II SA/Po 68/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Barbara Drzazga Sędziowie Sędzia WSA Wiesława Batorowicz Sędzia WSA Aleksandra Łaskarzewska (spr.) Protokolant Starszy sekretarz sądowy Monika Pancewicz po rozpoznaniu w Poznaniu na rozprawie w dniu 22 lipca 2009 r. sprawy ze skargi R. B. na decyzję Wojewody W. z dnia [...] grudnia 2008 r. nr [...] w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę I. stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji II. określa, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana III. zasądza od Wojewody W. na rzecz skarżącego kwotę [...] zł ([...] złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania /-/ W. Batorowicz /-/ B. Drzazga /-/ A. Łaskarzewska Starosta P. decyzją z dnia [...].10.2008 r. nr [...] (k. 4 akt administracyjnych) odmówił R. B. zatwierdzenia projektu i udzielenia pozwolenia na przebudowę z nadbudową istniejącego budynku gospodarczego na mieszkalny, zlokalizowanego na os. B.-P., przy ul. K. – dz. nr ewid. [...] obręb O., gm. C., ze względu na niezgodność planowanej inwestycji z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Decyzję wraz z prawidłowym pouczeniem o terminie i sposobie wniesienia odwołania doręczono skarżącemu skutecznie w dniu [...].10.2008 r. Odwołanie od tej decyzji R. B. złożył osobiście w Starostwie Powiatowym w dniu [...]10.2008 r. (k. 29). Na skutek wniesionego odwołania, Wojewoda W. rozpoznał sprawę merytorycznie i decyzją z dnia [...].12.2008 r. nr [...] utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji (k. 3 akt II instancji). W przewidzianym ustawą terminie skargę do sądu administracyjnego wniósł R. B. żądając uchylenia decyzji Wojewody i zasądzenia kosztów postępowania według norm przepisanych. W ocenie skarżącego za zasadnością wniesionej skargi przemawiało naruszenie przepisów art.35 ust.1 pkt. 1 ustawy z dnia 7.07.1994r. Prawo budowlane spowodowane wadliwym przyjęciem braku zgodności planowanego zamierzenia inwestycyjnego z zapisami obowiązującego na tym terenie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. W ocenie skarżącego zapisy planu nie uniemożliwiają planowanego zainwestowania. W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga zasługiwała na uwzględnienie, jednak z innych niż podniesione w skardze przyczyn, które Sąd wziął pod uwagę z urzędu. Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z 25.07.2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Oznacza to, iż Wojewódzki Sąd Administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję, postanowienie lub inny akt administracyjny z punktu widzenia jego zgodności z prawem materialnym i procedurą administracyjną według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania kwestionowanego aktu. Sąd przy tym rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi, powołaną podstawą prawną bądź poprawnością w przytoczonej w skardze argumentacji (art. 134 § 1 ustawy z 30.08.2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Dz.U Nr 156 1270 ze zm. - dalej ppsa). Aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c ppsa), a także, gdy decyzja lub postanowienie organu dotknięte jest wadą nieważności (art. 145 § 1 pkt 2 ppsa). Na skutek tak przeprowadzonej kontroli legalności zaskarżonej decyzji, Sąd stwierdził, że organ odwoławczy orzekający w rozpoznawanej sprawie dopuścił się rażącego naruszenia prawa powodującego konieczność wyeliminowania zaskarżonego rozstrzygnięcia z obrotu prawnego. Z woli ustawodawcy od decyzji wydanej w I instancji (w niniejszej sprawie przez Starostę) stronie służy odwołanie, przy czym właściwym do rozpatrzenia odwołania jest organ administracji publicznej wyższego stopnia (w niniejszej sprawie Wojewoda). W myśl art. 129 § 2 ustawy z dnia 14.06.1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm. – dalej kpa) odwołanie wnosi się w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji