany jest w jednostce strukturalnej E2 MW, przeznaczony jest pod budownictwo o wysokiej intensywności zabudowy. Na terenie o tak ustalonej funkcji podstawowej dopuszcza się funkcje uzupełniające, które usprawniają funkcje podstawową. Taką funkcją uzupełniająca jest handel oraz nieuciążliwe usługi. W tej sytuacji organ II instancji podzielił stanowisko organu I instancji. Wskazano, że inwestycja zapewne nie pozostanie bez wpływu na otoczenie, z uwagi chociażby na zwiększony ruch samochodowy, ale nie ogranicza to możliwości korzystania z nieruchomości należącej do Wspólnoty. Odnosząc się do pozostałych zarzutów odwołania organ odwoławczy wyjaśnił, iż w zaskarżonej decyzji prawidłowo oznaczono krąg stron postępowania, a sama decyzja zawiera oznaczenie stron.
Skargę na powyższą decyzję wniósł w terminie Prokurator Rejonowy w L., zarzucając naruszenia art. 28 i 29 kpa oraz przytaczając argumentację zawartą w odwołaniu od decyzji organu I instancji. Dodatkowo Prokurator podniósł, iż decyzja organu I instancji jest wadliwa bowiem jest niezgodna z decyzją Prezydenta Miasta L. z dnia [...] sierpnia 2001 r. nr [...]o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu. W decyzji tej ustalone zostały warunki zabudowy i zagospodarowania terenu dla inwestycji Państwa D. polegającej na rozbudowie i przebudowie istniejącego budynku na obiekt rekreacyjno-sportowy. W decyzji tej precyzyjnie został określony program użytkowy obiektu jako kręgielnia bowlingowi, zaplecze sanitarne, część gastronomiczna, handel, sala wielofunkcyjna (imprezy, zebrania, szkolenia), miejsca parkingowe (ca 32 miejsca). Wskazano funkcję handlową, ale miała ona być powiązana z funkcją podstawową sportowo-rekreacyjną. Ponadto decyzja pierwotna w sprawie zatwierdzenia projektu budowlanego dotyczyła obiektu zaliczanego do kat. XV załącznika do ustawy Prawo budowlane, natomiast decyzja zatwierdzająca projekt budowlany zamienny dotyczy obiektu zaliczonego do kat. XV i XVII, co oznacza, ze PINB samowolnie naruszył charakter spornego obiektu. Tym samym nie było podstaw do zatwierdzenia projektu zamiennego, który jest niezgodny z decyzją ustalającą warunki zabudowy dla przedmiotowego terenu.
Wielkopolski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Poznaniu wniósł o oddalenie skargi jako bezzasadnej, odwołując się do argumentacji zawartej w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269) sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Ocenie sądu podlega, zatem zgodność z prawem aktów, w tym wypadku decyzji, zarówno z przepisami prawa materialnego, jak i procesowego (art. 3 § 1 i 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Dz.U Nr 153, poz 1270 ze zm.). Analiza sprawy we wskazanych aspektach prowadzi do wniosku, że skarga jest niezasadna.
Organy administracji prawidłowo ustaliły, że Wspólnocie Mieszkaniowej przy ul [...] w L. nie przysługiwał status strony w postępowaniu naprawczym, prowadzonym przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla Miasta L. Na wstępie wyjaśnić należy, iż celem postępowania naprawczego jest doprowadzenie obiektu do stanu zgodnego z prawem.
Postępowanie zakończone decyzją z dnia [...] czerwca 2007 r., nr [...] prowadzone było w trybie art. 51 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (tj. Dz.U. z 2003 r. Nr 207 poz. 2016 ze zm.). Zgodnie z tym przepisem w przypadku istotnego odstąpienia od zatwierdzonego projektu budowlanego lub innych warunków pozwolenia na budowę - właściwy organ (PINB) nakłada, obowiązek sporządzenia i przedstawienia projektu budowlanego zamiennego, uwzględniającego zmiany wynikające z dotychczas wykonanych robót budowlanych oraz - w razie potrzeby - wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonywanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem. Zakresem tego postępowania nie jest przy tym objęta zmiana sposobu użytkowania obiektu. W konsekwencji dla oceny zaskarżonej decyzji, stanowiącej o odmowie uchylenia decyzji z dnia [...] czerwca 2007 r., nie mają znaczenia zarzuty dotyczące niezgodności inwestycji z decyzją o warunkach zabudowy i zagospodarowania dla spornej inwestycji w jej pierwotnym charakterze. Wskazać w tym miejscu należy, iż kwestia ta będzie podlegała ocenie właściwych organów na etapie uzyskania zgody na użytkowanie, bowiem zgodnie z art. 51 ust. 4 ustawy Prawo budowlane po upływie terminu lub na wniosek inwestora, właściwy organ sprawdza wykonanie obowiązku, o którym mowa w ust. 1 pkt 3, i wydaje decyzję w sprawie zatwierdzenia projektu budowlanego i pozwolenia na wznowienie robót budowlanych albo - jeżeli budowa została zakończona - o zatwierdzeniu projektu budowlanego zamiennego. W decyzji tej nakłada się obowiązek uzyskania decyzji o pozwoleniu na użytkowanie, co może ewentualnie podlegać ocenie w takim odrębnym postępowaniu.
Zakres niniejszego postępowania ograniczony jest natomiast zakresem rozstrzygnięcia organów nadzoru budowlanego, które wydane zostały w postępowaniu wznowieniowym, wszczętym w oparciu o podstawę wznowienia z art. 145 §1 pkt 1 kpa. W zaskarżonych decyzjach rozpatrujące sprawę organu nadzoru budowlanego uznały, iż wskazanej Wspólnocie Mieszkaniowej nie przysługiwał status strony postępowania o postępowaniu zakończonym decyzją ostateczną PINB dla Miasta L. z dnia[...]czerwca 2007 r., nr [...]. W takiej sytuacji nie dochodzi do ponownego rozpatrzenia sprawy, zakończonej wskazaną decyzją. Postanowienie o wznowieniu postępowania w związku z powołaną podstawą z art. 145 §1 pkt 4 kpa otwiera bowiem fazę postępowania, tj. postępowanie wyjaśniające - rozpoznawcze, którego celem jest ustalenie istnienia podstaw wznowienia postępowania oraz w razie pozytywnego wyniku tych czynności - przeprowadzenie postępowania wyjaśniającego w celu rozstrzygnięcia istoty sprawy będącej przedmiotem weryfikacji decyzji ostatecznej. Skoro więc w zaskarżonych decyzjach, wydanych na podstawie art. 151§1 pkt 1 kpa uznano, iż Wspólnota Mieszkaniowa w tym przypadku nie miała statusu strony postępowania, którego wznowienia Wspólnota domagała się, to organ nie był zobligowany do przeprowadzenie postępowania co do istoty sprawy. W konsekwencji zakres kontroli sądu w niniejszym postępowaniu nie obejmuje kontroli postępowania zakończonego wydaniem decyzji z dnia [...] czerwca 2007 r., nr [...].
Odnosząc się do zasadniczych zarzutów skargi wskazać należy, iż w myśl art. 28 kpa stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Sąd w całości podziela argumentację zawartą w tym zakresie w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. WWINB w Poznaniu w sposób prawidłowy zastosował przepisy art. 28 i 29 kpa oraz w sposób wyczerpujący wykazał z jakich przyczyn nie doszło w badanym przypadku do naruszenia interesu prawnego Wspólnoty.
Zgodnie z art. 28 ust. 1 Prawa budowlanego roboty budowlane można rozpocząć jedynie na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę. W wypadku rozpoczęcia i prowadzenia robót budowlanych przed uzyskaniem pozwolenia na budowę powstaje nowy przedmiot postępowania, które toczy się z urzędu, przed organem nadzoru budowlanego, który o ile nie jest organem właściwym w sprawie pozwolenia na budowę, to może, po spełnieniu przez inwestora określonych w przepisach obowiązków, np. zalegalizować obiekt wybudowany w warunkach samowoli budowlanej.
Przepis art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego stanowi, że stronami w postępowaniu w sprawie pozwolenia na budowę są inwestor oraz właściciele, użytkownicy wieczyści lub zarządcy nieruchomości znajdujących się w obszarze oddziaływania obiektu. Przepis ten, jak i definicja obszaru oddziaływania obiektu zawarta w art. 3 pkt 20 Prawa budowlanego, nie mają zastosowania w żadnym innym postępowaniu, poza postępowaniem o wydanie pozwolenia na budowę. Wynika to z ogólnych zasad postępowania administracyjnego uregulowanych przepisami k.p.a. W szczególności w myśl art. 28 k.p.a. stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowania albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Odmienna regulacja pojęcia strony postępowania wynikająca z treści art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego ma charakter wyłączenia tej zasady jedynie w zakresie szczegółowo tam określanym, czyli odnoszącym się do postępowania o wydanie pozwolenia na budowę.
