II SA/Po 678/17

WyrokWSA w Poznaniu2017-11-16

Skład orzekający: Edyta Podrazik, Elwira Brychcy, Jan Szuma

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy odmowa przyznania zasiłku celowego na pokrycie bieżących zobowiązań czynszowych oraz zaległości czynszowych jest zgodna z prawem, jeśli wnioskodawca nie wykazał aktywnego współdziałania w celu rozwiązania swojej trudnej sytuacji mieszkaniowej i finansowej?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że organy prawidłowo odmówiły przyznania zasiłku celowego na pokrycie bieżących zobowiązań czynszowych i zaległości, ponieważ wnioskodawca nie wykazał aktywnego współdziałania w celu rozwiązania swojej trudnej sytuacji mieszkaniowej i finansowej. Pomoc społeczna ma charakter subsydiarny i nie może służyć stałemu wyręczaniu obywatela w jego obowiązkach, zwłaszcza gdy problem zaległości czynszowych jest długotrwały i nie wynika z nagłych zdarzeń.
Stan faktyczny
A. G. złożył wniosek o przyznanie pomocy finansowej na uregulowanie czynszu za listopad 2016 r. oraz zaległości czynszowych za październik 2016 r. Prezydent Miasta odmówił przyznania pomocy, wskazując na brak współdziałania wnioskodawcy w rozwiązywaniu jego trudnej sytuacji mieszkaniowej i finansowej, mimo że dochód skarżącego nie przekraczał kryterium dochodowego. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję Prezydenta. A. G. zaskarżył decyzję Kolegium do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Edyta Podrazik Sędziowie Sędzia WSA Elwira Brychcy Asesor WSA Jan Szuma (spr.) Protokolant st.sekr.sąd. Mariola Kaczmarek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 listopada 2017 r. sprawy ze skargi A. G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 28 kwietnia 2017 r. Nr [...] w przedmiocie zasiłku celowego; oddala skargę Decyzją z dnia [...] kwietnia 2017 r., [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze (zwane dalej "Kolegium"), na skutek odwołania A. G., utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta P. (zwanego dalej "Prezydentem"), działającego za pośrednictwem Kierownika Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w P., z dnia [...] stycznia 2017 r., [...] o odmowie przyznania odwołującemu się pomocy finansowej na uregulowanie czynszu za miesiąc listopad 2016 r. w kwocie [...]zł oraz uregulowanie zaległości czynszowej za miesiąc październik 2016 r. Powyższe rozstrzygnięcia wydano w następujących okolicznościach. A. G. w dniu [...] grudnia 2017 r. wniósł do Miejskiego Ośrodka Pomocy Rodzinie w P. wniosek o udzielenie pomocy, między innymi, na uregulowanie czynszu za miesiąc listopad 2016 r. oraz zaległości w czynszu za miesiące od stycznia 2011 r. Żądanie to potwierdził w tracie wywiadu środowiskowego w dniu [...] grudnia 2017 r. Decyzją z dnia [...] stycznia 2017 r., [...] Prezydent odmówił wnioskodawcy udzielenia pomocy finansowej na uregulowanie czynszu za listopad 2016 r. w kwocie [...]zł oraz zaległości czynszowych za miesiąc październik 2016 r. W motywach rozstrzygnięcia wskazano, że wnioskodawca prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe, a jego dochód w miesiącu poprzedzającym złożenia wniosku wynosił [...] zł (świadczenie rentowe z Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w kwocie [...]zł oraz zasiłek okresowy w kwocie [...]zł). Dalej organ powołał się na art. 8 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (na datę decyzji tekst jednolity Dz. U. z 2016 r., poz. 930, ze zm., dalej "u.p.s.") i stwierdził, że dochód strony nie przekracza