II SA/Po 675/04
WyrokWSA w Poznaniu2006-01-24
Skład orzekający: Barbara Kamieńska, Edyta Podrazik, Elwira Brychcy
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja o zezwoleniu na wejście na teren sąsiedniej nieruchomości w celu wykonania prac budowlanych (docieplenia elewacji) może zostać wydana, jeśli istnieje ryzyko, że prace te przekroczą granicę działki inwestora, nawet jeśli technicznie możliwe jest wykonanie docieplenia w granicach własnej nieruchomości?Ratio decidendi
Sąd uchylił decyzję zezwalającą na wejście na teren sąsiedniej nieruchomości, ponieważ organy administracyjne nie wyjaśniły wystarczająco stanu faktycznego dotyczącego możliwości wykonania docieplenia elewacji w granicach działki inwestora. Istniały wątpliwości, czy planowane docieplenie, nawet o grubości 5 cm, nie spowoduje przekroczenia granicy działki sąsiedniej, co jest niedopuszczalne na podstawie art. 47 Prawa budowlanego.Stan faktyczny
Skarżąca I.C. wniosła skargę na decyzję Wojewody, która utrzymała w mocy decyzję Starosty zezwalającą inwestorom J.A. i K.A. na wejście na teren sąsiedniej nieruchomości skarżącej w celu wykonania docieplenia elewacji ich budynku. Skarżąca podnosiła, że inwestorzy już przekroczyli granice swojej działki budynkiem, a planowane docieplenie pogorszyłoby tę sytuację. Organy administracyjne opierały się na dokumentacji technicznej wskazującej na możliwość wykonania docieplenia w granicach działki inwestora, jednak skarżąca przedstawiła dowody i argumenty wskazujące na ryzyko przekroczenia granicy, zwłaszcza w kontekście budowy przez jej syna budynku w granicy działki.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję Wojewody oraz poprzedzającą ją decyzję Starosty, określił, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu, oraz zasądził od Wojewody na rzecz skarżącej zwrot kosztów sądowych.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Barbara Kamieńska /spr/ Sędzia WSA Edyta Podrazik Sędzia WSA Elwira Brychcy Protokolant sekr.sąd. Kamila Kozłowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 stycznia 2006r. przy udziale sprawy ze skargi I.R. na decyzję Wojewody z dnia [...] lipca 2004r. Nr [...] w przedmiocie wejścia na teren sąsiedniej nieruchomości; I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Starosty S. z dnia [...] kwietnika 2004r. Nr [...], II. określa, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu, III. zasądza od Wojewody na rzecz skarżącej kwotę 500,-zł (pięćset) złotych tytułem zwrotu kosztów sądowych. /-/ E. Podrazik /-/ B. Kamieńska /-/ E. Brychcy
Starosta S. decyzją z dnia [...] kwietnia 2004r., nr [...] – wydaną na wniosek J.A. i K.A. na podstawie art. 47 ust. 2 ustawy z dnia 07 lipca 1994r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2003r. Nr 207, poz. 2016 ze zm.) i art. 104 kpa – stwierdził niezbędność wejścia wnioskodawców na teren sąsiedniej nieruchomości nr ewid. [...] w S. przy ul. [...] nr [...], w celu wykonania prac polegających na ociepleniu elewacji ich budynku mieszkalnego usytuowanego na działce nr ewid. [...] przy ul. [...] nr [...] – od strony działki nr [...] oraz ustalił warunki i termin korzystania przez wnioskodawców z sąsiedniej nieruchomości w celu wykonania prac polegających na ociepleniu elewacji, z podkreśleniem, że prace należy wykonać w granicach własnej nieruchomości, a z nieruchomości sąsiedniej, "inwestor może korzystać tylko w celu wykonania prac polegających na ociepleniu elewacji budynku w zakresie uzasadnionym technologią robót, w czasie niezbędnym do ich wykonania". Wykonanie robót powinno nastąpić w terminie od [...] maja do [...] czerwca 2004r.
W uzasadnieniu decyzji powołano się na uprzednie spełnienie przez inwestorów żądania organu odnośnie zgłoszenia zamiaru wykonania tych robót budowlanych. Zgłoszenie inwestorzy złożyli dnia [...] stycznia 2004r. i po uzupełnieniu braków, zostało ono przyjęte bez sprzeciwu.
Starania inwestorów o uzyskanie bezpośrednio od właścicieli zgody na wejście na teren sąsiedniej nieruchomości okazały się bezskuteczne. I.C. odesłała inwestorom pustą kopertę, a J.C. – budujący budynek mieszkalny na przedmiotowej działce nr [...] – nie podjął awizowanej przesyłki.
