II SA/Po 676/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Izabela Paluszyńska po rozpoznaniu w dniu 21 września 2018 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi J. K. na decyzję Rektora Uniwersytetu im. A. M. w P. z dnia [...] maja 2018 r. nr [...] w przedmiocie stypendium dla najlepszych studentów p o s t a n a w i a 1. umorzyć postępowanie, 2. zasądzić od organu na rzecz skarżącej kwotę [...](słownie: [...]) zł tytułem zwrotu kosztów postępowania. /-/ I. Paluszyńska Sygn. akt II SA/Po [...] UZASADNIENIE J. K. (dalej skarżąca) wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu skargę na decyzję Rektora Uniwersytetu im. A. M. w P. (dalej Rektor) z dnia [...] maja 2018 r. utrzymującą w mocy decyzję o odmowie przyznania skarżącej stypendium rektora dla najlepszych studentów w roku akademickim [...]. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o umorzenie postępowania i wskazał, że w dniu [...] lipca 2018 r. została wydana decyzja nr [...] uchylająca w całości decyzję własną organu z dnia [...] maja 2018 r. nr [...] utrzymującą w mocy decyzję z dnia [...] listopada 2017 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania skarżącej stypendium, stwierdzając jednocześnie, że działanie nie miało miejsca bez podstawy prawnej ani z rażącym naruszeniem prawa. W pkt 2 decyzji organ przyznał skarżącej stypendium rektora dla najlepszych studentów II stopnia w miesięcznej wysokości [...] zł na okres od 1 października 2017 r. do 30 czerwca 2018 r. Tzw. decyzja autokontrolna, wydana na podstawie art. 54 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2018 r., poz. 1302, z późn. zm – dalej: p.p.s.a.), znajduje się w aktach sprawy administracyjnej (k. 39). Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył co następuje. Stosownie do treści art. 161 § 1 p.p.s.a. Sąd wydaje postanowienie o umorzeniu postępowania w przypadku, gdy stało się ono bezprzedmiotowe. Sytuacja taka zachodzi w przypadku skutecznego cofnięcia skargi przez skarżącego (art. 161 § 1 pkt 1) oraz w przypadku śmierci strony, kiedy przedmiot postępowania odnosi się wyłącznie do praw i obowiązków ściśle związanych z osobą zmarłego (art. 161 § 1 pkt 2). Omawiany przepis nie ogranicza obowiązku umorzenia postępowania tylko do wskazanych wyżej sytuacji, ale nakazuje umorzenie postępowania także wtedy, gdy postępowanie stało się bezprzedmiotowe z innych przyczyn (art. 161 § 1 pkt 3). Do takich podstaw umorzenia postępowania sądowego należy zaliczyć sytuację, kiedy organ II instancji, którego działanie lub bezczynność zaskarżono, działając na podstawie art. 54 § 3 P.p.s.a., uwzględnia skargę w całości i uchyla zaskarżoną decyzję. Zgodnie z art. 54 § 3 P.p.s.a., regulującego instytucję autokontroli, organ administracji publicznej, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania zaskarżono, może w zakresie swojej właściwości uwzględnić skargę w całości w terminie trzydziestu dni od dnia jej otrzymania. W przypadku skargi na decyzję, uwzględniając skargę w całości, organ uchyla zaskarżoną decyzję i wydaje nową decyzję. Uwzględniając skargę, organ stwierdza jednocześnie, czy działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce bez podstawy prawnej albo z rażącym naruszeniem prawa Powszechnie przyjmuje się, że celem autokontroli jest umożliwienie organom administracji publicznej ponownej weryfikacji własnego działania (lub braku działania) bez konieczności angażowania sądu administracyjnego w ocenę jego zgodności z prawem. Autokontrola prowadzi w związku z tym do szybszego załatwienia sprawy i to zgodnie z żądaniem skarżącego, a zatem służy realizacji zasady szybkości postępowania wyrażonej w art. 7 P.p.s.a. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego za utrwalony można uznać pogląd, że warunkiem zastosowania autokontroli przez organ administracji publicznej jest uwzględnienie skargi w całości, co oznacza uznanie za zasadne zarówno zawartych w niej zarzutów, podstawy prawnej, a także wniosków. O ile organ nie podziela niektórych zarzutów strony wnoszącej skargę bądź też nie zamierza uwzględnić w całości wniosków zawartych w skardze, to winien zrezygnować z wydania rozstrzygnięcia w trybie autokontroli i przekazać skargę do rozpoznania sądowi (por. np. wyroki NSA: z dnia 5 lutego 2008 r., I OSK [...]; z dnia 20 stycznia 2011 r., II OSK [...]; z dnia 11 maja 2011 r., II OSK [...]). W niniejszej sprawie Rektor uznał, iż skarga J. K. zasługuje na uwzględnienie w całości i w trybie art. 54.§ 3 p.p.s.a uchylił swoją decyzję z dnia 25 maja 2018 r. nr [...] oraz poprzedzającą ją decyzję z dnia 21 listopada 2017 r. nr [...], przyznał skarżącej wnioskowane stypendium oraz stwierdził, że wydanie uchylonej decyzji nie miało miejsca bez podstawy prawnej ani z rażącym naruszeniem prawa. Brak jest informacji aby skarżąca ww. decyzję autokontrolną zaskarżyła. Tym samym decyzja ta stałą się prawomocna. Oznacza to, że niniejsze postępowanie sądowoadministracyjne stało się bezprzedmiotowe, bowiem na skutek prawomocnego uchylenia zaskarżonej decyzji z 25 maja 2018 r. w postępowaniu autokontrolnym organu, brak jest już przedmiotu zaskarżenia, a tym samym przedmiotu kontroli sądowej ( por. np. postanowienie NSA z dnia 1 czerwca 2017 r. o sygn. akt I OZ [...] – niepubl.) Wobec powyższego Sąd na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 w zw. z art. 54 § 3 P.p.s.a., orzekł jak w pkt I sentencji. O zwrocie kosztów orzeczono na podstawie art. 201 § 1 P.p.s.a , zgodnie z którym zwrot kosztów postępowania przysługuje skarżącemu od organu także w razie umorzenia postępowania z przyczyny określonej w art. 54 § 3 powołanej wyżej ustawy. Stąd w tym zakresie postanowiono jak w pkt II sentencji postanowienia zasądzając zwrot kosztów, tj. uiszczonego przez skarżącą wpisu w kwocie [...]zł. /-/ I. Paluszyńska