kryterium dochodowego, które wynosi aktualnie dla osoby samotnie gospodarującej [...] zł, wobec tego wniosek kwalifikuje się do rozpatrzenia na podstawie art. 39 u.p.s. Zdaniem Prezydenta A. G. oczekuje pomocy w całkowitym regulowaniu zobowiązań wynikających z zawartej umowy najmu mieszkania, tymczasem pomoc społeczna nie jest instytucją powołaną do comiesięcznego wspierania jednej osoby w opłacaniu jej zobowiązań, a powołaną do doraźnego wsparcia w przezwyciężeniu trudnej sytuacji życiowej. Organ zauważył, że wnioskodawca do tej pory nie wykazał, aby podjął kroki w celu rozwiązania swojej sytuacji mieszkaniowej i to pomimo licznych form pomocy zaproponowanych przez organ pomocy społecznej (złożenie wniosku o zamianę mieszkania, złożenie wniosku o przyznanie lokalu socjalnego). Powołując się na brak współdziałania strony z pracownikiem socjalnym w rozwiązywaniu trudnej sytuacji życiowej, zgodnie z art. 11 ust. 2 u.p.s., organ nie znalazł podstaw do przyznania pomocy na uregulowanie czynszu. Prezydent wskazał, że A. G. wniósł także o pomoc finansową na opłacenie zaległości czynszowych od stycznia 2011 r., lecz w związku z wcześniejszym rozpoznaniem przez organy wniosków o udzielenie pomocy na zapłatę czynszu za wcześniejsze miesiące, organ przedmiotem rozpoznania w obecnej sprawie objął jedynie miesiąc październik 2016 r. Odnosząc się do kwestii obowiązku zapłaty czynszu oraz zaległości czynszowej Prezydent zwrócił uwagę, że A. G. otrzymywał wcześniej specjalny zasiłek celowy na opłacanie czynszu. Jednak nawet w tych miesiącach, w których była mu przyznana pomoc na czynsz, nie regulował pozostałej części należności czynszowych, w związku z czym powstawała zaległość. Prezydent wyjaśnił, że w każdym wniosku o pomoc na czynsz i zaległości czynszowe A. G. powołuje się na umowę ustną zawartą z pracownikami Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w 2010 r. o stałym regulowaniu opłat za czynsz i energię przez organ pomocy. Odnosząc się do powyższego wyjaśniono, że żaden z pracowników Ośrodka nie mógłby zapewnić A. G. o możliwości udzielania ciągłej pomocy na opłacenie czynszu. Zgodnie z art. 2 ust. 1 u.p.s. pomoc społeczna jest instytucją polityki społecznej państwa, mającą na celu umożliwienie osobom i rodzinom przezwyciężenie trudnych sytuacji życiowych, których nie są one w stanie pokonać, wykorzystując własne uprawnienia, zasoby i możliwości. Organ wskazał, że przed złożeniem wniosku o przyznanie pomocy Miejski Ośrodek Pomocy Społecznej poczynił starania w celu wsparcia A. G. w rozwiązaniu trudnej sytuacji mieszkaniowej i finansowej poprzez skierowanie pisma w dniu [...] listopada 2012 r. do właściciela mieszkania Parafii Ewangelicko-Augsburskiej z siedzibą w W. w celu nakreślenia sytuacji mieszkaniowej wnioskodawcy. W dniu 9 maja 2013 r. wpłynęła odpowiedź pisemna od Zarządcy Nieruchomości, że nie dysponuje on żadnym dokumentem będącym wystąpieniem wnioskodawcy o zamianę lokalu na mniejszy. Ponadto w celu pomocy w sprawach mieszkaniowych i podjęcia współpracy z Biurem Z. M. organ skierował do A. G. pracownika Zespołu ds. Osób wymagających Wsparcia Zdrowia Psychicznego. Pomimo prób nawiązywania z kontaktu (ostatnio [...] maja 2016 r.) A. G. odmówił współpracy (w związku z tym Zespół ds. Osób wymagających Wsparcia Zdrowia Psychicznego w dniu 22 czerwca 2016 r. poinformował o zakończeniu pracy z wnioskodawcą). W ocenie Prezydenta uznać należy, że A. G. nie wykorzystał możliwości poprawy swojej sytuacji i nie podjął prób jej przezwyciężenia. Miejski