II SA/Po 681/08

Katarzyna Witkowicz-Dwornicka – Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 4 września 2008r. wniosku o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi E.N. i A.N. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie nakazania doprowadzenia obiektu do stanu poprzedniego postanawia odmówić przyznania prawa pomocy. /-/ K. Witkowicz - Dwornicka E.W. Skarżący E.N. i A.N. wnieśli o zwolnienie od kosztów sądowych w całości. W uzasadnieniu wniosku wskazali, że ich łączne dochody pozwalają jedynie na bardzo skromne życie. Prowadzą wspólne gospodarstwo domowe wraz z małoletnim synem. W części wniosku o prawo pomocy dotyczącej posiadanego majątku nieruchomego podali, że są współwłaścicielami mieszkania o powierzchni [...] m², posiadają też samochód osobowy marki [...] z 1997r. Oświadczyli, że mieszkanie obciążone jest hipoteką zabezpieczającą kredyt zaciągnięty na zakup mieszkania w kwocie 110.000 zł. Wnioskodawcy poddali, że rodzina utrzymuje się z wynagrodzenia za pracę w łącznej wysokości [...] zł brutto miesięcznie. W myśl art. 252 §1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153 poz. 1270 ze zm.) wnioskodawcy domagając się prawa pomocy byli zobowiązani do szczegółowego opisania na urzędowym formularzu PPF swojego stanu majątkowego, finansowego i rodzinnego. Oświadczenia w nim zawarte okazały się jednak niepełne i niewystarczające dla oceny rzeczywistej kondycji majątkowej oraz możliwości płatniczych skarżących. Wezwano, więc ich, w trybie art. 255 powyższej ustawy, do uzupełnienia swojego oświadczenia o stanie majątkowym i finansach oraz poparcia podanych informacji dokumentami źródłowymi. W odpowiedzi na powyższe wezwanie podali jedynie, że przedłożenie kompletu wymaganych dokumentów jest dla niech kłopotliwe, ponieważ równoznaczne jest z wydatkami, na które ich nie stać. Wyszczególnili, że przedłożenie tych dokumentów wiąże się poniesieniem kwoty 210 zł oraz kosztów dojazdu. Poddali, że w najbliższym czasie zmuszeni są zakupić opał, którego koszt wyniesie około 2.000 zł i uczynią to na raty, gdyż nie stać ich na dokonanie takiego zakupu za gotówkę. Wyprawka szkolna dla dziecka to dodatkowy wydatek rzędu 500 zł., do tego dochodzą bieżące opłaty i życie, na które nie zawsze starcza im środków. Podali również, że nie są w stanie dochować zakreślonego terminu do wykonania zobowiązania. W pierwszej kolejności wskazać należy, że termin zakreślony do uzupełnienia wniosku o prawo pomocy ma charakter terminu sądowego i co do zasady istnieje możliwość jego przedłużenia, gdyby skarżący zwrócili się z takim wnioskiem. Z drugiej strony skarżący zostali zobowiązani przede wszystkim do złożenia dodatkowych oświadczeń wiedzy, opisania ich sytuacji finansowej i majątkowej, uzupełniając w ten sposób dane podane na formularzu PPF dotyczące ich rzeczywistej kondycji finansowej. Wnioskodawcy składając oświadczenie o stanie rodzinnym, majątkowym i dochodach nie mogą bowiem poprzestać na ogólnikowym twierdzeniu, że ich dochody pozwalają na bardzo skromne życie i nie stać ich na uiszczenie kosztów postępowania. Wezwano ich więc do wyszczególnienia wszystkich źródeł dochodów, do podania, czy prowadzona jest działalność gospodarcza i z jakim rezultatem, do opisania posiadanego majątku nieruchomego wraz z podaniem dochodów jakie on przynosi i kosztów jego utrzymania oraz wyszczególnienia miesięcznych kosztów bieżącego utrzymania rodziny. W uzupełniającym piśmie wnioskodawcy mogli więc również podać informacje o zaciągniętym kredycie hipotecznym wskazując na okres kredytowania, wysokość miesięcznej raty i czy spłacają go terminowo. Wezwanie dotyczące dokumentów służyło jedynie uprawdopodobnieniu twierdzeń wnioskodawców zawartych w powyższym oświadczeniu wiedzy i ograniczało się do dokumentów posiadanych przez wnioskodawców. Skoro skarżący dysponują rachunkami bankowymi to co miesiąc otrzymują także wyciągi z tych rachunków lub dysponują ich elektroniczną wersją, gdy posiadają rachunki internetowe, można więc je przedłożyć bez zwracania się do banku o powtórne wydanie takiego dokumentu. Składając roczne rozliczenie podatkowe PIT za ubiegłe lata skarżący winni posiadać ich kopię z potwierdzoną przez organ skarbowy datą złożenia zeznania. Możliwe jest, więc przedłożenie także i tego dokumentu bez zwracania się o zaświadczenie do właściwego urzędu skarbowego. W odpowiedzi na wezwanie do uzupełnienia oświadczenia o stanie finansowym i rodzinny wnioskodawcy ponownie ograniczyli się jedynie do podania, że ponoszą koszty opłat i bieżącego utrzymania. Zaniechali wskazania chociażby wysokości wydatków ponoszonych na ten cel. Zgodnie z dyspozycją art. 246 §1 pkt 2 powyższej ustawy przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym osobie fizycznej następuje, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Oznacza to, że na wnioskodawcach spoczywa ciężar wykazania, że sytuacja majątkowa i finansowa jest na tyle trudna, iż nie mają możliwości poniesienia wydatków związanych z prowadzeniem postępowania sądowoadministracyjnego, chociażby w części, bez uszczerbku w koniecznych, a nie we wszystkich, wydatkach rodziny. Wnioskodawcy zaniechali uzupełnienia niepełnych oświadczeń zawartych we wniosku złożonym na formularzu, więc złożone przez nich oświadczenie majątkowe uniemożliwia ustalenie rzeczywistej kondycji finansowej, a także pozbawia możliwości zweryfikowania podanych oświadczeń. W konsekwencji nie można ocenić sytuacji finansowej i majątkowej skarżących, a następnie jednoznacznie ustalić, że zasługują na skorzystanie z prawa pomocy chociażby w części. W tym stanie rzeczy wniosek o prawo pomocy należało oddalić w oparciu o przepis art. 246 §1 pkt 2 ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 258 §1 i 2 pkt 7 ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi odmówiono prawa pomocy, jak orzeczono we wstępie. /-/ K. Witkowicz - Dwornicka E.W.