I.C. wniosła odwołanie od tej decyzji zarzucając, iż inwestorzy w trakcie budowy "przekroczyli rozmiary swojego domu (szerokość frontu) w stosunku do projektu i planów geodezyjnych". W konsekwencji zamierzone ocieplenie ściany budynku może spowodować przekroczenie granicy. Wyjaśniła też, że "wysyłanie pustych kopert nie leży w moim zwyczaju".
Wojewoda decyzją z dnia [...] lipca 2004r. uchylił zaskarżoną decyzję tylko w części dotyczącej terminu wejścia na teren działki nr ewid. [...] i wyznaczył nowy termin wejścia od [...] lipca 2004r. do [...] sierpnia 2004r., a w pozostałej części utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu powołał się na dokumentację techniczną dołączoną przez skarżących do wniosku. Wynika z niej, że ocielenie znajduje się całkowicie po stronie działki nr [...] i nie narusza granicy działki sąsiedniej. Zwrócił też uwagę na fakt dwukrotnego nieodebrania przez syna odwołującej się J.C., korzystającego z nieruchomości objętej wnioskiem, zawiadomienia o wszczęciu postępowania oraz oświadczenia inwestorki o zareagowaniu przez I.C. na listowaną prośbę o umożliwienie jej wejścia na teren działki nr [...] odesłaniem pustej koperty.
Powyższa decyzja jest przedmiotem skargi wniesionej do Sądu przez I.C. Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji stwierdzając, iż nadal sprzeciwia się wznoszeniu przez inwestorów budowli na działce skarżącej nr [...], "którą już i tak przekroczyli wzniesionym budynkiem (...) i zezwoleniu na powiększenie tego przekroczenia przez dodatkowe ocieplenie jest bezprawne".
Na rozprawie w dniu 10 stycznia 2006r. skarżąca podtrzymała skargę i wyjaśniła, że na przedmiotowej działce nr [...], której jest wyłączną właścicielką, jej syn J.C. także w granicy z działką inwestorów nr [...] stawia budynek. Inwestycję zrealizował już do wysokości parteru i przylega ona do budynku inwestorów "na styk" a w niektórych miejscach "można włożyć dłoń". Zamierzone ocieplenie przez inwestorów ściany swojego budynku spowoduje, że J.C. wznosząc wyżej mury budowanego budynku musiałby zmienić konstrukcję budynku. Wprawdzie budynek jest realizowany bez pozwolenia na budowę, ale decyzję rozbiórkową organ odwoławczy uchylił.
Wojewoda wniósł o oddalenie skargi, odwołując się do argumentacji przedstawionej w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Inwestorzy – J.A. i K.A. także wnieśli o oddalenie skargi. Wyjaśnili, iż zdają sobie sprawę z niemożności ocieplenia ściany swojego budynku na wysokości parteru, bo w tym miejscu do ich ściany dobudował się już J.C. i "zależy im na dociepleniu dwóch pięter".
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Możliwość ubiegania się o wejście na nieruchomość sąsiednią oraz warunki wejścia określają przepisy art. 47 Prawa budowlanego z 1994r. Stosownie do ust. 2 art. 47, w razie nieuzgodnienia przez inwestorów z właścicielem sąsiedniej nieruchomości wejścia na jego nieruchomość w celu wykonania prac przygotowawczych lub robót budowlanych, właściwy organ – na wniosek inwestora w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku, rozstrzyga w drodze decyzji o niezbędności wejścia. W przypadku uznania zasadności wniosku inwestora, właściwy organ określa jednocześnie granice niezbędnej potrzeby oraz warunki korzystania z sąsiedniej nieruchomości.
Wbrew zarzutowi skarżącej, organy administracyjne miały podstawę do przyjęcia prawdziwości oświadczenia inwestorów o nieuzgodnieniu ze skarżącą i jej synem (budującym dom w granicy) warunków wejścia na teren sąsiedniej nieruchomości. Skarżąca nie wykazała, aby w kopercie, która dotarła do inwestorów zamieściła takie uzgodnienia, a stanowisko zaprezentowane w postępowaniu sądowoadministarycjnym potwierdza, że nie było i nie ma szans na takie uzgodnienia międzysąsiedzkie.
Decyzja, o której mowa w omawianym przepisie, zastępuje zgodę właściciela na wejście na teren jego nieruchomości, ale tylko w tym celu, aby inwestor mógł w ograniczonym czasie wykonać tam roboty budowlane związane ze swoją inwestycją, usytuowaną na nieruchomości pozostającej w dyspozycji inwestora.