stronie. Termin 14-dniowy liczy się od dnia doręczenia decyzji stronie, przy czym przez doręczenie decyzji stronie należy rozumieć również doręczenie jej w sposób unormowany w art. 43 kpa, a więc dokonanie tzw. doręczenia zastępczego. W myśl art. 43 kpa w przypadku nieobecności adresata pismo doręcza się, za pokwitowaniem, dorosłemu domownikowi, jeżeli osoba ta podejmie się oddania pisma adresatowi. Ze zgromadzonego w aktach administracyjnych sprawy materiału wynika, że adresowaną do skarżącego przesyłkę pocztową zawierającą decyzję Starosty, doręczono za pokwitowaniem w dniu [...].10.2008 r. dorosłemu domownikowi. Skoro zatem przesyłkę odebrał dorosły domownik skarżącego i złożył podpis na zwrotnym potwierdzeniu odbioru, należy przyjąć, iż podjął się oddania decyzji adresatowi (por. wyrok NSA z 24.10.1997 r., sygn. I SA/Gd 360/97). Warunkiem skuteczności czynności procesowej - wniesienia odwołania - jest zachowanie ustawowego terminu do jej dokonania. Uchybienie ustawowego terminu powoduje bezskuteczność odwołania, czego następstwem jest ostateczność decyzji pierwszoinstancyjnej. Określony w art. 129 § 2 kpa termin do wniesienia odwołania upływał w niniejszej sprawie z dniem [...].10.2008 r. (wtorek). W aktach administracyjnych nie znajduje się koperta potwierdzająca datę i sposób złożenia sporządzonego w dniu [...].10.2008 r. odwołania. Brak w nich oryginału bądź kopii odwołania z naniesioną prezentatą zawierającą datę wpływu pisma do urzędu. Okoliczności i termin wniesienia tego środka odwoławczego wyjaśnione zostały w sposób niebudzący wątpliwości w trakcie postępowania sądowoadministracyjnego. W dniu [...]07.2009 r., na rozprawie przed tut. Sądem skarżący oświadczył że odwołanie złożył osobiście w Starostwie Powiatowym w dniu [...].10.2008 r., a także że posiada jego kopię wraz z prezentatą, na której widnieje data [...].10.2008r. (protokół rozprawy k. 29). Fakt ten znajduje również potwierdzenie w przesłanej do tut. Sądu kopii odwołania, na której widnieje również prezentata z datą [...].10 2008r. Z powyższych ustaleń wynika, że odwołanie zostało złożone z jednodniowym opóźnieniem. Organ odwoławczy rozpoznający przedmiotową sprawę był obowiązany w postępowaniu wstępnym zbadać, czy odwołanie R. B. złożono w przewidzianym przepisami terminie. Jeżeli natomiast odwołanie wniesione zostało z uchybieniem terminu, decyzja Starosty z [...].10.2008 r. stała się ostateczna, a w takiej sytuacji Wojewoda winien był w oparciu o art. 134 kpa wydać postanowienie o stwierdzeniu uchybienia terminu. Uchybienie temu obowiązkowi i merytoryczne rozpatrzenie przez Wojewodę środka odwoławczego wniesionego z uchybieniem terminu, który nie został przywrócony (skarżący takiego wniosku nie złożył) stanowi rażące naruszenie prawa (art. 156 § 1 pkt 2 kpa). Oznacza, bowiem weryfikację w postępowaniu odwoławczym decyzji ostatecznej, a więc decyzji, która korzysta z ochrony trwałości (art. 16 § 1 kpa). Reasumując, w rozpoznanej sprawie nie została spełniona podstawowa przesłanka do prowadzenia postępowania odwoławczego w postaci złożenia przez stronę odwołania w zakreślonym przez ustawę terminie. Skarżący nie dochował w sprawie, terminu przewidzianego na złożenie odwołania, a więc w niniejszej sprawie niedopuszczalne było wydanie decyzji merytorycznej przez organ odwoławczy. Wobec powyższego, Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 ppsa orzekł jak w pkt. I sentencji wyroku. W zaistniałej sytuacji badaniu nie podlegają zarzuty skargi. O wykonalności zaskarżonej decyzji orzeczono w pkt. II sentencji wyroku w oparciu o art. 152 ppsa. O kosztach postępowania orzeczono w pkt. III sentencji wyroku na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 2 ppsa oraz § 14 ust. 2 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28.09.2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1349). /-/ W. Batorowicz /-/ B. Drzazga /-/ A. Łaskarzewska