II SA/Po 675/12

Dnia 29 sierpnia 2012 r. Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu - Katarzyna Witkowicz-Grochowska po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 29 sierpnia 2012 r. wniosków A. D. i B. D. o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi A.D. i B.D. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] czerwca 2012 r. Nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego postanawia odmówić przyznania prawa pomocy. /-/ K.Witkowicz-Grochowska Skarżący A. D. i B. D. wnieśli o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w całości i ustanowienie adwokata, gdyż nie stać ich na wynajęcie prawnika. Skarżący podali, że wspólnie prowadzą swoje gospodarstwo domowe. Skarżący podał, że aktualnie jego dochody wynoszą [...] zł brutto miesięcznie, ale znajduje się w okresie wypowiedzenia i z dniem 1 października 2012r. będzie bezrobotnym. Skarżąca podała, że aktualnie z umowy o pracę uzyskuje [...] zł miesięcznie, ale od 1 września 2012r. przestanie zajmować stanowisko kierownicze i pracować będzie tylko na etacie nauczyciela, co wpłynie na obniżenie jej wynagrodzenia. W części wniosku dotyczącej posiadanego stanu majątkowego skarżący oświadczyli, że posiadają mieszkanie o powierzchni 95 m², zasoby pieniężne w wysokości [...] zł. Nadto skarżąca jest współwłaścicielką w ½ domu o powierzchni 126 m², co stanowi jej majątek odrębny. Nadto z najmu uzyskuje [...] zł miesięcznie. Oświadczyli, że znaczną część dochodów przeznaczają na leczenie skarżącego, który choruje i jego matki. Stosownie do art. 246 §1 pkt 1 w zw. z art. 245 §2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012r., poz. 270, dalej p.p.s.a.), prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie pełnomocnika z urzędu, gdy wnioskodawca wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania sadowoadministracyjnego. Należy zauważyć, że regulacja zawarta w art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a. stanowi odstępstwo od zasady ustanowionej w art. 199 p.p.s.a., stosownie do której strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Dlatego podkreślić należy, że instytucja prawa pomocy ma służyć przede wszystkim osobom, które nie mają możliwości zgromadzenia środków na opłacenie kosztów związanych z obroną swoich praw przed sądem lub następuje to kosztem utrzymania własnej rodziny. A zatem przytoczone we wniosku okoliczności powinny uzasadniać wyjątkowe traktowanie, o jakim mowa w powołanej regulacji. Tak więc, to na wnioskodawcach spoczywa ciężar wykazania, że znajdują się w sytuacji uprawniającej do skorzystania z tego prawa. Wnioskodawcy winni, więc wykazać w sposób niebudzący wątpliwości, że zdobycie środków niezbędnych do uczestniczenia w postępowaniu sądowym, jest obiektywnie niemożliwe. Mając powyższe na uwadze, należy stwierdzić, że w niniejszej sprawie nie zachodziły okoliczności uniemożliwiające skarżącym uiszczenie pełnych kosztów niniejszego postępowania. Aktualnie oboje pracują i uzyskują dochody w łącznej wysokości [...] zł miesięcznie. Okoliczność, że skarżący utraci zatrudnienie jest okolicznością przyszłą i nie oznacza, że ostatecznie stanie się bezrobotnym. Oceniając wniosek o prawo pomocy bierze się pod uwagę aktualną, a nie przyszłą sytuację finansową i majątkową. Sytuacja ta tymczasem jest na tyle dobra, że pozwoliła na dokonanie znacznych oszczędności. Przy czym nie podali, że mają jakieś szczególne zobowiązania, czy zaległości płatnicze. Z oświadczenia skarżących wynika, więc że pokrywają wszystkie konieczne koszty swojego utrzymania oraz pomocy matce skarżącego, a po ich uiszczeniu potrafili zgromadzić oszczędności w kwocie wielokrotnie przekraczającej wysokość łącznych kosztów postępowania w niniejszej sprawie. Posiadanie oszczędności oznacza również, że na bieżąco pokrywają konieczne koszty swojego utrzymania i mają możliwości, by zgromadzić wolne środki. Nadto wnioskodawczyni nie podali, by mieli jakieś kredyty, pożyczki, czy inne ciążące nie nich zobowiązania finansowe, których nie są w stanie pokryć. Ze swojej istoty prawo pomocy przysługuje bowiem stronie dopiero, gdy po uiszczeniu koniecznych kosztów bieżącego utrzymania nie pozostają jej już żadne wolne środki. Skoro skarżący posiadają oszczędności, to winni je w pierwszej kolejności przeznaczyć na poniesienie kosztów niniejszego postępowania. Zaznaczy bowiem należy, że obowiązek poniesienia kosztów sądowych, które mają charakter należności publiczno-prawnych, winien być spełniony w pierwszej kolejności zaraz po zaspokojeniu koniecznych kosztów utrzymania rodziny, a nie wszystkich innych wydatków skarżących. Tym bardziej, gdy dysponują oszczędnościami przekraczającymi łączną wysokość pełnych kosztów postępowania należnych w niniejszej sprawie. Skarżąca dysponuje także majątkiem nieruchomym, z którego czerpie dodatkowe środki i może przeznaczyć je na poniesienie kosztów postępowania sądowoadministracyjnego. Mając powyższe na uwadze wnioskodawcy nie wykazali, że nie są w stanie ponieść pełnych kosztów w niniejszej sprawie. Oznacza to, że poniesienie pełnych kosztów postępowania nie ograniczy przysługującego skarżącym prawa do sądu. W tym stanie rzeczy wnioski o prawo pomocy nie zasługiwały na uwzględnienie, co skutkować musiało ich oddaleniem. Na podstawie art. 258 §1 i 2 pkt 7 w zw. z art. 246 §1 pkt 1 ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono, jak w postanowieniu. /-/ K.Witkowicz-Grochowska