II SA/Po 679/15

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu - Katarzyna Witkowicz-Grochowska po rozpoznaniu w dniu 30 września 2015r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi J. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] maja 2015r. Nr [...] w przedmiocie środowiskowych uwarunkowań postanawia zwolnić J. P. od obowiązku uiszczenia kosztów sądowych. /-/ K. Witkowicz-Grochowska Skarżąca J. P. wniosła o przyznanie prawa pomocy w części poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wniosku podała, że prowadzi gospodarstwo rolne o powierzchni [...] ha, w tym grunty orne stanowią tylko [...] ha. Pracuje dodatkowo na umowę o dzieło i wychowuje dwie małoletnie córki, obie leczą się. Oświadczyła, że posiada dom o powierzchni [...] m², samochód Renault Megane. Uzyskuje dodatkowo wynagrodzenie z umowy o dzieło w kwocie [...] zł oraz dietę w wysokości [...] zł. Z uwagi na fakt, że wniosek o prawo pomocy na urzędowym formularzu był niepełny, co do sytuacji finansowej, skarżąca została wezwana, w oparciu o przepis art. 255 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012r., poz. 270 ze zm., dalej "p.p.s.a.") do osobistego uzupełniania wniosku poprzez przedłożenie dodatkowych oświadczeń i dokumentów źródłowych. W odpowiedzi skarżąca podała, że prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z dwiema córkami, jedna jest uczennicą liceum, druga uczęszcza do II klasy szkoły podstawowej. Powtórzyła, że prowadzi gospodarstwo rolne na [...] ha. W tym roku plony były gorsze z uwagi na suszę, ceny za zboże wynoszą od [...] zł do [...] zł za tonę i sprzedaż po tych cenach nie pokryje kosztów uprawy. Wyszczególniła, że osobiście ponosi rachunki z tytułu podatku rolnego [...] zł, do spółki wodnej [...] zł, ubezpieczenia [...] zł, ubezpieczenie auta [...] zł, prąd [...] zł, woda [...] zł, KRUS [...] zł, ubezpieczenie upraw [...] zł, Internet i TV [...] zł, gaz [...] zł, paliwo [...] zł śmieci i ścieki [...] zł, węgiel [...]zł. Nadto ponosi koszty leczenia córek, korepetycji, koszty szkolne, żywności, środków czystości, odzieży i obuwia. Ostatnio chorowała, więc nie zarabiała z tytułu umowy o dzieło i pracy w samorządzie, a oszczędności w kwocie [...] zł pochłonęły uprawy. Nadto oświadczyła, że obie córki chorują, wymagają stałych konsultacji lekarskich, co wiąże się dodatkowymi kosztami prywatnych wizyt i dojazdów do specjalistów do P. Na starszą córkę skarżąca otrzymuje alimenty w kwocie [...] zł. Za pracę samorządową skarżąca otrzymuje [...] zł miesięcznie w przypadku pełnej frekwencji. Ostatnio chorowała, więc nie była obecna. Posiadane nieruchomości nie przynoszą korzyści finansowych. Nie hoduje zwierząt, ponosi obciążenia podatkowe oraz ubezpieczenia. W czerwcu zakończyła studia podyplomowe, co także wiązało się z kosztami. Nie posiada innych wartościowych przedmiotów, ruchomości czy nieruchomości. Oszacowała koszty upraw w 2014r. do kolejnych żniw w 2015r. na kwotę [...]zł oraz koszty upraw do końca 2015r. na kwotę [...]zł. Skarżąca przedłożyła: - oświadczenie o rachunkach bankowych i wysokości sald, z którego wynika, że salda są ujemne i ostatecznie wynoszą [...] zł, a dostępnych środków skarżąca ma [...] zł., przy czym podała, że spłaca kredyt z ratą w wysokości [...] zł miesięcznie. - zaświadczenie lekarskie o niezdolności do pracy, - faktury za zakupy związane z prowadzeniem gospodarstwa rolnego, za energie elektryczną. Regulacja dotycząca prawa pomocy, zawarta w treści art. 246 §1 pkt 2 p.p.s.a., zgodnie z którą przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje, gdy wykaże że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku w koniecznych kosztach bieżącego utrzymania skarżącej i rodziny, stanowi odstępstwo od zasady ustanowionej w art. 199 p.p.s.a. Strony ponoszą bowiem koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Dlatego podkreślić należy, że instytucja prawa pomocy ma służyć przede wszystkim osobom, które nie mają możliwości zgromadzenia środków na opłacenie kosztów sądowych związanych z obroną swoich praw przed sądem lub następuje to kosztem własnego utrzymania. A zatem przytoczone we wnioskach okoliczności, jak i przedstawione przez skarżącą dokumenty powinny uzasadniać wyjątkowe traktowanie, o jakim mowa w art. 246 §1 pkt 2 p.p.s.a. Wnioskodawczyni winna, więc wykazać w sposób niebudzący wątpliwości, że zdobycie środków niezbędnych na pokrycie pełnych kosztów sądowych niniejszego postępowania, jest obiektywnie niemożliwe. W świetle powyższego, oświadczenie majątkowe przedstawione przez skarżącą zawarte w treści formularza o prawo pomocy oraz jego uzupełnieniu pozwala na stwierdzenie, że skarżąca nie dysponuje wolnymi środkami na poniesienie kosztów sądowych w niniejszej sprawie. Z przedłożonych oświadczeń wynika, że skarżąca prowadzi działalność rolniczą, polegającą na uprawie roślin, z której uzyskuje przychody w wysokości niewystarczającej na pokrycie wszystkich kosztów prowadzenia tego gospodarstwa rolnego. Dodatkowo pracuje na umowę o dzieło i w samorządzie, zatem dorabia [...] zł i [...] zł miesięcznie. Z uwagi na ostatnie zwolnienie lekarskie dochody te będą niższe, gdyż ich pełna wysokość wynika z osobistego zaangażowania i uczestnictwa. Otrzymuje też alimenty na córkę w kwocie [...] zł. Z uwagi na schorzenia córek ponosi dodatkowe koszty ich leczenia. Budżet domowy obciążają też koszty szkolne dwójki dzieci. W tej sytuacji przyjąć należy, że wszystkie przychody jakie uzyskuje skarżąca przeznacza na prowadzenie gospodarstwa rolnego oraz koszty koniecznego bieżącego utrzymania siebie i dwóch małoletnich córek. Nie dysponuje wolnymi środkami, które mogłaby przeznaczyć na pokrycie kosztów sądowych niniejszego postępowania. W tym stanie rzeczy, zwolnić należało skarżącą od obowiązku uiszczenia kosztów sądowych niniejszego postępowania w całości. Na podstawie art. 258 §1 i 2 pkt 7 w zw. z art. 246 §1 pkt 2 ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono, jak w postanowieniu. /-/ K. Witkowicz-Grochowska