Ośrodek Pomocy Społecznej mając na uwadze stan zdrowia wnioskodawcy, jak również obecną niejasną sytuację mieszkaniową, ponownie w dniu [...] maja 2015 r. wystąpił z prośbą o informację o sytuacji mieszkaniowej A. G. do Parafii Ewangelicko-Augsburskiej. Adresat nie podjął korespondencji. W dniu 21 maja 2015 r. wnioskodawca przedstawił "Komunikat o zmianie Zarządcy budynku" oraz drugie pismo - wezwanie, w którym nowy Zarządca wezwał go do uregulowania w terminie 7 dni kwoty powstałego zadłużenia, to jest [...] zł. Miejski Ośrodek Pomocy Społecznej pismem z dnia 10 czerwca 2015 r. wystąpił do nowego Zarządcy budynku z informacją i wnioskiem o udzielenie wnioskodawcy pomocy w ramach posiadanych możliwości i kompetencji poprzez, na przykład, zaproponowanie zamiany mieszkania na mniejsze, czy obniżenia opłat za czynsz w związku z sytuacją finansową najemcy. Organ podkreślił dalej, że sytuacja mieszkaniowa A. G. jest złożona, gdyż zamieszkuje on sam w dużym, ponad siedemdziesięciometrowym mieszkaniu, które ze względu na nadmetraż nie kwalifikuje się do otrzymania dodatku mieszkaniowego, a wysokość czynszu przekracza wysokość miesięcznego dochodu najemcy. Prezydent przypomniał, że organ pomocy w miarę możliwości zapewnia Alfredowi w dalszym ciągu środki finansowe na żywność, energię i leki. Tym samym stara się zabezpieczać jego niezbędne potrzeby życiowe. Organ wskazał, że wydano między innymi decyzje: z dnia [...] listopada 2016 r., [...] przyznającą zasiłek celowy na zakup leków w kwocie [...]zł w grudniu 2016 r. oraz z dnia [...] listopada 2016 r., [...] przyznającą zasiłek okresowy w kwocie [...]zł miesięcznie w okresie od [...] listopada do [...] grudnia 2016 r. A. G. przyznano także decyzjami z dnia [...] grudnia 2016 r., [...], [...] oraz [...] zasiłek celowy na zakup żywności w wysokości [...] zł odpowiednio w miesiącach styczniu, lutym i marcu 2017 r. Decyzją z dnia 29 grudnia 2016 r., [...] zasiłek celowy przyznano także na energię w kwocie [...]zł w styczniu 2017 r. Podsumowując organ podkreślił, że stoi na stanowisku, iż zadłużenia czynszowe nie stanowią uzasadnionej przesłanki udzielenia pomocy A. G.. Zaznaczył zarazem, że nie odmawia pomocy w ogóle, uznaje trudną sytuację życiową wnioskodawcy i jej nie kwestionuje. W odwołaniu A. G. domagał się dotrzymania uzgodnień z 2010 r. ze strony Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej. Zaznaczył, że utrzymuje się jedynie z renty Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w kwocie [...]zł na miesiąc i jest niezdolny do pracy zarobkowej. Decyzją z dnia [...] kwietnia 2017 r., [...] Kolegium, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (obecnie tekst jednolity tego aktu prawnego opublikowano w Dz. U. z 2017 r., poz. 1257 – uw. Sądu, dalej "K.p.a."), utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ odwoławczy wskazał, że celem ustawy o pomocy społecznej jest wsparcie osoby lub rodziny w przezwyciężeniu trudnych sytuacji, o czym mowa w art. 2 u.p.s., zaś nieodłączną cechą procesu pomocy jest aktywne współdziałanie wnioskodawcy i oraz egzekwowanie jego zaangażowania, zgodnie z art. 4 u.p.s. W ocenie organu rezygnacja z form pomocy zaproponowanych przez pracownika socjalnego (złożenie wniosku o zmianę mieszkania, nawiązanie kontaktu w programie "Klucz") jest wyrazem braku współdziałania wnioskodawcy w rozwiązaniu trudnej sytuacji życiowej. Organ wyjaśnił, że obowiązek ten stanowi następstwo zasady subsydiarności wyrażonej w art. 2 ust. 1 u.p.s., a konstrukcja tej zasady