W konsekwencji stronami postępowania legalizującego prowadzonego przez organy nadzoru budowlanego na podstawie art. 50-51 Prawa budowlanego są wszystkie te podmioty, których interesu prawnego bądź obowiązku w rozumieniu art. 28 k.p.a. dotyczy to postępowanie. Podobne określenie kręgu zainteresowanych występuje w postępowaniu w sprawie zmiany sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części (por. też wyrok WSA w Gdańsku z dnia 8 listopada 2006 r., sygn. akt II SA/Gd 930/05 niepubl.).
Prawidłowo w badanym przypadku uznano, iż przepis art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego jest przepisem szczególnym w stosunku do art. 28 kpa, co nie pozwala stosować jego wykładni rozszerzającej. W konsekwencji przepis art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego nie ma zastosowania w przedmiotowym postępowaniu, w którym zagadnienie przymiotu strony należy analizować zgodnie z art. 28 kpa. Wskazano, że właściciel nieruchomości sąsiedniej może mieć przymiot strony postępowania, jeżeli inwestycja może wpływać na możliwość zabudowy jego działki. W badanym przypadku wykazano, iż nieruchomość, na której posadowione są zabudowania Wspólnoty nie znajdują się w obszarze oddziaływania inwestycji oraz, że nie istnieją przepisy prawne wprowadzające w wyniku tej inwestycji ograniczenia w zabudowie i korzystaniu z działki należącej do Wspólnoty. Prawidłowo oceniono, iż zmiany, które inwestor wykonał z odstępstwami od decyzji o pozwoleniu na budowę, nie zmieniły parametrów obiektu, a przedmiotowa inwestycja nie zakłóca korzystania z nieruchomości ponad przeciętną miarę, wynikająca ze społeczno-gospodarczego przeznaczenia działek, na których jest zrealizowana i stosunków miejscowych. Zważyć należy, iż teren inwestycji zlokalizowany jest w jednostce strukturalnej E2 MW, przeznaczony jest pod budownictwo o wysokiej intensywności zabudowy, a na terenie o tak ustalonej funkcji podstawowej dopuszcza się funkcje uzupełniające, które usprawniają funkcje podstawową. Taką funkcją uzupełniającą jest handel oraz nieuciążliwe usługi. Wykazywane uciążliwości związane z zwiększonym ruchem pojazdów również nie ograniczają możliwości korzystania z nieruchomości należącej do Wspólnoty. To okoliczności, które dotyczą naruszenia interesu faktycznego, a nie prawnego. Nadto wskazać należy, iż działkę, na której realizowana jest inwestycja, oddziela od działki Wspólnoty droga, stanowiąca własność inwestora, o szerokości ca 5 m, sporna inwestycja zrealizowana jest w odległości ca 9,5 m od granicy, a odległość budynku od granicy działki Wspólnoty wynosi łącznie ca 14,5 m. Powyższe nakazuje uznać, iż obiektywne uciążliwości związane z sąsiedztwem obiektu handlowego w tym przypadku nie będą występowały w takim nasileniu, jak w przypadku bezpośredniego, bliskiego sąsiedztwa. W świetle powyższego uprawnionym była ocena, iż przedmiotowa inwestycja nie ogranicza możliwości korzystania z nieruchomości należącej do Wspólnoty. Zdaniem Sądu prawidłowa jest również ocena co do prawidłowego oznaczenia przez organ I instancji kręgu stron postępowania. Wskazać należy, iż wbrew zarzutom skargi oznaczenie stron postępowania może nastąpić rozdzielniku decyzji, w szczególności, gdy decyzja wydawana jest w trybie wznowieniowym, które to postępowanie jest prowadzone w sprawie zakończonej decyzją ostateczną.
W tym stanie rzeczy, Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 151 ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi skargę oddalił.
/-/ D.Rzyminiak-Owczarczak /-/ J.Szaniecka /-/ E.Brychcy
MK
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło