II SA/Po 682/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Aleksandra Łaskarzewska Sędzia NSA Barbara Kamieńska (spr.) Sędzia WSA Barbara Drzazga Protokolant Ref. staż. Kamila Kozłowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 marca 2005r. przy udziale Prokuratora Prokuratury Okręgowej w Poznaniu H.G. sprawy ze skargi S. i J.F. na decyzję Wojewody z dnia [...]r. Nr [...] w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i pozwolenia na budowę; uchyla zaskarżoną decyzję, I. zasądza od Wojewody na rzecz skarżących kwotę 10,-zł (dziesięć złotych) tytułem zwrotu kosztów sądowych; II. określa, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu. /-/B. Drzazga /-/A. Łaskarzewska /-/B. Kamieńska Aktem notarialnym z dnia [...]r. J. i S.F. sprzedali J. i J.P., ze swojej nieruchomości położonej w P. o łącznym obszarze [...]ha, dwie działki o numerach [...] i [...] o obszarze [...]ha. W § 10 umowy sprzedaży wyrazili zgodę na wybudowanie przez kupujących budynku mieszkalnego jednorodzinnego w odległości 1m od granicy na działce nr [...] o obszarze [...]ha. Na wniosek J.P. Wójt Gminy K. decyzją nr [...] z [...]r. ustalił warunki zabudowy i zagospodarowania terenu dla inwestycji polegającej na budowie budynku mieszkalnego na działce nr [...]. W załączniku graficznym (mapie sytuacyjno-wysokościowej) wkreślono linie zabudowy, w tym 1,5m od granicy z działką [...] wchodzącą w skład nieruchomości sprzedających. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K., rozpoznając sprawę na skutek odwołania J. i S.F., utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu stwierdzono, że zamierzenie inwestycyjne jest zgodne z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego Gminy K. z 1994r., a sama decyzja nie przesądza o lokalizacji budynku w odległości 1,5 m od granicy działki, mimo że taką lokalizację wskazał inwestor J.P. na mapie sytuacyjno – wysokościowej. "O konkretnej lokalizacji budynku na działce przesądza pozwolenie na budowę, wówczas bowiem organ prowadzący postępowanie ocenia, czy wskazana przez wnioskodawcę lokalizacja obiektu jest dopuszczalna w świetle art. 5 ust. 1 Prawa budowlanego i przepisów technicznych." Ewentualny spór między sąsiadami co do lokalizacji budynku przy granicy rozstrzygnie organ architektoniczno – budowlany wydając pozwolenie na budowę lub odmawiając wydania takiego pozwolenia. Starosta K. decyzją nr [...] z dnia [...]r. zatwierdził projekt budowlany i wydał J. i J.P. pozwolenie na budowę na działce nr [...] w P. budynku mieszkalnego jednorodzinnego wg projektu gotowego, zlokalizowanego w odległości 1,5 m od granicy działki nr [...]. W uzasadnieniu powołał się na zgodność takiej lokalizacji budynku z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego Gminy K. z 1994r. oraz decyzję o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu z dnia 16 września 2002r. Rozważając interes właścicieli sąsiedniej działki nr [...] organ orzekający powołał się na wyrażoną przez sąsiadów zgodę na lokalizację budynku mieszkalnego inwestorów nawet w odległości 1m. Lokalizacja ta byłaby sprzeczna z § 12 ust. 7 pkt 1 warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. Nr 75, poz. 690)", więc budynek należało oddalić od granicy o 1,5 m. Proponowana lokalizacja budynku nie spowoduje zacienienia sąsiedniej nieruchomości. W odwołaniu od tej decyzji S. i J.F. ponownie odmówili wyrażenia zgody na usytuowanie budynku w odległości 1,5 m od ich działki. Ich zdaniem, takie usytuowanie nie wynika z miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, a nadto narusza ich interesy, chronione przepisami Prawa budowlanego. Wyrazili natomiast zgodę na usytuowanie obiektu w odległości 3 m od granicy. Wojewoda decyzją z dnia [...]r. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję, podzielając argumentację zawartą w jej uzasadnieniu. Powyższa decyzja jest przedmiotem skargi wniesionej przez J. i S. F. do Naczelnego Sądu Administracyjnego. Skarżący powtórzyli argumenty zawarte w odwołaniu a nadto powołali się na pismo Urzędu Gminy K. z dnia [...]r., z którego treści nie można wyprowadzić wniosku o dopuszczeniu w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego lokalizowania budynków w odległości 1,5 m od granicy. Dlatego "Wójt Gminy K. powinien wydać decyzję bez określenia usytuowania budynku (...)". Wojewoda wniósł o oddalenie skargi. W piśmie z dnia [...]r. skarżący przypomnieli, iż Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. utrzymując w mocy decyzję o warunkach zabudowy i zagospodarowaniu terenu opowiadało się za tym, że decyzja ta powinna określać jedynie granice terenu objętego obowiązkiem inwestora oraz funkcję i sposób zagospodarowania terenu. W toku dalszego postępowania skarżący w [...]r. rozpoczęli budowę domu "w całkowicie innym miejscu niż było to określone w decyzji stanowiącej pozwolenie na budowę czy wcześniejszej decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu. Budynek przesunięto o kilka metrów na północ zbliżając go do budynku stodoły skarżących, przy zachowaniu spornej odległości 1,5 m od granicy z działką skarżących. Podczas oględzin terenu inwestycji przeprowadzonych przez organ nadzoru budowlanego inwestorzy okazali całkowicie odmienną mapę sytuacyjną, na której naniesiono lokalizację budynku objętego pozwoleniami na budowę w innym miejscu, niż na tej, "która była znana skarżącym i która rzekomo stanowiła podstawę decyzji wyżej wymienionych." Do pisma z dnia [...]r., zawierającego ten zarzut, skarżący dołączyli dwie kserokopie map sytuacyjno – wysokościowych (załączniki 1 i 2 – k. 50 i 51 akt sądowych). Prokurator Okręgowy w Poznaniu, który zgłosił udział w sprawie, wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji, bowiem nie zostały poczynione wszystkie ustalenia potrzebne do wyjaśnienia i rozstrzygnięcia sprawy. Wojewódzki Sąd Administracyjny – właściwy do rozpoznania sprawy na podstawie art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych oraz ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.) zważył, co następuje: Stosownie do art. 39 obowiązującej w chwili wydania zaskarżonej decyzji ustawy z dnia 07 lipca 1994r. o zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. Nr 89, poz. 415) – zmiana zagospodarowania terenu, a w szczególności jego zabudowa wymagała uprzedniego ustalenia warunków zabudowy i zagospodarowania terenu. Ustalenie tych warunków poprzedza podjęcie budowy, dla której przepisy art. 35 ustawy z dnia 07 lipca 1994r. – Prawo budowlane (Dz. U. Nr 89, poz. 414 ze zm.) wymagają decyzji o pozwoleniu na budowę. Skoro decyzja ustalająca warunki zabudowy i zagospodarowania terenu ma według art. 47 wymienionej ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym charakter wiążący organ wydający pozwolenie na budowę należy przede wszystkim rozważyć, co zostało rozstrzygnięte w konkretnych warunkach zabudowy i zagospodarowania. Jest to istotne tym bardziej, że organy architektoniczno-budowlane przy wydaniu zaskarżonej decyzji powołały się na to, że lokalizacja projektowanego budynku mieszkalnego w odległości 1,50 m od granicy działki jest zgodna z ustaleniami decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu nr [...] z dnia [...]r. Wójta Gminy K. oraz załącznikiem graficznym do tej decyzji, a Wojewoda w zaskarżonej decyzji jako jedną z podstaw prawnych rozstrzygnięcia wskazał art. 12 ust. 7 pkt 1 Rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. Nr 75, poz. 690 ze zm.). W myśl tego przepisu (w brzmieniu obowiązującym w chwili wydawania zaskarżonej decyzji) dopuszcza się sytuowanie budynku w odległości mniejszej niż 3 m od granicy działki budowlanej, lecz nie mniejszej niż 1,5 m, jeżeli wynika to z ustaleń decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu. W decyzji Wójta Gminy K. z dnia [...]r. nr [...] wskazano w punkcie 4, że "załącznik graficzny nr [...] z dnia [...]r. stanowi integralną część niniejszej decyzji". Załącznik ten, dołączony do akt administracyjnych sytuuje przedmiotową inwestycję w odległości 1,5 m od granicy z działką nr [...] należącą do skarżących i w odległości 4 m od granicy z działką nr [...] należącą do innych osób. Jednakże Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. utrzymując w mocy powyższą decyzję z dnia [...]r. stwierdziło w uzasadnieniu, że sama decyzja o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu "nie przesądza o lokalizacji budynku w odległości 1,5 m od granicy nieruchomości, pomimo, że taką lokalizację wskazał Pan J.P. na mapie sytuacyjno – wysokościowej. O konkretnej lokalizacji budynku na działce przesądza pozwolenie na budowę, wówczas bowiem organ prowadzący postępowanie ocenia, czy wskazana przez wnioskodawcę lokalizacja obiektu jest dopuszczalna w świetle art. 5 ust. 1 Prawa budowlanego i przepisów technicznych. Na etapie wydania decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu nie jest wymagane również rozstrzygniecie ewentualnego sporu, co do lokalizacji budynku przy granicy działki". Odmowa nadania przez organ drugiej instancji rozstrzygający o warunkach zabudowy i zagospodarowania konkretnego terenu – załącznikom do decyzji waloru dokumentu przesądzającego o lokalizacji zamierzonej inwestycji w odległości 1,5 m od granicy działki skarżących nie pozwala organom architektoniczno – budowlanym na jednoznaczne przyjęcie, że z ustaleń konkretnej decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu wynika dopuszczalność sytuowania budynku w odległości 1,5 m. Decyzja ta natomiast przesadziła, że na terenie działki inwestorów nr [...] możliwe jest postawienie budynku mieszkalnego jednorodzinnego. Skarżący musieli mieć świadomość niedopuszczalności tego rodzaju zabudowy na terenie skoro w sporządzonej w formie aktu notarialnego umowie kupna - sprzedaży tej działki, zawartej między skarżącymi i inwestorami, wspomina się o przyszłej budowie domu po nabyciu działki (inwestorów). Skoro konkretna ostateczna i prawomocna decyzja o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, wbrew stanowisku organów architektoniczno – budowlanych obu instancji, nie przesądza jednoznacznie lokalizacji zamierzonej inwestycji, w odległości 1,5 m od granicy z działką skarżących, o usytuowaniu budynku na gruncie orzec należało w drodze decyzji organu administracji właściwego do rozpoznania sprawy z wniosku inwestora o pozwolenie na budowę. Nawet gdy dopuszczalność sytuowania budynku w odległości nie mniejszej niż 1,5 m nie wynika z ustaleń decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, dopuszczalne było takie usytuowanie w razie spełnienia przesłanek określonych w § 12 ust. 7 pkt 2 cytowanych wyżej warunków technicznych z 2002r. (w brzmieniu obowiązującym w chwili wydawania zaskarżonej decyzji). Z uzasadnienia zaskarżonej decyzji nie wynika, aby organ odwoławczy, będący drugą instancją merytoryczną, badał i rozważał spełnienie tych przesłanek. Natomiast - wbrew stanowisku skarżących – zbędne było uzyskiwanie od nich zgody na przybliżenie do granicy planowanej inwestycji. Przystępując do ponownego rozpoznania odwołania skarżących od decyzji Starosty K. nr [...] Wojewoda powinien przede wszystkim wyjaśnić wątpliwość skarżących co do tego, jaki projekt zagospodarowania działki nr [...], sporządzony na mapie sytuacyjno – wysokościowej, był uwzględniony w postępowaniu zakończonym decyzją nr [...]. Wprawdzie do wniosku o zatwierdzenie projektu budowlanego i udzielenie pozwolenia na budowę dołączono projekt zagospodarowania z którego wynika, że zamierzona inwestycja ma być usytuowana w odległości 1,5 m od granicy działki w pobliżu budynku mieszkalnego stojącego na działce skarżących, przez którego środek wiedzie linia zabudowy, ale z informacji skarżących wynika, że w [...]r., czyli po oddaleniu wniosku skarżących o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, inwestorzy J. i J.P. przystąpili do budowy domu wprawdzie też w odległości 1,5 m od granicy, ale w innym miejscu, bardziej oddalonym od budynku mieszkalnego skarżących a zbliżonym do stodoły, okazując się mapą sytuacyjno – wysokościową, na której usytuowanie projektowanego budynku mieszkalnego oraz w konsekwencji usytuowanie w stosunku do obiektów budowlanych istniejących na działce jest przedstawione odmiennie niż w pierwszym dokumencie. Informację skarżący potwierdzili załącznikami w postaci kserokopii map sytuacyjno – wysokościowych. Nadto nie wiadomo, czy objęty zaskarżoną decyzją budynek mieszkalny ma otwory okienne w ścianie zewnętrznej zwróconej do granicy działki, czy też ich brak w tym miejscu oraz, czy budynek mieszkalny stojący na działce skarżących ma w tym miejscu otwory okienne. Jest oczywiste, że bez wyjaśnienia powyższych kwestii nie można skutecznie sprawdzić zgodności projektu zagospodarowania działki z przepisami techniczno – budowlanymi oraz możliwości oddziaływania na warunki korzystania z zabudowy istniejącej na działce skarżących. Z powyższych względów, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 a, c, art. 152 i art. 200 Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002r. Nr 153, poz. 1270), orzeczono jak w sentencji. /-/B. Drzazga /-/A. Łaskarzewska /-/B. Kamieńska jw