wskazuje, że organy pomocy społecznej nie wyręczają obywatela z obowiązku utrzymywania się w trudnej życiowo sytuacji, ale wymagają od niego aktywności w pokonywaniu niepowodzeń życiowych. Dalej Kolegium wskazało, że celem pomocy społecznej nie jest systematyczne wspieranie osób, co ma miejsce w przypadku A. G.. Kolegium powołało się przy tym na uzasadnienie wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 23 lipca 2014 r., II SA/Po 359/14. Wskazano w nim, że nieuiszczanie czynszu przez skarżącego nie stanowi nowego problemu, wynikającego z nagłych zdarzeń, lecz jest problemem nierozwiązanym już od paru lat, gdyż zaległości w jego zapłacie sięgają aż stycznia 2011 r. Organ stwierdził, że w tych okolicznościach nie można przyjąć, aby wniosek o spłatę zadłużenia czynszowego umotywowany był zaistnieniem szczególnie uzasadnionego przypadku, a więc wynikał z nadzwyczajnych zdarzeń, których skarżący nie mógł przewidzieć. Organ odwoławczy wskazał także na fakt, że Sąd wyrokiem z dnia 25 września 2014 r., II SA/Po 647/14 oddalił skargę wnioskodawcy na decyzję Kolegium z dnia 29 kwietnia 2014 r. odmawiającą przyznania stronie pomocy finansowej na uregulowanie czynszu za miesiąc grudzień 2013 r. Oddalono również skargi w szeregu innych spraw w tym przedmiocie. W skardze na decyzję Kolegium A. G., zarzucając tej decyzji niezgodność z prawem, podniósł zarzuty wcześniej przedstawione w odwołaniu. W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje. Skarga nie jest zasadna. Materialnoprawną podstawą wydanej w sprawie decyzji jest ustawa o pomocy społecznej. Natomiast przedmiotem sprawy jest odmowa przyznania zasiłku celowego, o którym mowa w art. 39 u.p.s., na uregulowanie czynszu za mieszkanie skarżącego za miesiąc listopad 2016 r. w wysokości [...] zł oraz zaległości czynszowych za październik 2016 r. Bezsporną okolicznością jest, że skarżący jest osobą samotnie gospodarującą, której dochód w miesiącu poprzedzającym miesiąc złożenia wniosku – maju 2016 r., wynosił [...] zł, a więc nie przekraczał kryterium dochodowego określonego w art. 8 ust. 1 pkt 1 u.p.s., wynoszące aktualnie [...] zł. Kolegium prawidłowo zarazem uznało, że skarżący nie spełnia przesłanek uzasadniających przyznanie mu na podstawie art. 39 u.p.s. pomocy finansowej na cele wskazane we wniosku. Stosownie do treści art. 39 ust. 1 u.p.s. zasiłek celowy może być przyznany w celu zaspokojenia niezbędnej potrzeby bytowej. Dotyczy to w szczególności pokrycia części lub całości kosztów zakupu żywności, leków i leczenia, opału, odzieży, niezbędnych przedmiotów użytku domowego, drobnych remontów i napraw w mieszkaniu, a także kosztów pogrzebu (art. 39 ust. 2 u.p.s.). Rozstrzygnięcie w sprawie zasiłku celowego zapada w ramach uznania administracyjnego, co oznacza, jak to wynika z art. 7 K.p.a., załatwienie sprawy zgodnie ze słusznym interesem obywatela, o ile nie stoi temu na przeszkodzie interes społeczny i możliwości organu w zakresie posiadanych uprawnień i środków. Uznanie administracyjne nie pozwala zatem organowi na dowolność w załatwieniu sprawy, ale też nie nakazuje mu spełnienia każdego żądania obywatela. Decyzja powinna zatem uwzględniać zasady ogólne określone w K.p.a., a w zakresie meritum rozstrzygnięcia – zasady zawarte w ustawie o pomocy społecznej. Wyjaśnienia przy tym wymaga, że kontrola decyzji uznaniowej dokonywana przez sąd administracyjny ogranicza się do zbadania zgodności z prawem tej decyzji. Kontrola ta ma ustalić, czy dopuszczalne było wydanie decyzji i czy organ przy wydawaniu