Zdaniem skarżącej, w niniejszej sprawie ten cel nie może być zrealizowany, bowiem – skoro dom stoi w granicy, to na skutek zezwolenia inwestorom na wejście na działkę skarżącej w celu wykonania planowanego ocieplenia płytami o grubości 5 cm faktycznie nastąpi wykonanie przez inwestorów robót nie tylko z terenu jej działki, ale zarazem na jej terenie.
Z uzasadnień decyzji organów administracyjnych obu instancji nie wynika stan faktyczny istniejący w momencie wydania zaskarżonej decyzji, gdyż odnoszą się one wyłącznie do stwierdzenia zawartego z dokumentacji technicznej, iż możliwe jest ocieplenie ściany południowo-wschodniej budynku inwestorów styropianem o grubości 0,05m, bowiem ściana ta "odsunięta jest od granicy z działką nr [...] na odległość 0,05m na całej długości budynku". Tymczasem ze zdjęć złożonych przez skarżącą na rozprawie (koperta – k. 59 akt sądowych), wynika, że domy budowlane na działkach skarżących i inwestorów powstały na miejscu wcześniej rozebranych starych budynków do siebie przylegających (nr [...]), przy czym dom inwestorów już stoi i poza ścianą południowo wschodnią jest już pokryty tynkiem koloru piaskowego, a pozostałą przestrzeń zapełnia – do wysokości parteru – budynek wznoszony przez J.C. (nr [...],[...]) na miejscu starego rozebranego budynku parterowego (nr [...]). Inwestorka oświadczyła na rozprawie, że zdaje sobie sprawę z niemożności ocieplenia ściany jej budynku na wysokości parteru i zamierza dokonać ocieplenia tylko ściany na wyższych kondygnacjach. Taki zamiar budzi obawy syna skarżącej dlatego, że według niego - w razie zrealizowania przez inwestorów tego zamiaru - nie da mu się ukończyć budowanego domu bez konieczności odgięcia pionu ścian wyższych kondygnacji od granicy o 5 cm, a więc o grubość płyt styropianowych, którymi inwestorzy zamierzają ocieplić w tym miejscu ścianę ich budynku, stykającą się już na poziome parteru ze ścianą jego budynku.
Wbrew stanowisku organów obu instancji obaw tych nie rozwiewa samo cytowane wyżej stwierdzenie, zawarte w dokumentacji technicznej, o odsunięciu spornej ściany budynku inwestorów o 5 cm od granicy. Ze złożonego przez skarżącą do akt sprawy pisma Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w S. z dnia [...] marca 2001r. adresowanego do Starostwa Powiatowego w S. wynika bowiem, że "nie stwierdzono również uskoku muru od poziomu stropu nad parterem, umożliwiającego ułożenie ocieplenia i pozwalającego na zlicowanie muru na całej jego płaszczyźnie" (k. 70 akt sądowych).
Wątpliwości te muszą zostać wyjaśnione w toku dalszego postępowania, aby wykluczyć – także w odniesieniu do płyt styropianowych o grubości 5 cm – możliwość, sugerowaną przez Inspektorat Nadzoru Budowlanego w piśmie z dnia [...] marca 2001r., że "styropian ułożony na tej przegrodzie od poziomu stropu nad parterem wzwyż przechodzi na stronę działki oznaczonej nr [...]", czyli działkę skarżącej.
Niemożliwość wydania w trybie art. 47 ust. 2 Prawa budowlanego decyzji o niezbędności wejścia do sąsiedniego budynku lub na teren sąsiedniej nieruchomości dla wykonania stamtąd określonych prac na granicznej części tejże sąsiedniej działki, nie zaś granicznej części działki inwestorów, istnieje także wówczas, gdy – jak w niniejszej sprawie – syn skarżącej rozpoczął budowę swojego domu w warunkach samowoli budowlanej. Nawet bowiem gdyby doszło do rozbiórki i sąsiednia działka byłaby niezabudowana, to i tak na wykonanie z tego miejsca takiego ocieplenia ściany budynku inwestorów, które wykraczałoby poza granice ich działki, omawiany przepis nie zezwala.
Dlatego na podstawie art. 145 § 1 pkt 1c, art. 152 i art. 200 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. z 2002r.) orzeczono jak w sentencji.
/-/ E. Podrazik /-/ B. Kamieńska /-/ E. Brychcy
jw
Powołane przepisy
art. 47 ust. 2 ustawyart. 104 kpart. 47art. 47 ust. 2art. 145 § 1 pkt 1cart. 152art. 200
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło