II SA/Po 680/08

Katarzyna Witkowicz-Dwornicka – Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 20 listopada 2008r. wniosku o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi T.R. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie nakazania wyłączenia z użytkowania budynku postanawia 1. zwolnić T.R. od kosztów sądowych. 2. ustanowić dla T.R. adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka. /-/ K. Witkowicz-Dwornicka Skarżąca T.R. wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym. W uzasadnieniu wniosku wskazała, że jest osobą w podeszłym wieku i niepełnosprawną, porusza się na wózku inwalidzkim. Wnioskodawczyni poddała, że nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania sądowoadministracyjnego, gdyż utrzymuje się tylko z renty inwalidzkiej w wysokości [...] zł. ([...] zł brutto). Oświadczyła, że koszty miesięcznego utrzymania oscylują w granicach 1.000 zł. Dodatkowo z uwagi na niepełnosprawność przeznacza na lekarstwa około 500 zł miesięcznie. We wniosku skarżąca oświadczyła, że samodzielnie prowadzi swoje gospodarstwo domowe. W części wniosku dotyczącej posiadanego majątku podała, że jest właścicielką budynku mieszkalnego o powierzchni [...] m², położonego w [...] przy ul. [...] oraz domu jednorodzinnego o powierzchni [...] m² położonego we [...] przy ul. [...]. Wnioskodawczyni oświadczyła, że nie posiada żadnego wartościowego majątku ruchomego, czy oszczędności. Do wniosku skarżąca załączyła kserokopię wypisu w treści orzeczenia lekarza orzecznika ZUS z dnia 5 października 1999r., z którego wynika, że jest trwale i całkowicie niezdolna do pracy i do samodzielnej egzystencji. Wnioskodawczyni załączyła również kserokopię wyciągu z należącego do niej rachunku bankowego prowadzonego przez bank PKO BP SA Oddział we [...], z którego wynika, że saldo na dzień 1 października 2008r. zamknęło się kwotą [...] zł. Zgodnie z dyspozycją art. 246 §1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153 poz. 1270 ze zm.) przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym następuje, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Oznacza to, że prawo pomocy ma charakter szczególny i wyjątkowy, a skorzystać z tego uprawnienia mogą jedynie osoby w rzeczywiście ciężkiej sytuacji finansowej, pozbawione majątku, stałego miesięcznego dochodu lub uzyskujące go w takiej wysokości, że nie są w stanie uiścić najmniejszej nawet należności sądowej (bezrobotni, emeryci, renciści, osoby samotnie wychowujące dzieci). Z przedłożonego oświadczenia o stanie rodzinnym, majątkowym i dochodach wynika, że wnioskodawczyni znajduje się w sytuacji uniemożliwiającej jej uiszczenie kosztów postępowania w najmniejszym nawet stopniu. Utrzymuje się bowiem z emerytury w wysokości, która pozwala jedynie na zaspokojenie koniecznych potrzeb bieżącego utrzymania. Ponosi zwiększone wydatki związane z jej dolegliwościami. Wprawdzie pokrywa wszystkie swoje wydatki, ale po ich uiszczeniu nie pozostają wolne środki, które mogłaby przeznaczyć na pokrycie kosztów postępowania chociażby w części. Wnioskodawczyni posiada majątek nieruchomy w postaci dwóch domów. Okoliczność ta, co do zasady, pozbawia wnioskodawczynię możliwości skorzystania z dobrodziejstwa prawa pomocy, bowiem majątek taki stanowi źródło dodatkowego dochodu. Uzyskanie takiego dochodu musi być jednak realne. Tymczasem budynek położony w [...] znajduje się w zarządzenie innego podmiotu, który pobiera czynsz z tego tytułu, prócz tego stan budynku (wyłączenie z użytkowania) jest przedmiotem niniejszej sprawy. Natomiast dom we [...] skarżąca wykorzystuje na zaspokojenie swoich potrzeb mieszkaniowych, a wysokość uzyskiwanego miesięcznego dochodu znacznie ogranicza jej zdolność kredytową i możliwość obciążenia tej nieruchomości w celu zabezpieczenia ewentualnie zaciągniętego kredytu. Z oświadczenia wnioskodawczyni wynika, więc że nie ma ona możliwości poniesienia kosztów sądowych niniejszego postępowania nawet w części. Tym samym nie ma środków na pokrycie wolnorynkowego wynagrodzenia fachowego pełnomocnika z wyboru. Mając powyższe na uwadze uznać należy, że skarżąca spełnia przesłanki uprawniające ją do skorzystania z prawa pomocy w całości (art. 246 §1 pkt 1 ustawy o postępowaniu przed sądami administracyjnymi). Podkreślić jednak należy, że zgodnie z treścią art. 249 cytowanej ustawy przyznanie prawa pomocy może być cofnięte w całości lub w części, jeżeli okaże się, że okoliczności, na podstawie których je przyznano, nie istniały lub przestały istnieć. Na podstawie art. 258 §1 i 2 pkt 7 ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono, jak we wstępie. /-/ K. Witkowicz-Dwornicka