decyzji nie przekroczył granic uznania oraz czy właściwie uzasadnił rozstrzygnięcie. Wyjaśnić należy też, że pomoc społeczna wspiera osoby i rodziny w wysiłkach zmierzających do zaspokojenia niezbędnych potrzeb i umożliwia im życie w warunkach odpowiadających godności człowieka (art. 3 ust. 1 u.p.s.). Pomoc społeczna jest też instytucją polityki społecznej Państwa mającą na celu umożliwienie osobom i rodzinom przezwyciężanie trudnych sytuacji życiowych, których nie są one w stanie pokonać wykorzystując własne uprawnienia, zasoby i możliwości (art. 2 ust. 1 u.p.s.), przy czym rodzaj, forma i rozmiar świadczenia powinny być odpowiednie do okoliczności uzasadniających udzielenie pomocy (art. 3 ust. 3 u.p.s.). W ocenie Sądu organom nie można zarzucić naruszenia przepisów postępowania i dowolności orzekania (art. 7 K.p.a.), jak i naruszenia art. 39 u.p.s. Organy nie zakwestionowały trudnej sytuacji mieszkaniowej skarżącego. Wiązała się ona jednak nie z brakiem dochodu po stronie skarżącego, lecz z istniejącym zadłużeniem za opłaty czynszowe i trudnością z bieżącym regulowaniem czynszu. Zgodzić się należy z organami, że przyznawanie regularnej, pokrywającej koszty opłat czynszowych pomocy z pomocy społecznej, nie przyczyni się do poprawy sytuacji skarżącego. Zarówno analiza akt sprawy, jak i wcześniejszych orzeczeń tutejszego Sądu (znanych Sądowi z urzędu) wskazuje, że problem nieuiszczania czynszu przez skarżącego, czy też innymi słowy – brak wystarczających środków na pokrycie kosztów najmu mieszkania, nie stanowi nowego problemu, lecz jest kwestią nierozwiązaną już od kilku lat, skoro zaległości w zapłacie czynszu sięgają aż stycznia 2011 r. W tych okolicznościach nie można przyjąć, aby wniosek o udzielenie pomocy na zapłatę czynszu w listopadzie 2016 r. i zaległości za październik 2016 r. zmierzał do poprawy sytuacji skarżącego w tym zakresie. Tym bardziej, że skarżący od wielu lat nie podejmuje kroków realnie zmierzających do poprawy swojej sytuacji mieszkaniowej i zmiany lokalu na mniejszy, co umożliwiłoby obniżenie czynszu i wystąpienie od dodatek mieszkaniowy. Jak wynika z twierdzeń organu pierwszej instancji skarżący odmówił również udziału w programie "Klucz", w ramach którego ośrodek pomocy społecznej proponował indywidualne wsparcie pracownika socjalnego w rozwiązywaniu różnych spraw życiowych. Ponadto A. G. nie podjął współpracy z pracownikiem zespołu ds. osób wymagających wsparcia zdrowia psychicznego, skierowanego przez Miejski Ośrodek Pomocy Społecznej, aby pomóc skarżącemu w sprawach mieszkaniowych i współpracy z Biurem Z. M.. Z uzasadnienia decyzji Prezydenta wynika też, że w okresie od lutego 2011 r. do lutego 2014 r. organ przyznał skarżącemu specjalny zasiłek celowy na częściowe uregulowanie należności czynszowych, a mimo tego wsparcia sytuacja wnioskodawcy nie uległa poprawie, bowiem nie regulował pozostałej części czynszu, co powiększało jego zadłużenie. W tym wypadku zatem, wobec notorycznego zwiększania zadłużenia czynszowego, trudno uznać zgłoszoną przez wnioskodawcę potrzebę za potrzebę mieszczącą się w zakresie zaspokojenia niezbędnej potrzeby bytowej, o której mowa w art. 39 u.p.s. W tym miejscu podkreślić również należy, że zgodnie z art. 2 ust. 1 u.p.s. pomoc społeczna jest instytucją polityki społecznej państwa zmierzającą do umożliwienia osobom i rodzinom przezwyciężanie sytuacji życiowych, których nie są w stanie pokonać, wykorzystując własne uprawnienia, zasoby i możliwości. Celem pomocy społecznej jest wspieranie, a nie wyręczanie osób i rodzin w ich wysiłkach zmierzających do zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych oraz umożliwienia im bytowania w warunkach odpowiadających godności człowieka. Pomoc państwa ma zatem charakter subsydiarny, to jest dopuszcza się interwencję organów państwa tylko w takich przypadkach, w których osoba lub rodzina rzeczywiście nie ma możliwości samodzielnego przezwyciężania trudności życiowych. Treść tego przepisu powinna być odczytywana przez pryzmat art. 3 ust. 4 u.p.s., który stanowi, że potrzeby osoby i rodziny powinny być zaspokojone, jeżeli odpowiadają celom i mieszczą się w możliwościach pomocy społecznej. Świadczenia z pomocy społecznej powinny być zatem dostosowane do konkretnej sytuacji indywidualnego beneficjenta. Określone potrzeby osób i rodzin mogą być jednak zrealizowane tylko wówczas, gdy odpowiadają celom i mieszczą się w możliwościach, także finansowych, pomocy społecznej. Jak wykazały to organy obu instancji, udzielenie skarżącemu żądanej pomocy nie będzie zgodne z celami pomocy społecznej, bowiem nie poprawi ono faktycznie sytuacji skarżącego, który sam mimo posiadanych możliwości nie podejmuje czynnej współpracy z ośrodkiem pomocy społecznej w celu poprawy swojego położenia i w ten sposób utrwala właśnie niekorzystną sytuację mieszkaniową, a pośrednio też materialną. Odnosząc się do podnoszonej przez skarżącego kwestii umowy ustnej zawartej pomiędzy pracownikami Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w P. a skarżącym w 2010 r. co do stałego regulowania opłat za czynsz i energię przez Ośrodek zauważyć należy, że z okoliczności sprawy wynika, iż żaden z pracowników organu nie był uprawniony do zapewnienia skarżącego o możliwości udzielania ciągłej (bezterminowej) pomocy finansowej na opłacenie czynszu, zaś przypadki przyznawania w przeszłości pomocy finansowej na zapłacenie części czynszu wynikały każdorazowo z wydawanych w tym przedmiocie decyzji. Podkreślić tym miejscu należy, że nawet w przypadku przyjęcia za wiarygodne twierdzeń skarżącego, jakoby pracownicy Ośrodka składali wobec niego zapewnienia bieżącego regulowania przez tą instytucję należności czynszowych, to okoliczność ta nie miałby jakiegokolwiek wpływu na treść rozstrzygnięcia w obecnej sprawie. Ewentualne składanie przez pracowników pomocy społecznej obietnic pozbawionych podstawy prawnej nie mogłoby bowiem skutkować po stronie skarżącego nabyciem podlegającego ochronie prawnej prawa podmiotowego do uzyskiwania środków z pomocy społecznej na określony cel. W ocenie Sądu w tych okolicznościach nie można przyjąć, aby wniosek o udzielenie pomocy na zapłatę czynszu w listopadzie 2016 r. i zaległości czynszowych za październik 2016 r. zmierzało do poprawy sytuacji skarżącego. A. G. nie wykazał, że samodzielnie podjął konkretne działania zmierzające do obniżenia wysokości czynszu. Z kolei proponowaną przez organ pomoc w zakresie uzyskania innego lokalu o niższym czynszu uznał za próbę oszustwa. W tej sytuacji skarżący w istocie chciałby utrzymania dotychczasowej sytuacji mieszkaniowej przy jednoczesnym finansowaniu związanych z tym kosztów przez Miejski Ośrodek Pomocy Społecznej. Udzielenie pomocy w tym zakresie prowadziłoby zatem do powstania sytuacji, w której organ wyręczałby skarżącego w niemal wszystkich kosztach związanych z utrzymaniem mieszkania, co jednocześnie stanowiłoby faktycznie udzielanie pomocy właścicielowi lokalu zajmowanego przez skarżącego, a który to podmiot mimo istnienia wieloletnich zaległości czynszowych skarżącego nie podejmuje efektywnych działań zmierzających do legalnego usunięcia dłużnika z zajmowanego lokalu z jednoczesnym przyznaniem eksmitowanemu prawa do lokalu socjalnego (art. 14 ust. 1 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego - Dz. U. z 2014 r., poz.150 ze zm.). Sąd nie negując obiektywnie trudnej sytuacji materialnej skarżącego, stwierdza, że trudność sytuacji życiowej, w jakiej się znalazł, wynika z faktu, że zajmuje on lokal mieszkalny, którego wielkość uniemożliwia mu uzyskanie stałej pomocy w utrzymaniu mieszkania w trybie ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych (tekst jednolity Dz. U. z 2017 r., poz. 180 ze zm.). Okoliczność ta nie może jednak stanowić przesłanki dla przyznania skarżącemu stałej pomocy finansowej na podstawie u.p.s. Wynika to z faktu, że skoro prawodawca ustanowił w ustawie o dodatkach mieszkaniowych kryteria przyznawania tych dodatków związane z normatywną powierzchnią użytkową lokalu mieszkalnego w przeliczeniu na liczbę członków gospodarstwa domowego, to nie można dla faktycznego obejścia tych regulacji – w celu przyznania stałej pomocy odpowiadającej funkcjonalnie dodatkowi mieszkaniowemu dla osoby niespełniającej kryteriów otrzymywania takowego dodatku – wykorzystywać przepisów innych ustaw, w tym i ustawy o pomocy społecznej. Inaczej rzecz ujmując, przyznanie skarżącemu pomocy na regulowanie czynszu za dany okres na podstawie art. 39 u.p.s. byłoby dopuszczalne jedynie w szczególnie uzasadnionym, incydentalnym przypadku, nie może natomiast służyć stałemu i bezterminowemu wspieraniu go w uiszczanie tego rodzaju opłat. Jedynie na marginesie rozważań i celem udzielenia stronie występującej bez profesjonalnego pełnomocnika niezbędnych wskazówek – Sąd uznaje za stosowne wskazanie, że dla rozwiązania trudnej sytuacji życiowej, w której znalazł się skarżący, powinien on podjąć efektywne działania zmierzające do pozyskania lokalu mieszkalnego o wielkości umożliwiającej skorzystanie z pomocy przewidzianej w ustawie o dodatkach mieszkaniowych. Działania te nie powinny się ograniczać jedynie do kierowania próśb do właściciela (zarządcy nieruchomości) obecnie zajmowanego lokalu, lecz – wobec uznania za niezadowalające propozycji składanych mu przez organ pomocy społecznej – powinny przybrać bardziej aktywną formę, jak chociażby poprzez złożenie do Prezydenta Miasta P. podania o wynajem odpowiedniego lokalu z zasobów komunalnych (mieszkania socjalnego lub komunalnego). Ewentualne uzyskanie od podmiotu reprezentującego jednostkę samorządu terytorialnego informacji co do okresu oczekiwania na udostępnienie lokalu mieszkalnego z zasobów komunalnych mogłoby mieć przy tym wpływ na ocenę charakteru żądania udzielenia pomocy na utrzymanie dotychczas zajmowanego przez skarżącego lokalu do czasu udostępnienia mu lokalu komunalnego o mniejszej powierzchni, niższych kosztach utrzymania i umożliwiającego zarazem otrzymanie dodatku mieszkaniowego. Mając na uwadze powyższe, stwierdzić należy, że decyzje obu instancji kontrolowane przez Sąd odpowiadają prawu, gdyż organy w wystarczającym stopniu uzasadniły podstawy uznaniowej odmowy przyznania stronie pomocy na opłacenie bieżącego czynszu za listopad 2016 r. oraz pokrycie zaległości w opłacie czynszu za październik 2016 r. W tym stanie rzeczy, skoro zaskarżone rozstrzygnięcie nie naruszało przepisów obowiązującego prawa, Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2017 r. poz. 1369 ze zm.) orzekł, jak w sentencji wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło